Mehir Miktarı Ne Kadar Olmalı? Sünnetteki Uygulama

Mehrin miktarı konusunda Kur’an’da bir üst sınır yoktur; Hanefî mezhebi asgari miktarı on dirhem gümüş olarak belirler. Sünnette Peygamberimiz eşlerine yaklaşık beş yüz dirhem mehir vermiş, bazı sahabilere ise demir yüzük gibi küçük şeyler tavsiye etmiştir. Esas olan kolaylık ve tarafların rızasıdır.

Kur’an ve hadislerde miktar

Nisâ Suresi’nin 20. ayetinde “Bir eşin yerine başka bir eş almak isterseniz, birine yığınla (kıntar) mal vermiş olsanız da ondan hiçbir şey almayın” buyrulur. Bu ayet mehrin yüksek olabileceğini ve bunun caiz olduğunu gösterir. Miktar üzerinde Kur’an’da bir sınır yoktur; taraflar anlaşarak belirler.

Sünnette ise orta bir yol görülür. Ebû Seleme’den gelen rivayete göre Hz. Âişe’ye Peygamberimizin mehrini sorduğumda şöyle dedi: “Eşlerine verdiği mehir on iki ukiyye ve bir neş idi. Bu beş yüz dirhemdir” (Müslim, Nikâh). Hz. Fâtıma’nın mehri hakkında ise Hz. Ali’nin zırhını sattığı veya zırhın mehir olarak verildiği rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Nikâh; Nesâî, Nikâh). Ayrıca Peygamberimiz, Zeynep bint Cahş ile evlenirken ve Safiyye ile evlenirken mehri farklı şekilde belirlemiş (Safiyye’yi azat etmesi mehir olmuştur) (Buhârî, Nikâh; Müslim, Nikâh). Bu örnekler, mehrin çeşitli biçimlerde olabileceğini gösterir.

Kolaylık ilkesi

Sahabi Sehl b. Sa’d’dan gelen hadiste, Peygamberimize kendisini evlenme teklifi olarak sunan bir kadın hakkında gelen sahabiye Peygamberimiz, “Bir şey bul, demirden bir yüzük de olsa” demiştir. Adam bulamayınca Peygamberimiz “Yanında Kur’an’dan ne var?” diye sormuş; adam bazı sureleri ezberlediğini söyleyince, “Seni, ezberinde olan Kur’an karşılığında onunla evlendirdim” buyurmuştur (Buhârî, Nikâh; Müslim, Nikâh). Bu hadis, mehrin maddi değerinden çok kolaylık ve imkâna uygunluk esasını gösterir. Ayrıca bir başka hadiste Peygamberimiz, “Nikâhların en hayırlısı, en kolay olanıdır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Nikâh; İbn Hibbân).

Hz. Ömer’in hutbesinde mehirlerin yükseltilmesine karşı çıkmak istemiş, ancak bir kadının “Allah ‘yığınla mal verseniz’ diyor (Nisâ, 4/20); sen sınırlayamazsın” itirazı üzerine görüşünden vazgeçtiği rivayet edilir. Bu rivayetin senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır; ancak hikâye mehir için sınırlandırma getirmenin zor olduğunu gösterir.

Mezheplerin asgari miktarı

• Hanefî mezhebi: Asgari mehir on dirhem gümüştür (yaklaşık 31 gram gümüş; günümüz hesabına göre değişir). Bu asgari miktar, hırsızlık hadd cezasındaki nisapla ilişkilendirilir. Daha azı belirlenirse bile on dirhem ödenir.
• Mâlikî mezhebi: Asgari mehir üç dirhem veya çeyrek dinardır.
• Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri: Asgari sınır yoktur; değeri olan her şey mehir olabilir. Bu görüş, “Demirden bir yüzük de olsa” hadisine dayanır.

Günümüzde mehir, altın veya para olarak belirlenir ve değerin korunması için altın cinsi tercih edilebilir. Türkiye’de mehir bazı bölgelerde sembolik bir miktar, bazı bölgelerde ise bir miktar altın veya para olarak yazılır. Mehr-i muaccel ve müeccel ayrımı mehir nedir? yazısında açıklanmıştır.

Aşırılıktan kaçınma

Yüksek mehir talepleri gençlerin evlenmesini zorlaştırabilir. Peygamberimiz, “Kadınların hayırlısı, mehri hafif olandır” (Ahmed b. Hanbel, Müsned; senedi tartışmalıdır) tarzı ifadelerle kolaylığı teşvik etmiştir. Ancak mehrin çok düşük tutulması da kadının hakkını zayıflatmamalıdır. Taraflar, kadının mali güvenliği ile erkeğin imkânlarını dengeleyerek anlaşmalıdır. Ayrıca mehrin sadece formalite olarak yazılıp hiç verilmemesi veya sonradan inkâr edilmesi doğru değildir.

Mehir kadının hakkı olup, ailenin bu maldan pay alması veya başlık gibi kullanılması yanlıştır: başlık parası ve mehir farkı. Evliliğin kolaylaştırılması için düğün masraflarında da israftan kaçınılmalıdır. Nikâh sürecinin diğer ayrıntıları için dini nikâhın şartları ve imam nikâhı nasıl kıyılır? yazıları okunabilir.

Altın ve para ile mehir belirleme

Günümüzde enflasyon nedeniyle para cinsinden mehir zamanla değer kaybedebilir. Bu sebeple bazı aileler mehri altın cinsinden belirler. Mehir miktarını belirlerken tarafların ekonomik durumu, yaşadıkları bölgenin örfü ve kadının sosyal konumu dikkate alınır. Mehr-i misil de bu ölçülerle hesaplanır: Kadının babası tarafından akrabalarının, aynı yaş, güzellik, ilim, din ve mal bakımından benzer olanlarının mehirleri. Mehir belirlenmesinde kolaylık, rıza ve adalet esastır. Küçük tutulması mehrin değerini düşürmez; zira Peygamberimiz kolaylığı tavsiye etmiştir. Ancak büyük tutulup ödenmemesi ise haksızlıktır.

Mehir konusunda toplumsal yanlışlar

Bazı çevrelerde mehirin sadece törensel bir sembol olduğu, hiç ödenmediği veya kadından “helal et” denilerek ödenmeden geçildiği görülür. Mehir kadının hakkıdır; helallik ancak gönül rızasıyla ve gerçek bir hakkın bilinciyle verilirse geçerlidir. Düğün gecesinde kadından zorla helallik alınması yanlıştır. Ayrıca bazı aileler mehri çok yüksek belirleyerek gençlerin evliliğini zorlaştırır. Hz. Ömer’in mehirlerin aşırı yükseltilmesini eleştirdiği rivayeti bu tür uygulamalara karşı bir uyarı olarak anılır. Dengeli yol, kadının hakkını koruyan ancak evliliği imkânsızlaştırmayan ölçülü bir mehirdir.

Sünnet olan ölçü

Peygamberimiz, kızı Fâtıma’nın evliliğinde sade bir çeyiz ve makul bir mehir ile yetinmiştir. Bu, evlilikte sadeliğin ve kolaylığın örneğidir. Aileler bu örneği benimseyerek evliliği yüksek masraf ve talepler altında ezmemelidir. Evlilik kolay olduğunda toplumda iffet ve huzur artar. Mehrin dinî ölçüsü için mehir nedir?, başlık konusu için başlık parası caiz mi? yazıları okunabilir.

Sonuç

Mehir miktarı konusunda en doğru yol, sünnetteki sadeliği ve kolaylığı esas almak, kadının hakkını korumak ve evliliği zorlaştırmamaktır. Taraflar anlaşarak, imkânlarına göre makul bir miktar belirlemeli ve bunu yerine getirmelidir. Miktarın büyüklüğü evliliğin bereketini değil, tarafların samimiyeti ve sorumluluğu belirler.

Peygamberimizin sade evlilik örneği, günümüz ailelerine de yol göstermelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mehrin asgari miktarı var mıdır?

Hanefî mezhebine göre mehrin asgari miktarı on dirhem gümüştür. Şâfiî mezhebinde asgari sınır yoktur; değeri olan her şey mehir olabilir. Mâlikîler üç dirhem veya çeyrek dinar kabul eder.

Peygamberimizin eşlerinin mehri ne kadardı?

Hz. Âişe’den gelen rivayete göre Peygamberimiz eşlerine yaklaşık beş yüz dirhem mehir vermiştir (Müslim, Nikâh). Kızı Fâtıma’nın mehri ise Hz. Ali’nin zırhı karşılığı olarak anlatılır.

Mehirde üst sınır var mı?

Kur’an üst sınır koymaz (Nisâ, 4/20). Ancak aşırı yüksek mehir istemek, evliliği zorlaştıran bir uygulama olarak tavsiye edilmez. Peygamberimiz “En hayırlı mehir, en kolay olanıdır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Nikâh).

Mehir aileye mi ödenir?

Hayır. Mehir kadının kendisine ödenir. Aile veya veli bu maldan pay alamaz; kadının rızası olmadan ona ait hak başkasına devredilemez.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 30 Mayıs 2026 · Kaynaklar: Müslim, Nikâh; Buhârî, Nikâh; Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh; Nesâî, Nikâh; Kur'an-ı Kerîm, Nisâ Suresi (4/20); İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mehir" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →