Hz. Elyesa Kavmi Kimdi, Nerede ve Ne Zaman Yaşadı?

Hz. Elyesa, klasik İslâm kaynaklarına göre İsrâiloğulları’na gönderilmiş ve İlyâs’tan sonra görev yapmıştır. Tevrat’taki Elişa ile özdeşleştirildiğinde Kuzey İsrail Krallığı’nda, Samiriye çevresinde, yaklaşık M.Ö. 9. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı söylenebilir. Kur’an bu ayrıntıları vermez; elimizdeki bilgiler rivayet ve tarih kaynaklarına dayanır.

Kur’an Sessiz, Rivayet Konuşkan

En’âm 6/86 ve Sâd 38/48’de Elyesa’nın kavmi, yaşadığı şehir ya da dönemi hakkında hiçbir bilgi bulunmaz. Bu eksiklik, klasik âlimleri başka kaynaklara yöneltmiştir. Taberî ve İbn Kesîr gibi tarihçiler, İsrâiloğulları’nın peygamberler zincirini sıralarken Elyesa’yı İlyâs’ın ardından ve Yûnus’tan önce anar. Bu sıralama Tevrat kronolojisine paralel biçimde yapılır ve bu yüzden ihtiyatla karşılanır. Elyesa’nın ayetleri için Hz. Elyesa Kur’an’da nerede geçer yazısı okunabilir.

İsrâiloğulları ve Bölünmüş Krallık

Süleymân’ın vefatından sonra İsrâiloğulları krallığı ikiye ayrıldı: Kuzeyde İsrail (başkent Samiriye), güneyde Yahuda (başkent Kudüs). Elişa’nın faaliyet alanı kuzey krallığıdır. Bu krallıkta Ba’l ibadeti ve putperestlik yaygındı; peygamberler hem dinî hem siyasi baskılarla karşılaşırdı. Süleymân dönemi ve krallığın sonraki durumu için Hz. Süleymân’ın kavmi ve yaşadığı yer yazısı bağlam sunar. Elyesa bu karmaşık siyasi ortamda hem halka hem yöneticilere hitap eden bir peygamber olarak anlatılır.

Yaşadığı Yer: Samiriye ve Çevresi

Tevrat’a göre Elişa Abel-Mehola’dan gelen bir çiftçi ailesine mensuptu. Eliyahu onu çağırdığında on iki çift öküzle tarla sürüyordu. Sonra peygamberlik görevine başladı ve Samiriye, Beytel, Eriha, Gilgal ve Şunem gibi şehirlerde faaliyet gösterdi. İslâmî kaynaklarda bu şehirlerin adları çok geçmez; ancak “Şam çevresi” ve “Filistin bölgesi” gibi genel ifadeler kullanılır. Bu coğrafya bilgisinin bir kısmı Kitab-ı Mukaddes’ten alındığı için Kur’an’la doğrudan teyit edilmez.

Ne Zaman Yaşadı?

Akademik tarihçilik, Elişa’nın faaliyet döneminin M.Ö. 850-800 civarında olduğunu tahmin eder. Bu tarihler, Asur kaynakları ve Kitab-ı Mukaddes kronolojisinin birleştirilmesiyle elde edilir ve belirsizlikler taşır. Müslüman kaynakların bir kısmı Elyesa’nın Hz. Süleymân’dan yaklaşık iki yüz yıl sonra geldiğini söyler; ancak bu bilgi de rivayet düzeyindedir. Dolayısıyla “kesin tarih” arayışı yerine “yaklaşık dönem” ifadesi kullanmak daha doğrudur.

Kavmin Durumu

Tevrat’a göre Elişa döneminde Kuzey İsrail, Aram (Şam) krallığı ile savaş hâlindeydi. Aram krallarıyla yapılan mücadelelerde Elişa’nın hem savaşın gidişatına tavsiyelerde bulunduğu hem de komşu halklara merhametle yaklaştığı anlatılır. Müslüman tarihçiler bu ayrıntıları ancak “rivayet” olarak kabul eder. Kur’an’ın verdiği temel çerçeve, peygamberin kavmini tevhide ve iyiliğe çağırdığıdır. Bu çağrı, putperestliğe, zulme ve ahlâkî çöküşe karşı yapılır.

Halefiyet Meselesi

Elyesa’nın İlyâs’ın halefi olması, peygamberliğin soy yoluyla geçtiği anlamına gelmez. İslâm inancında peygamberlik, Allah’ın seçimidir; fakat peygamberler, görevlerini sürdürecek yardımcılar yetiştirebilir. Elyesa’nın İlyâs ile yaşadığı beraberlik, öğretici bir yetiştirme sürecini anlatır. Bu bağlamda İlyâs’ın soyu ve ailesi hakkındaki bilgilere de bakılabilir: Hz. İlyâs’ın soyu ve ailesi yazısı ilgili bilgileri toplar.

Sonuç

Elyesa’nın kavmi İsrâiloğulları, yaşadığı yer Kuzey İsrail ve Şam civarı, dönemi ise yaklaşık M.Ö. 9. yüzyıl olarak tahmin edilir. Bu bilgilerin çoğu rivayet ve tarih kaynaklıdır. Ayrıntılı kabir ve makam bilgisi için kabri nerede yazısına, genel tanıtım için Hz. Elyesa sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Elyesa hangi kavme gönderildi?

Klasik kaynaklara göre İsrâiloğulları’na gönderildi. Kur’an kavmini belirtmez.

Hz. Elyesa nerede yaşadı?

Tevrat’ta Elişa Kuzey İsrail Krallığı’nda (Samiriye çevresi) yaşar. İslâmî kaynaklar Şam çevresi ve Filistin bölgesini anar.

Hz. Elyesa ne zaman yaşadı?

Kur’an tarih vermez. Modern tarihçiler Elişa’yı M.Ö. 9. yüzyılın ikinci yarısına yerleştirir; bu tahmini bir bilgidir.

Elyesa’nın halefiyeti ne demektir?

Rivayetlere göre İlyâs’ın yardımcısı ve ardından aynı kavme gönderilen peygamberdir. Peygamberlik soy yoluyla değil, Allah’ın seçimiyle devredilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 1 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Elyesa" md.; İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-Nihâye; Taberî, Târîh

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →