🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Evlenilmesi Haram Olan Kadınlar: Muharremat Listesi

Nikâh Şartları ve MehirGüncelleme: 25 Nisan 202610 dk okuma

Evlenilmesi haram olan kadınlar kimlerdir? Muharremat listesi: Nisâ 22-23 ayetlerine göre nesep, süt ve musâhere yoluyla haram olanlar, geçici haramlıklar.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Kur'an'daki liste
  • Nesep yoluyla haram olanlar
  • Süt yoluyla haram olanlar

Evlenilmesi haram olan kadınlar Nisâ Suresi’nin 22-23. ayetlerinde sayılmıştır: Nesep yoluyla anne, kız, kız kardeş, hala, teyze, erkek ve kız kardeş kızları; süt yoluyla süt anne ve süt kız kardeş; musâhere yoluyla kayınvalide, üvey kız, gelin ve babanın eşi. İki kız kardeşi aynı anda nikâhlamak da haramdır.

Kur’an’daki liste

Nisâ Suresi’nin 22-23. ayetleri şöyledir: “Babalarınızın evlendiği kadınlarla evlenmeyin; ancak geçmiş olanlar müstesna. Bu bir hayâsızlık, tiksinti ve kötü bir yoldur. Size şunlar haram kılındı: Analarınız, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, kardeş kızları, kız kardeş kızları, sizi emziren süt analarınız, süt kız kardeşleriniz, kayınvalideleriniz, kendileriyle zifafa girdiğiniz hanımlarınızdan olan ve himayenizde bulunan üvey kızlarınız (eğer onlarla zifafa girmediyseniz, size günah yoktur), sulbünüzden gelen oğullarınızın hanımları ve iki kız kardeşi bir arada nikâhınız altında bulundurmanız; geçmiş olanlar müstesna. Şüphesiz Allah bağışlayandır, merhamet edendir.”

Bu liste yedisi nesep, ikisi süt, dördü musâhere kaynaklı olmak üzere on dört kategori kapsar. Nisâ 24 ise “Bunların dışında kalan kadınlarla mallarınızla, iffetli olarak evlenmeniz size helal kılındı” buyurarak geri kalan herkesle evliliği mübah kılar.

Nesep yoluyla haram olanlar

Erkek için nesep yoluyla ebediyen evlenmesi haram olan kadınlar şunlardır:

  • Anne ve nineler: Anne, babanın ve annenin anneleri (yukarıya doğru bütün asıllar).
  • Kızlar ve torunlar: Kız, oğlun ve kızın kızları (aşağıya doğru bütün fürû).
  • Kız kardeşler: Anne baba bir, baba bir veya anne bir kız kardeş.
  • Halalar: Babanın kız kardeşleri (ve dedenin kız kardeşleri).
  • Teyzeler: Annenin kız kardeşleri (ve ninenin kız kardeşleri).
  • Erkek kardeşin kızları ve kız kardeşin kızları (ve onların alt nesilleri).

Bu yasaklar kadınlar için karşılık gelen erkek akrabalar bakımından da geçerlidir: Kadın babası, oğlu, erkek kardeşi, amcası, dayısı ve kardeşlerinin oğullarıyla evlenemez.

Süt yoluyla haram olanlar

Nisâ 23 ayeti süt anne ve süt kız kardeşi sayar. Hadiste Peygamberimiz, “Nesepten haram olan, sütten de haram olur” buyurmuştur (Buhârî, Şehâdât ve Nikâh; Müslim, Radâ’). Dolayısıyla süt anne, süt anneden doğan kız kardeşler, süt hala, süt teyze gibi akrabalar da nesepteki gibi haramdır. Süt hükmünün şartları ve emzirme sayısı süt kardeşliği nasıl oluşur? yazısında anlatılmıştır.

Musâhere (hısımlık) yoluyla haram olanlar

  • Kayınvalide: Eşin annesi ve nineleri. Hanefî mezhebine göre sadece nikâhla bile kayınvalide haram olur (zifaf şart değildir).
  • Üvey kız (rebîbe): Eşin önceki evliliğinden olan kızı. Haramlık, anneyle zifaf olduktan sonra gerçekleşir; zifaftan önce boşanılırsa üvey kızla evlenmek haram olmaz.
  • Gelin: Sulbden gelen oğulun eşi. Evlatlıkların eşleri bu hükmün dışındadır (Ahzâb, 33/37).
  • Babanın eşi (üvey anne): Babanın nikâhlandığı kadın, zifaf olmasa bile oğula haram olur (Nisâ, 4/22).

Hanefî mezhebinde zina veya şehvetle dokunma gibi durumlar da musâhere haramlığı doğurur; diğer mezheplerde bu konuda farklı görüşler vardır. Bu ayrıntılar mezheplere göre değiştiğinden fıkıh kitaplarına başvurmak gerekir.

Geçici haramlıklar

Ebedî haram olanların yanında geçici haram sayılan durumlar da vardır:

  • İki kız kardeşi bir arada nikâhlamak: Biri ayrıldığında veya öldüğünde diğeriyle evlenmek mümkündür. Hala-yeğen ve teyze-yeğen aynı anda nikâhlanamaz (Buhârî, Nikâh; Müslim, Nikâh).
  • Başkasının nikâhı altındaki kadın (muhsana): Nisâ 24’te belirtildiği gibi, evli kadınla evlenmek haramdır.
  • İddet bekleyen kadın: İddeti bitmeden nikâhlanamaz (Bakara, 2/235).
  • Dört eşten fazlası: Aynı anda dört kadından fazlasıyla evlilik haramdır.
  • Üçlü boşanmış kadın: Üç talakla boşadığı karısını, başka biriyle gerçek bir evlilik yapıp ayrılmadan geri alamaz (Bakara, 2/230).
  • Dinî engeller: Müslüman kadın gayrimüslimle, müslüman erkek ise müşrik kadınla evlenemez. Ehl-i kitap kadınla evlilik farklı hükümlere tabidir.

Bu geçici engellerin her birinin ayrı şartları vardır. Ehl-i kitap kadınla evlilik için Müslüman erkeğin ehl-i kitap kadınla evlenmesi, Müslüman kadının evlenmesi için Müslüman kadının gayrimüslimle evlenmesi yazıları okunabilir.

Evlat edinme ve akrabalık

Evlatlık (evlat edinilen çocuk) nesep bağı oluşturmaz; Ahzâb Suresi 4-5 ve 37. ayetleri evlatlığın gerçek evlat hükmünde olmadığını bildirir. Ancak süt emme yoluyla haramlık oluşabilir. Kuzenler arasında evlenme kuzenle evlenmek caiz mi? yazısında ele alınmıştır. Nikâh akdinin şartları için dini nikâhın şartları yazısına bakılabilir.

Mahremlik ve günlük hayat sonuçları

Evlenilmesi ebediyen haram olan kimseler (mahremler) aynı zamanda birbirleriyle yalnız kalabilen, seyahat edebilen ve tesettür açısından rahat olabilen kişilerdir. Mahrem olmayan yakınlar (kuzenler, eniştenin kardeşi gibi) ise yabancı hükmündedir. Bu fark, günlük hayatta örtünme, tokalaşma, yalnız kalma ve yolculuk gibi konularda hüküm farkı doğurur. Örneğin kadın, mahremi olmadan uzun yolculuğa çıkamaz (Buhârî, Takdîrü’s-salât; Müslim, Hac). Bu hükmün yorumu ve günümüz şartlarında uygulanması fıkıh kaynaklarında tartışılmıştır.

Evlat edinme ve süt akrabalığı

Evlat edinen kişi ile evlatlık arasında nesep bağı oluşmaz; ancak süt emme gerçekleşmişse süt akrabalığı doğar. Ahzâb Suresi’nin 4-5. ayetleri evlatlıkların gerçek çocuk gibi kabul edilmesini yasaklar ve onlara babalarının adının verilmesini emreder. Evlatlıkla evlenme hükmü ise Ahzâb 37’de Zeyd b. Hârise ve Peygamberimiz örneği üzerinden açıklanır: Evlatlığın boşadığı kadınla evlenmek haram değildir. Bu hükümler, evlat edinme uygulamasında nesep karışıklığını önlemek için önemlidir. Evlat edinen aileler, çocuğun gerçek nesebini bildirmeli ve mahremiyet hükümlerini gözetmelidir.

Sonuç

Evlenilmesi haram olan kadınlar listesi, aile düzeninin ve nesebin korunması için konulmuş ilahî sınırlardır. Müslüman evlilik öncesinde bu engelleri araştırmalı, şüpheli durumlarda din görevlilerine danışmalıdır. Bu bilinç, aile hayatının sağlam temellere oturmasına yardımcı olur.

Bu hükümler, kadın ve erkek için karşılıklıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlenilmesi haram olan kadınlar kimlerdir?

Nisâ 23’e göre anneler, kızlar, kız kardeşler, halalar, teyzeler, erkek ve kız kardeş kızları, süt anneler ve süt kız kardeşler, kayınvalide, üvey kız, gelin ve iki kız kardeşi birlikte almak haramdır.

Nesep yoluyla haram olanlar kimlerdir?

Anne, nine; kız, torun; kız kardeş; hala; teyze; erkek kardeşin ve kız kardeşin kızlarıdır. Bunlar ebediyen haramdır.

Musâhere yoluyla haram olanlar kimlerdir?

Eşin annesi (kayınvalide), eşin kızı (üvey kız, zifaftan sonra), babanın eşi, oğulun eşi (gelin) ebediyen haramdır.

Geçici haram olanlar kimlerdir?

Eşinin kız kardeşi ile birlikte nikâh, başkasının nikâhı altındaki veya iddet bekleyen kadın, dört eşten fazlası, Müslüman olmayan kadın (bazı durumlar hariç) geçici haramlık kapsamındadır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Nisâ Suresi (4/22-24); Buhârî, Nikâh ve Şehâdât; Müslim, Radâ'; Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Radâ'; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; Kâsânî, Bedâi'; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muharremât" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 8 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Kur'an-ı Kerîm, Nisâ Suresi (4/22-24)
  2. Buhârî, Nikâh ve Şehâdât
  3. Müslim, Radâ'
  4. Ebû Dâvûd, Nikâh
  5. Tirmizî, Radâ'
  6. İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr
  7. Kâsânî, Bedâi'
  8. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muharremât" maddesi

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.