Hz. Dâvûd Tevrat ve İncil’de: Kur’an Anlatımıyla Karşılaştırma
Hz. Dâvûd'un Kitab-ı Mukaddes'teki kral ve mezmur yazarı anlatımı ile Kur'an'daki peygamber, Zebur sahibi ve Câlût'u yenen kul tasviri arasındaki farklar.
- Hz. Dâvûd Kimdir?
- Câlût ve Talût Kıssası
- Zebur ve Mezmurlar
Hz. Dâvûd, Kur’an’da Zebur verilen, demiri yumuşatılan ve Câlût’u yenen bir peygamber ve hükümdardır. Kitab-ı Mukaddes ise onu İsrail’in büyük kralı, mezmurların yazarı ve Mesih’in atası olarak sunar. İki anlatım Câlût zaferinde buluşur; ancak Dâvûd’un ahlaki durumu, özellikle Bat-Şeba olayında, birbirinden keskin biçimde ayrılır.
Hz. Dâvûd Kimdir?
Hz. Dâvûd, Beni İsrail’in peygamberlerinden ve oğlu Hz. Süleymân’ın babasıdır. Kur’an’da on altı kadar yerde adı geçer. Ona Zebur verilmiş (Nisâ, 4/163; İsrâ, 17/55), dağlar ve kuşlar onunla birlikte Allah’ı tesbih etmiş (Sebe, 34/10; Sâd, 38/18-19), demir elinde yumuşatılmış ve ona zırh yapımı öğretilmiştir (Sebe, 34/10-11; Enbiyâ, 21/80). Kur’an onu aynı zamanda adaletli bir hükümdar olarak anar (Sâd, 38/20, 26).
Kitab-ı Mukaddes’te “David” adıyla geçen kişi, Beytüllahim’de Yişay’ın en küçük oğlu, bir çoban, sonra Kral Saul’un sarayında çalgıcı ve sonunda kral olarak anlatılır. Anlatım 1 Samuel’in 16. bölümünden 1 Krallar’ın 2. bölümüne kadar uzanır.
Câlût ve Talût Kıssası
Her iki anlatımın en yakın olduğu bölüm Câlût (Goliat) zaferidir. Bakara Suresi’nde (2/246-251) İsrâiloğulları peygamberlerinden bir kral talep eder; Allah Talût’u kral yapar, Talût’un ordusu ırmakta imtihan edilir ve azınlık kalan müminler Câlût ile karşılaşır. Dâvûd Câlût’u öldürür ve Allah ona hükümranlık ile hikmet verir.
1 Samuel 17’de ise genç çoban Davut, Filistli dev Goliat’ı sapanla yener ve Saul’un sarayına girer. Karşılaştırma şöyledir:
- Her iki metinde de Dâvûd genç ve savaşçı olarak gelen bir kahramandır.
- Kur’an’da Talût’un Kral Saul’a karşılık geldiği yorumu yaygındır; ancak ayet isimleri Kitab-ı Mukaddes’teki gibi detaylı vermez.
- Kitab-ı Mukaddes’te Davut’un Saul’un kızıyla evlenmesi, Saul’un kıskançlığı ve Davut’u takibi uzun anlatılır; Kur’an bu ayrıntılara girmez.
- Kur’an zaferi, Allah’ın izni ve imtihan teması üzerinden anlatır.
Zebur ve Mezmurlar
Kur’an’a göre Zebur, Allah’ın Dâvûd’a indirdiği kitaptır. Kitab-ı Mukaddes’teki 150 mezmurluk koleksiyon geleneksel olarak Davut’a nispet edilir, ancak mezmurların hepsinin ona ait olduğu söylenmez; Asaf, Korah oğulları ve diğerleri de yazar olarak anılır. İslam âlimleri bugünkü Mezmurlar ile Zebur’un bire bir aynı olmadığını, ama ilahî kaynaklı unsurlar içerebileceğini belirtir. Bu yaklaşım, kitabın tahrifi ve kısmen korunması konusundaki genel kelamî görüşün bir uzantısıdır. Mezmurlar, hamd, dua ve sabır temalarıyla Kur’an’daki Dâvûd imajına yakın içeriktedir.
Kral Olarak Dâvûd
Tevrat’ta Davut, Hebron’da yedi yıl, Kudüs’te otuz üç yıl hüküm sürmüş, Kudüs’ü başkent yapmış ve Antlaşma Sandığı’nı oraya getirmiştir. Kur’an’da bu tür siyasi tarih verilmez; Dâvûd’un “mülk” ve “hikmet” sahibi olduğu bildirilir (Bakara, 2/251). Kur’an özellikle adalet ve yargı yönünü öne çıkarır. Sâd Suresi’ndeki iki davacı kıssası (38/21-25) mihraba tırmanan iki kişinin kardeşler arasındaki koyun davasını getirmesini anlatır. Dâvûd hüküm verir, sonra bu imtihanı düşünür, istiğfar eder ve secde eder.
Bat-Şeba Olayı
İki anlatımın en keskin ayrıldığı yer burasıdır. 2 Samuel 11-12’ye göre Davut, sarayın damından Hititli Uriya’nın karısı Bat-Şeba’yı görür, onunla ilişkiye girer ve Uriya’yı savaşta ölüme gönderir. Peygamber Natan onu uyarır. Bu anlatım İslam’a göre kabul edilemez; peygamberler kebîre günahlardan korunmuştur (ismet). Klasik İslam âlimleri bu hikâyeyi reddeder; Sâd Suresi’ndeki davacı kıssasını ise adalet imtihanı ya da bir tevazu uyarısı olarak yorumlar. Ayrıntılar yanlış bilinenler yazısında ele alınmıştır.
Süleymân’ın Babası Olarak Dâvûd
Hem Kitab-ı Mukaddes hem Kur’an Dâvûd’un oğlu Süleymân’ı onun halefi olarak gösterir (Neml, 27/16). Tevrat’ta Süleyman’ın tahta çıkışı saray çekişmeleriyle birlikte anlatılırken, Kur’an’da “Süleymân Dâvûd’a mirasçı oldu” ifadesi peygamberlik ve hikmet mirasını anlatır. Bu fark, Hz. Süleymân’ın Tevrat’taki yeri yazısında ayrıca işlenmiştir.
İncil’de Davut
Yeni Ahit’te Davut, Mesih’in soyu bağlamında sık anılır. Matta ve Luka İncilleri, İsa’nın şecerelerini Davut’a bağlar; “Davut’un oğlu” unvanı Mesih beklentisini ifade eder. Müslümanlar ise Hz. Îsâ’yı Allah’ın peygamberi ve Meryem oğlu olarak tanır ve Hristiyanların Davut soyundan gelme teolojisini Kur’an’ın kabul ettiği bir kavram olarak görmez. Yine de Hz. Dâvûd, üç semavi dinin ortak saygı gösterdiği figürlerden biridir.
Özet
Kur’an’daki Dâvûd; Zebur sahibi, adaletli, dua ve ibadet adamı bir peygamberdir. Kitab-ı Mukaddes’teki Davut ise güçlü bir kral, şair ve aynı zamanda günah işleyebilen bir beşer olarak çizilir. İki metin arasındaki ortak çekirdek Câlût zaferi, mezmur geleneği ve Süleymân ile devamlılıktır.
Müzik, İbadet ve Şiir
Kitab-ı Mukaddes’te Davut, Saul’un huzurunu lir (kinnor) çalarak sağlayan bir müzisyendir (1 Samuel 16). Mezmurlar’ın başlıklarında bazı ilahilerin “Davut’un mezmuru” olarak belirtilmesi, ibadet müziğinin Davut’a bağlanmasına yol açmıştır. Kur’an’da ise Dâvûd’un müziği çalgı üzerinden değil, güzel sesiyle tesbih ve Zebur okuması üzerinden anlatılır. Hadislerde de “Dâvûd ailesinin mizmarı” ifadesi bu güzel sesi anar. Dâvûd’un ibadetine dair sahih örnekler hadislerdeki Dâvûd yazısında toplanmıştır.
Mescid ve Tapınak Meselesi
Tevrat’a göre Davut Rab için bir ev yapmak ister, fakat Natan aracılığıyla bu görevin oğluna verileceği bildirilir (2 Samuel 7). Kur’an’da Mescid-i Aksâ’nın inşası ayrıca anlatılmaz; Sebe Suresi’nde (34/13) Süleymân için cinlerin “mihraplar, heykeller, havuz gibi çanaklar ve sabit kazanlar” yaptığı söylenir. Dâvûd’un mihrabı ise Sâd Suresi’nde (38/21) geçer. Yani iki kaynakta da ibadet mekânının inşasında Dâvûd’dan çok Süleymân öne çıkar. Bu farkı Hz. Süleymân’ın Tevrat’taki yeri yazısında takip edebilirsiniz.
Karşılaştırmanın Verdiği Dersler
Müslüman okurun karşılaştırmadan çıkarabileceği temel sonuç şudur: Kur’an, Kitab-ı Mukaddes’in tarihî çerçevesini birebir tekrar etmez; ahlaki ve itikadi mesajı odağa alır. Dâvûd Kur’an’da hata yapmaya meyilli bir kral değil, Allah’a yönelen, adalet sahibi bir peygamberdir. Aynı yaklaşım diğer peygamberler için de geçerlidir; örneğin Hz. Zülkifl konusunda da sınırlı bilgiyle yetinmek esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Zebur ile Mezmurlar aynı kitap mıdır?
Aynı değildir ama ilişkilidir. İslam âlimleri bugünkü Mezmurlar’ın Zebur’un özünü taşıyabileceğini, ancak olduğu gibi Zebur sayılamayacağını söyler.
Câlût’u kim öldürdü?
Hem Kur’an (Bakara, 2/251) hem Kitab-ı Mukaddes (1 Samuel 17) Câlût’u (Goliat) Dâvûd’un öldürdüğünü bildirir.
Bat-Şeba olayı İslam’da kabul edilir mi?
Hayır. İslam âlimleri peygamberlerin ismet sahibi olduğunu söyler ve bu anlatımı reddeder.
Dâvûd peygamber midir, kral mı?
Kur’an’a göre hem peygamber hem de hükümdardır. Ona Zebur verilmiş, mülk ve hikmet bağışlanmıştır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dâvûd" md.; Kitab-ı Mukaddes, Samuel kitapları ve Mezmurlar; Taberî, Târîhu'l-ümem ve'l-mülûk; İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dâvûd" md.
- Kitab-ı Mukaddes, Samuel kitapları ve Mezmurlar
- Taberî, Târîhu'l-ümem ve'l-mülûk
- İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.