Hz. İlyâs Kur’an’da Nerede Geçer? Ayetler ve Sureler

Bu yazıda öğrenecekleriniz

En'âm 6/85: Salihlerden Bir Peygamber
Sâffât 37/123-132: Kıssanın Özeti
Ba'l Meselesi

Hz. İlyâs’ın adı Kur’an’da iki yerde geçer: En’âm Suresi 6/85’te salihlerden biri olarak ve Sâffât Suresi 37/123-132’de kavmini putperestlikten sakındıran bir peygamber olarak. Ayetler onun hayatını ayrıntılandırmaz, fakat tevhid mücadelesini, kavminin tepkisini ve Allah katındaki yüksek makamını özlü bir dille bildirir.

En’âm 6/85: Salihlerden Bir Peygamber

En’âm 6/83-86 ayetleri İbrâhim’in soyundan gelen ve hidayete erdirilen peygamberleri sayar. Bunlar arasında İshak, Yâkub, Nûh, Dâvûd, Süleymân, Eyyûb, Yûsuf, Mûsâ, Hârûn, Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ ve İlyâs anılır. 85. ayet şöyledir: “Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ ve İlyâs’ı da (hidayete erdirdik). Hepsi salihlerdendi.” Bu ifade, İlyâs’ın hem peygamber hem de salih bir kul olduğunu bildirir. Ayet, aynı zamanda peygamberlerin tek bir inanç çizgisinden geldiğini gösterir. Genel bilgi için Hz. İlyâs ana maddesine bakılabilir.

Ayetin bağlamı da önemlidir: Allah bu peygamberleri “Biz onların atalarından, çocuklarından ve kardeşlerinden bir kısmını da seçtik” diyerek anar. Dolayısıyla İlyâs’ın İbrâhim soyundan gelen peygamberler zincirinde yer aldığı anlaşılır. Soyunun ayrıntıları için Hz. İlyâs’ın soyu ve ailesi yazısına bakabilirsiniz.

Sâffât 37/123-132: Kıssanın Özeti

Sâffât Suresi’nde İlyâs kıssası on ayetle anlatılır: “Şüphesiz İlyâs da gönderilen peygamberlerdendi. Hani kavmine demişti ki: Allah’tan korkmaz mısınız? Ba’l’a yalvarıp da yaratıcıların en güzeli olan Allah’ı, sizin de eski babalarınızın da Rabbi olan Allah’ı mı bırakıyorsunuz?” (37/123-126). Kavmi onu yalanladı ve bu yüzden azaba getirilecekler arasında oldu; ancak Allah’ın ihlaslı kulları azaptan kurtuldu (37/127-128). Allah, sonradan gelenler arasında İlyâs için güzel bir ün bıraktı (37/129). “İlyâsîn’e selam olsun” (37/130). Çünkü o, iyi davrananları böyle mükâfatlandırır; İlyâs müminlerimizdendir (37/131-132).

Bu kıssa, diğer Sâffât kıssaları gibi (Nûh, İbrâhim, Mûsâ-Hârûn, Lût, Yûnus) kısa ve öz biçimde anlatılır; asıl amaç peygamberlerin ortak mücadelesini ve Allah’ın salihlere vaadini göstermektir. İlyâs’ın kavmi hakkında bilgi için kavmi ve yaşadığı yer yazısı kaynak olabilir.

Ba’l Meselesi

Ba’l, eski Kenan ve Fenike dinlerinde yağmur, fırtına ve bereketle ilişkilendirilen bir tanrının adıdır. Kelime Sami dillerinde “efendi, sahip” anlamına gelir. Sâffât 37/125’te İlyâs, kavmini “Ba’l’a yalvarmaktan” men eder. Müfessirlerin bir kısmı Ba’l’ın bir put, bir kısmı da bir şehir ya da put ismi olduğunu söyler. Bazı kaynaklar, Ba’lbek şehrinin adının bu tanrıdan geldiğini ve İlyâs’ın orada gönderildiğini aktarır; fakat bu coğrafî tespit rivayete dayanır. Kur’an’ın asıl vurgusu, “yaratıcıların en güzeli” olan Allah’ı bırakıp bir puta yönelmenin akıl dışı olduğudur.

“İlyâsîn” İfadesinin Anlamı

Sâffât 37/130’daki “Selâmün alâ İl-yâsîn” ifadesi dikkat çekicidir; çünkü diğer peygamberler için “Selâmün alâ Nûh”, “alâ İbrâhim”, “alâ Mûsâ ve Hârûn” gibi kalıplar kullanılırken İlyâs için bir farklılık görülür. Müfessirler bu farkı üç şekilde açıklar: (1) “İlyâsîn”, İlyâs isminin Süryanice veya İbranice bir okunuşudur; (2) “İl-yâsîn” yani “İlyas ve ailesi, taraftarları” kastedilmiştir; (3) Başka bir kıraatte (Nâfi’ ve İbn Âmir) “âl-i Yâsîn” okunduğu için “Yâsîn’in ailesi” anlamı da verilmiştir. Çoğunluk birinci görüşe meyleder. Her halükârda ifade, İlyâs’a ve ona bağlı müminlere selam anlamı taşır.

Ayetlerden Çıkan Mesajlar

Tevhid çağrısı tüm peygamberlerin ortak görevidir.
Putlara yönelmek, “yaratıcıların en güzeli”ni bırakmaktır.
Peygamberi yalanlayanlar sorumluluktan kurtulamaz.
İhlaslı kullar kurtulur ve geride güzel bir ün bırakır.

Tevrat’taki Eliyahu ile Karşılaştırma

Kitab-ı Mukaddes’te İlyâs’a karşılık gelen peygamber Eliyahu’dur. Krallar kitaplarında Kral Ahab ve eşi İzebel döneminde Ba’l’a tapınmaya karşı mücadele eden, Karmel Dağı’nda Ba’l peygamberleriyle yarışan, kıtlık ilân eden ve sonunda ateşten bir araba ile göğe alındığı anlatılan bir peygamberdir. Kur’an bu ayrıntıların hiçbirini aktarmaz. Müslüman okur için ölçü, Kur’an’ın bildirdiğidir; Tevrat’taki anlatımın Kur’an ve sahih hadisle uyuşan kısımlarını kabul etmek, uyuşmayan kısımlarında ise susmak ilkesi benimsenir.

Kısa Sonuç ve Okuma Önerisi

İlyâs ayetlerini okumak isteyenler için sıra şöyle olabilir: önce En’âm 6/83-90’ı, sonra Sâffât 37/123-132’yi okuyup, ardından Hz. Elyesa’yı anlatan ayetlere geçmek yararlıdır. Elyesa için Hz. Elyesa Kur’an’da nerede geçer yazısı okunabilir. Peygamberlerin genel çerçevesi için Kur’an’da adı geçen 25 peygamber yazısı da faydalıdır. Mucize sorusu için Hz. İlyâs’ın mucizeleri başlığında ayrıntı bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. İlyâs Kur’an’da kaç yerde geçer?

İki yerde: En’âm 6/85’te salihlerden biri olarak ve Sâffât 37/123-132’de kavmine yaptığı çağrıyla.

‘İlyâsîn’ kimdir?

Sâffât 37/130’daki ‘İlyâsîn’e selam olsun’ ifadesi, çoğu müfessire göre İlyâs’ın farklı bir okunuşudur; bazı kıraat ve yorumlarda ‘İlyas ve ailesi/yandaşları’ anlamı da verilir.

Ba’l nedir?

Ba’l, eski Yakın Doğu’da yağmur ve bereket tanrısı olarak tapılan putun adıdır. Sâffât 37/125’te İlyâs, kavmini bu puta yalvarmaktan menetmiştir.

Hz. İlyâs’ın mucizesi ayette geçer mi?

Hayır. Kur’an mucize ayrıntısı vermez. Kıssanın ayrıntıları tefsir ve Ehl-i Kitap kaynaklı rivayetlerde yer alır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 17 Nisan 2026 · Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (En'âm 6/85; Sâffât 37/123-132); TDV İslâm Ansiklopedisi, "İlyas" md.; Taberî, Câmiu'l-Beyân

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →