Giyinirken ve Aynaya Bakarken Okunacak Dualar
Yeni elbise giyerken, aynaya bakarken ve giyinirken sağdan başlamak: Ebû Dâvûd ve Tirmizî'deki dualar, 'Allâhümme ente keseveteniyhi' duası ve giyim adabı.
İslam’da giyinmek yalnızca örtünme değil, aynı zamanda Allah’ın bir nimeti olarak görülür. Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de, yeni elbise giyen Resulullah’ın o elbiseyi adıyla anarak “Allah’ım, sana hamdolsun, bunu bana sen giydirdin; senden bunun hayrını ve yapıldığı şeyin hayrını isterim, bunun şerrinden ve yapıldığı şeyin şerrinden sana sığınırım” dediği rivayet edilir. Böylece giyim, şükür ve hayır duasıyla ilişkilendirilir.
Yeni elbise giyerken
Rivayete göre bu dua, yeni giyilen sarık, gömlek veya elbise gibi bir kıyafetin adı anılarak yapılır. Elbisenin hayrı, kişiye yararlı olmasıdır; şerri ise gösteriş, israf veya kibirdir. Giyim, bir yandan ihtiyaç, bir yandan süstür; yeme içme duaları için yemek duaları yazısı da okunabilir. A’râf Suresi’nde (7/26) takva elbisesinin en hayırlı elbise olduğu bildirilir. Bu nedenle dış görünüş kadar ahlak ve niyet de önemlidir.
Giyinirken sağdan başlamak
Buhârî ve Müslim’de Hz. Peygamber’in temizlenmede, saç taramada ve ayakkabı giymede sağdan başlamayı sevdiği nakledilir. Bu davranış, giyinirken de sağ kolu önce geçirmeyi, çıkarırken soldan başlamayı kapsar. Sağdan başlamak bir sünnet edebidir; unutulduğunda bir günah söz konusu olmaz.
Aynaya bakarken dua
Aynaya bakarken okunan “Allâhümme kemâ hassente halkî fe hassin hulukî” duası, birçok kaynakta Hz. Peygamber’den rivayet edilir; bu rivayetin senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır. Anlamı, yaratılışın güzelliğine şükredip ahlakın da güzel olmasını istemektir. Bu dua, görünüşe odaklanan bir kültürde ahlaki bir hatırlatma niteliği taşır. Bireyin vücuduna, görünüşüne dair olumsuz düşünceleri kontrol etmek açısından da şükür bilinci yardımcıdır; şükür yazısında bu konu geniş işlenmiştir.
Giyimde ölçü: israf ve gösteriş
- Gösteriş ve kibir amacıyla giyinmek hoş karşılanmaz (Müslim, Îmân).
- Temiz ve düzenli olmak ise sünnete uygundur.
- Başkalarına alay etmek, onların giyimini küçümsemek ahlaka aykırıdır.
- İsraf etmeden, ihtiyaç ölçüsünde alışveriş yapmak tavsiye edilir.
Eski elbiseyi ihtiyaç sahibine vermek
Hz. Peygamber, eski elbisesini bir fakire vermeyi ve yeni elbise giyen kişinin eskisini sadaka olarak dağıtmasını teşvik etmiştir. Böylece şükür, paylaşma ile tamamlanır. Bu rivayetin ayrıntıları hadis kitaplarında farklı biçimlerde geçse de ana fikir, nimetin başkalarıyla paylaşılması gerektiğidir. Günlük dualara dair diğer yazılara yemek duaları ve ev dualarını örnek gösterebiliriz.
Başörtüsü, sarık ve örtünme meselesi
Bu yazı, giyim duasını konu alır; örtünmeye dair fıkhi hükümler ayrı bir başlıktır. Yine de kıyafetini Allah’ın emrine uygun seçen kişi için giyinmek bir kulluk ifadesi olabilir. Baskıyla değil, kişinin iradesiyle seçilen bir kılık, huzur ve sorumluluk duygusu verir. Başkasının tercihine saygı göstermek, insanların giyimi üzerinden yargılamamak da İslam ahlakının gereğidir.
Beden imajı ve kendini kabullenme
Aynaya bakarken duyulan memnuniyetsizlik, günümüzde sıkça yaşanan bir sorundur. İslam’ın öğrettiği tutum, bedeni Allah’ın emaneti olarak görmek, ona özen göstermek ama onu kibir veya aşağılanma sebebi yapmamaktır. Ahlakı güzel kılma duası, kişinin dış görünüşe değil karakterine odaklanmasını sağlar. Ağır beden algısı bozukluğu yaşayanlar, bir uzmandan yardım almaktan çekinmemelidir.
İş ve okul kıyafetinde niyet
Sabah iş ya da okul için giyinirken kısa bir niyet etmek de mümkündür: “Allah’ım, bu elbiseyle helal kazanç ve hayırlı işler için çıkıyorum.” Böyle bir niyet, sıradan bir hazırlığı bilinçli bir güne dönüştürür. Üniforma veya dress code gibi kuralların bulunduğu ortamlarda da dinî hassasiyetle uyumlu en iyi seçeneği bulmak için dua etmek ve gerekirse çevreyle saygılı bir şekilde konuşmak yol gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aynaya bakarken hangi dua edilir?
“Allâhümme kemâ hassente halkî fe hassin hulukî” (Allah’ım, yaratılışımı güzel yaptığın gibi ahlakımı da güzel kıl) duası rivayet edilir; senedi konusunda tartışma vardır.
Yeni elbise giyince dua gerekli mi?
Gerekli değildir ama güzeldir. Hz. Peygamber yeni elbise giydiğinde hamd edip hayır ve korunma istemiştir.
Giyinmede sağdan başlamak şart mı?
Müstehaptır. Giyinirken sağdan, çıkarırken soldan başlamak sünnet olarak anlatılır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Libâs; Tirmizî, Libâs ve Deavât; İbn Mâce; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Giyim" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ebû Dâvûd, Libâs
- Tirmizî, Libâs ve Deavât
- İbn Mâce
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Giyim" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.