Süt Kardeşliği Nasıl Oluşur? Emzirme Sayısı

Süt kardeşliği, bir çocuğun iki buçuk yaşından (bazı mezheplere göre iki yaşından) önce başka bir kadından süt emmesiyle oluşur ve nesepteki gibi evlilik engeli doğurur. Peygamberimiz “Nesepten haram olan, sütten de haram olur” buyurmuştur. Emme sayısı konusunda mezheplerin görüşleri farklıdır.

Kur’an ve hadislerdeki dayanak

Nisâ Suresi’nin 23. ayeti haram olan akrabalar arasında “sizi emziren analarınız ve süt kız kardeşleriniz” ifadesini sayar. Bu ayet, süt akrabalığının evlilik engeli olduğunu açıkça bildirir. Hz. Âişe’den gelen sahih hadiste Peygamberimiz, “Nesepten haram olan sütten de haram olur” buyurmuştur (Buhârî, Şehâdât ve Nikâh; Müslim, Radâ’). Bu hadis, süt akrabalığının bütün nesep haramlık kategorilerine uygulanmasını sağlar: Süt anne, süt kız kardeş, süt hala, süt teyze, süt kızlar gibi.

Ayrıca Peygamberimiz, Hamza’nın kızıyla ilgili önerilen evlilik hakkında “O bana süt yoluyla yeğen olur; nesepten haram olan sütten de haram olur” demiştir (Buhârî, Şehâdât; Müslim, Radâ’). Bu da süt akrabalığının fiilî bir hüküm olduğunu gösterir.

Haramlığın kapsamı

Süt akrabalığında şu ilişkiler oluşur:

• Süt anne: Çocuğu emziren kadın, çocuğun süt annesidir. Çocuk ona nikâhlanamaz.
• Süt baba: Süt annenin sütünün sebebi olan koca (sütün kocadan oluşması durumunda) çocuğun süt babası sayılır.
• Süt kardeşler: Süt annenin kendi çocukları ve aynı kadından süt emen çocuklar birbirinin süt kardeşidir.
• Süt hala, teyze, dayı, amca, nine ve dedeler: Süt annenin ve süt babanın akrabaları, nesepte olduğu gibi haram olur.

Önemli bir sınırlama: Süt hısımlığı yalnızca emen çocuğu ve onun alt nesillerini bağlar. Emen çocuğun kendi kardeşleri veya anne babası, süt anneye ve onun çocuklarına akraba olmaz. Yani emen çocuğun abisi, süt annenin kızıyla evlenebilir (Hanefî fıkhında bu ayrıntılı açıklanır). Evlenilmesi haram olanların tam listesi için muharremat listesi yazısına bakılabilir.

Emme sayısı ve yaş sınırı

Mezhepler arasında farklı görüşler şunlardır:

• Hanefî ve Mâlikî mezhepleri: Az ya da çok, emme miktarı önemli değildir; süt midesine ulaşırsa haramlık oluşur. Delil Nisâ 23’teki genel ifade ve “Nesepten haram olan sütten haram olur” hadisidir.
• Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri: Doyurucu (açlığı gideren) beş ayrı emme gerekir. Delil, Hz. Âişe’den gelen “Kur’an’da on emme haram kılar diye indirildi, sonra beş emme ile nesh edildi” rivayetidir (Müslim, Radâ’). Bu rivayetin yorumu ve nesh mevzuu ihtilaflıdır.

Yaş sınırı konusunda da farklılıklar bulunur: Çoğunluk iki yıl (Bakara, 2/233: “Anneler çocuklarını tam iki yıl emzirirler”), Ebû Hanîfe otuz ay (iki buçuk yıl) kabul eder. Hz. Âişe’nin büyüklerin de emmesiyle haramlık oluştuğu görüşünü benimsemesi gibi azınlık görüşler de vardır; ancak çoğunluk bu görüşü kabul etmez. Bu ihtilaflı konularda ihtiyat, şüpheli durumlarda evlilikten kaçınmaktır.

Süt kardeşliğinin ispatı

Süt akrabalığının ispatı için mezheplerde farklı şartlar aranır. Hanefî mezhebine göre iki adil erkek veya bir erkek ile iki kadın şahit gerekir. Bazı mezheplerde emzirmeyi yapan kadının tek başına şahitliği yeterlidir. Hadiste Ukbe b. Hâris’in, evlendiği kadının kendisini ve eşini emzirdiğini söyleyen bir cariyenin sözü üzerine Peygamberimize başvurduğu ve Peygamberimizin “Nasıl, söylenmişken?” diyerek ayrılmasını tavsiye ettiği bildirilir (Buhârî, İlim ve Şehâdât). Bu rivayet, şüphe durumunda ihtiyatlı olunmasını öğretir.

Günümüzde süt bankaları, emzirme yardımlaşması veya komşu çocuklarının emzirilmesi gibi uygulamalarda, emzirilen çocukların kayıt altına alınması ve ailelerin bilgilendirilmesi tavsiye edilir. Bu, ileride yanlışlıkla evlilik engeline rastlanmasını önler.

Uygulamada dikkat

Süt kardeşliği ile ilgili şüphe ortaya çıkarsa, hem dinî hem tıbbi/biyolojik açıdan dikkatli davranılmalıdır. Aile kayıtları tutulmalı, süt anne ile ilgili bilgiler gelecek nesillere aktarılmalıdır. Evlilik düşünen kişiler, süt akrabalığı ihtimalini araştırmalı; bu konuda şüpheleri varsa din görevlilerine danışmalıdır. Emzirme, aynı zamanda bir sevap ve merhamet fiilidir; Bakara Suresi’nin 233. ayeti anneleri çocuklarını emzirmeye teşvik eder.

Akraba evliliği ile ilgili genel çerçeve için kuzenle evlenmek caiz mi? yazısı, nikâhın şartları için dini nikâhın şartları yazısı okunabilir.

Günümüzde yaşanan örnekler ve sorular

Günümüzde yoğun bakım ünitelerinde bebeklerin başka annelerin sütüyle beslenmesi, süt bankaları, komşu ve akrabalarda emzirme gibi durumlar süt akrabalığı sorusunu gündeme getirir. İslam Fıkıh Akademisi, süt bankalarının kurulmasında süt akrabalığı hükmünün doğabileceğini ve bunun kayıt altına alınmasının şart olduğunu belirtir. Bazı çağdaş âlimler süt bankalarının dinen sakıncalı olabileceğini, bazıları ise kayıt şartıyla caiz olduğunu söyler. Bu konuda güncel fetvalara başvurmak gerekir. Ayrıca süt annenin süt çocuklarıyla ilişkisi, miras hakkı doğurmaz; sadece evlilik engeli ve mahremiyet hükümleri doğurur.

Süt kardeşliğinin diğer hükümleri

Süt akrabalığı nikâh engeli dışında birkaç hükmü de beraberinde getirir. Süt anne ve süt kardeşler mahremdir; birbirleriyle yalnız kalabilir, tesettür açısından kolaylık bulunur. Ancak süt akrabalığı miras, nafaka ve velayet gibi hakları doğurmaz. Hz. Âişe’nin süt amcasının ona izinsiz girmesi ve Peygamberimizin buna izin vermesi (Buhârî, Şehâdât; Müslim, Radâ’) süt akrabalığının mahremiyet etkisini gösterir. Bu konu, günlük hayatta aile içi ilişkilerin düzenlenmesi bakımından önemlidir.

Evlenilmesi haram olanların bütün listesi için muharremat listesi, mehir ve diğer evlilik hükümleri için mehir nedir? yazıları da okunabilir. Süt akrabalığı hükümleri, aile içi ilişkilerin ve mahremiyetin korunmasında önemli bir yer tutar.

Şüpheli durumlarda ihtiyatlı davranmak, hem dinî hem ailevi huzur için önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Süt kardeşliği nasıl oluşur?

Bir kadının, iki buçuk yaşından küçük bir çocuğu emzirmesiyle çocuk ile kadın arasında süt anne-evlat, kadının çocuklarıyla aralarında süt kardeşlik oluşur. Bu durum nesepteki gibi evlilik engeli doğurur.

Kaç emişte süt hükmü doğar?

Hanefî ve Mâlikî mezhebine göre az ya da çok emmeyle haramlık oluşur. Şâfiî ve Hanbelî mezhebine göre ise doyurucu beş ayrı emme gerekir. Bu mezhep farkı hadis yorumlarından doğar.

Yaş sınırı var mı?

Hanefî mezhebinde Ebû Hanîfe’ye göre otuz ay (iki buçuk yıl), İmâmeyn’e göre iki yıldır. Çoğunluk mezhepler iki yıl esas alır. Büyük yaşta emmenin haramlık doğurmadığı görüşü yaygındır.

Süt kardeşliğini nasıl ispat ederiz?

Güvenilir şahitlik veya emzirmeyi yapan kadının beyanıyla ispatlanır. Bazı mezheplerde tek güvenilir kadının şahitliği yeterli görülür; ihtiyat için nikâhtan kaçınılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 26 Ağustos 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Nisâ Suresi (4/23), Bakara Suresi (2/233); Buhârî, Şehâdât ve Nikâh; Müslim, Radâ'; Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Radâ'; Mâlik b. Enes, el-Muvatta', Radâ'; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Radâ'" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →