Eşler Arasındaki Küslük ve Barıştırma Yolları

Eşler arasındaki küslük, açık iletişim, karşılıklı özür, sabır ve gerektiğinde iki tarafın yakınlarından hakem tayini yoluyla çözülebilir. Kur’an, “aralarını düzeltmek isterlerse Allah aralarını uzlaştırır” (Nisâ, 4/35) buyurarak barışmayı teşvik eder. Evlilikte amaç, kimin haklı çıktığından çok, yuvanın sürmesidir.

Küslüğün Sebepleri

Eşler arasındaki küslük; ekonomik sıkıntılar, aile müdahaleleri, iletişim eksikliği, ihmal, sorumlulukların paylaşılamaması ve karşılıklı beklentilerin karşılanmaması gibi pek çok sebepten doğabilir. Bazen küçük bir söz veya ihmal, birikerek büyük bir mesafeye yol açar. Çoğu zaman tarafların kendi haklarını anlatmaya odaklanıp karşısındakini dinlememesi sorunu derinleştirir. Küslüğün sebebini anlamak, çözümün ilk adımıdır. Sebep belirlenmeden yapılan barışmalar geçici olur ve sorun tekrarlar.

Kur’an’ın Önerdiği Yöntemler

Nisâ Suresi’nde ihtilafın büyümesi halinde şu yol gösterilir: “Eğer aralarının açılmasından korkarsanız, erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden bir hakem gönderin. Eğer ikisi de düzeltmek isterlerse Allah aralarını uzlaştırır” (4/35). Nisâ 128. ayette ise kadının kocasından kötü davranış veya yüz çevirme sezmesi halinde “aralarında bir sulh yapmalarında bir sakınca yoktur; sulh daha hayırlıdır” buyrulur. Bu ayetler, çözümün önce eşler arasında, olmazsa aile arabuluculuğuyla aranmasını öğütler. Her iki yolda da samimiyet ve düzeltme niyeti belirleyicidir.

Peygamber Efendimiz’in Örneği

Peygamber Efendimiz’in eşleriyle ilişkilerinde zaman zaman kırgınlık yaşandığı rivayet edilir. Bir keresinde eşlerinden bazıları nafaka konusunda taleplerini artırınca bir ay onlardan uzak kalmış, sonra ayetin (Ahzâb, 33/28-29) nüzulu ile tercih sunmuş, eşleri O’nu seçmiştir (Buhârî, Müslim). Hz. Âişe ile aralarında geçen “kızgın olduğunda ‘İbrahim’in Rabbine’ dersin, memnun olduğunda ‘Muhammed’in Rabbine’ dersin” şeklindeki ince fark ediş, kırgınlıkta bile sevginin ifade edildiği bir tablo sunar (Buhârî, Müslim). Efendimiz, eşlerine karşı sert değil, anlayışlı ve esprili olmuştur. Bu örnek, küslükte bile saygı ve şefkati korumayı öğretir.

Barışma İçin Pratik Adımlar

• Sakinleşmek: Öfke anında karar vermemek, bir süre ara vermek; abdest almak ve dua etmek.
• Dinlemek: Karşı tarafın duygusunu yargılamadan dinlemek.
• Ben dili: “Sen hep…” yerine “Ben şöyle hissediyorum” demek.
• Özür dilemek: Kendi payına düşen hatayı kabul edip özür dilemek.
• Selamlaşmak: Hadise göre barışmak için ilk adımı atan hayırlıdır (Buhârî, Müslim).
• Küçük jestler: Hediye, güzel söz, birlikte yemek gibi sevgi gösterileri.

Üç Günden Fazla Küsmemek

Peygamber Efendimiz, “Bir Müslümanın, kardeşiyle üç günden fazla küs durması helal değildir. Karşılaştıklarında biri bir tarafa, diğeri öbür tarafa yüz çevirirler. İkisinin hayırlısı, selama önce başlayandır” buyurmuştur (Buhârî, Müslim). Bu hadis genel olarak Müslümanlar arasındaki küslüğü sınırlar; eşler arasında ise yakın ilişki nedeniyle daha da önem kazanır. Eşler arasında uzun süreli suskunluk ve soğukluk, evliliği yıpratır. Bu nedenle ilk adımı atmak bir zayıflık değil, erdem olarak görülür.

Hakem Uygulaması Nasıl İşler?

Hakemler, taraflara yakın, adaletli, bilgili ve güvenilir kişiler olmalıdır. Amaçları suçlu aramak değil, barışı sağlamaktır. Hakemler tarafları ayrı ayrı dinler, sorunun kökenini anlar ve çözüm önerileri sunar. Fakihlere göre hakemler barışmayı sağlayamazsa, ayrılık konusunda karar yetkisinin kimde olduğu mezheplere göre değişir; Hanefîler, hakemlerin ayırma yetkisi olmadığını, yalnızca barıştırma görevi bulunduğunu söyler. Günümüzde aile danışmanlığı, arabuluculuk ve evlilik terapisi gibi hizmetler hakem uygulamasının modern karşılıkları sayılabilir. Bunlara başvurmak dinen de uygundur. Aile mahkemelerinde yaşanan uyuşmazlıklar için mahkemede boşanma ile dinî boşanma yazısı okunabilir.

Aile Büyüklerinin Rolü

Aile büyükleri, çiftlere destek olurken tarafsız davranmalıdır. Çocuğunu körü körüne savunmak, sorunun daha da büyümesine yol açar. Kayınvalide ve kayınpeder gibi yakınların, çiftin özel hayatına gereğinden fazla karışmaması gerekir. Bu konuda kayınvalide ve gelin ilişkileri: haklar ve sınırlar yazısı faydalı olabilir. Büyüklerin görevi, hakkı gözetmek, nasihat etmek ve duayla yanlarında olmaktır.

Küslüğün Çocuklara Etkisi

Ebeveynler arasındaki uzun süreli küslük, çocukların duygusal gelişimini olumsuz etkiler. Çocuklar tartışmalara tanık olduklarında güvensizlik, kaygı ve suçluluk duygusu yaşayabilirler. Bu nedenle sorunlar, çocukların yanında değil, sakin bir ortamda ve özel konuşulmalıdır. Çocukların, annelerini veya babalarını kötülemeye yönlendirilmemesi gerekir. Boşanma ihtimali gündeme gelmişse, çocukların hakları ve geleceği ön planda tutulmalıdır. Bu bağlamda boşanmada çocukların velayeti ve hıdâne hakkı yazısı bilgi sağlar.

Barışmanın Mümkün Olmadığı Durumlar

Bütün çabalara rağmen barışma sağlanamıyorsa, İslam ayrılığı yasaklamaz. Ancak ayrılığın da “güzellikle salıvermek” (Bakara, 2/229) ölçüsüyle yapılması gerekir. Şiddet, aşağılama ve sürekli zulüm bulunan evliliklerde ısrarla birlikte yaşamak tavsiye edilmez. Bu gibi durumlarda evlilikte şiddet ve kadının korunması yazısına bakılabilir. Eşlerin her koşulda birbirine karşı insaflı ve adil olması, ayrılıkta bile hakkaniyeti koruması beklenir.

Sonuç

Küslük, evliliğin doğal sınavlarından biridir. Önemli olan, sorunun büyütülmeden, saygı çerçevesinde ve çözüme yönelik şekilde ele alınmasıdır. Dua, sabır, af ve iyi niyet, barışın en güçlü araçlarıdır. “Affedin, hoş görün; Allah’ın sizi bağışlamasını arzu etmez misiniz?” (Nûr, 24/22) ayeti, bağışlayıcılığın değerini hatırlatır. Evlilikte iletişim ve anlayış konusunda evlilikte sabır: zor eşle geçinmek yazısı da okunabilir.

Dua ve Manevi Destek

Eşler arasındaki barışmada manevi boyut da önemlidir. Birlikte kılınan namaz, yapılan dua ve okunan Kur’an, kalpleri yumuşatır. Kur’an’da salih kulların “Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl” (Furkân, 25/74) diye dua ettikleri bildirilir. Eşlerin birbirleri için hayır duası etmesi, kırgınlıkları hafifletir. Ayrıca sadaka vermek, iyilik yapmak ve ibadetleri artırmak, aile huzuru için vesile olabilir. Kalpler arasındaki sevgiyi artıran en büyük etken Allah’ın lütfudur; bu nedenle çözüm arayışında dua ihmal edilmemelidir.

Sık Yapılan Hatalar

Küslük sırasında yapılan hataların başında, sorunu üçüncü kişilere (arkadaşlara, sosyal medyaya) anlatıp eşi küçük düşürmek gelir. Bu, hem gıybet hem güven zedelenmesi anlamına gelir. Bir diğer hata, eski defterleri açarak geçmişteki kusurları sıralamaktır. Ayrıca çocukları araya sokmak, eşi cezalandırmak için sessizliği silah olarak kullanmak ve sevgi göstermekten kaçınmak da çözümü uzaklaştırır. Peygamber Efendimiz’in “Bir mü’min, mü’min kadına buğz etmesin” tavsiyesi (Müslim), eşin kusurları yerine güzel yönlerine bakmayı öğütler. Barışmak için sabır, merhamet ve af en kıymetli araçlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşler arasında küslük uzarsa ne yapılmalı?

Önce karşılıklı konuşma, ardından aile büyüklerinden hakem tayini ve gerekirse profesyonel evlilik danışmanlığı denenmelidir.

Hakem nedir?

Nisâ 35’e göre, eşlerin ihtilafında bir erkek yakınının ve bir kadın yakınının arabuluculuk yapmasıdır.

Kaç gün küsmek caizdir?

Müslümanlar arasında üç günden fazla küsmek uygun değildir. Eşler arasında da barışma gecikmemelidir.

Barışmak için kim ilk adımı atmalı?

Hadise göre iki küs kişiden hayırlı olanı selamla başlayandır. Önce adım atan kişi daha faziletlidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sulh" ve "Hakem" maddeleri; Kur'an-ı Kerim, Nisâ Suresi (4/35, 4/128) ve Rûm Suresi (30/21); Buhârî ve Müslim, Nikâh ve Edeb bölümleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →