Hz. Süleymân’ın Soyu, Ailesi ve Çocukları Kimlerdir?
Hz. Süleymân, Dâvûd'un oğlu ve İbrâhim soyundandır. Annesi, eşleri ve çocukları hakkında Kur'an ve kaynaklar ne söyler; bilgiler ayrıştırılarak sunuldu.
Hz. Süleymân, Hz. Dâvûd’un oğlu ve İbrâhim, İshak, Yâkub, Yahuda soyundan gelen bir peygamberdir. Kur’an annesinin ve çocuklarının adını vermez; yalnızca babasına mirasçı olduğunu ve Dâvûd ailesinin şükürle sorumlu olduğunu bildirir. Bu yazıda Kur’an’dan gelen bilgi ile tarihî rivayetler birbirinden ayrılarak sunulmuştur.
Kur’an’ın Bildirdiği Aile Bilgileri
En’âm 6/84, Dâvûd ve Süleymân’ı İbrâhim’in neslinden hidayet verilenler arasında zikreder. Neml 27/16: “Süleymân Dâvûd’a mirasçı oldu.” Bu ayet babasına varis olduğunu bildirir. Hadislere göre peygamberler mal miras bırakmaz; bıraktıkları sadaka olur (Buhârî, Müslim). Bu yüzden mirasın ilim, peygamberlik ve hükümdarlık şeklinde anlaşılması çoğunluk görüşüdür. Sebe 34/13’te de “Ey Dâvûd ailesi” hitabı vardır; bu da Süleymân’ın ailesini kapsayan şükür çağrısıdır. Babasının tanıtımı için Hz. Dâvûd’un soyu ve ailesi yazısına bakılabilir.
Soy Zinciri
İslâm tarihçilerine göre Süleymân’ın soy zinciri şöyledir: Süleymân b. Dâvûd b. İşay (Yesse) … Yahuda b. Yâkub b. İshak b. İbrâhim. Aradaki halkalar Tevrat’taki liste temel alınarak aktarıldığı için ihtilaflıdır. Hz. Yâkub hakkında bilgi için Hz. Yâkub maddesine bakılabilir. Soy zincirinin birçok halkası Kur’an ve sahih hadisle sabit olmadığından “rivayete göre” demek gerekir.
Annesi ve Eşleri
Kur’an Süleymân’ın annesini ve eşlerini ad vererek anmaz. Tevrat’ta annesi Bat-Şeva olarak geçer ve Dâvûd’la evliliği hakkında peygamberlerin ismetine uymayan ayrıntılar anlatılır. Bu anlatımlar, İslâm âlimleri tarafından reddedilmiştir. Süleymân’ın eşleri hakkında Buhârî ve Müslim’de bir hadiste yetmiş (veya doksan dokuz) hanımından söz edilir; öğüt, “inşallah” demenin önemidir. Bu hadis eş sayısı hakkında kesin bir hüküm değildir, çünkü rivayetlerde sayı farklılık gösterir. Sebe melikesi ile evlendiği iddiası, Kur’an’da yoktur; bu rivayet İsrâiliyat kaynaklı olup zayıf kabul edilir.
Çocukları ve Halefi
Kur’an Süleymân’ın çocuklarının ismini vermez. Sâd 38/34’te “tahtının üzerine bir ceset bıraktık” ifadesi, bazı müfessirlerce Süleymân’ın bir çocuğunun ölümü ya da hastalığı şeklinde yorumlanmıştır; fakat kesin değildir. Tevrat’ta halefi Rehoboam olarak anılır ve onun döneminde krallığın ikiye bölündüğü anlatılır. İslâm kaynaklarında bu siyasi bölünme ayrıntılı işlenmez. Süleymân’ın peygamberlik görevinin ardılı olmadığı, nübüvvetin soy yoluyla devrolmadığı bilinen bir kural olarak aktarılır: peygamberlik Allah’ın seçimidir.
Aile ve Hanedan Mirası: Ne Anlama Gelir?
Süleymân’ın mirası, Kur’an’da “Ey insanlar, bize kuşların dili öğretildi ve her şeyden verildi” cümlesiyle ifade edilir (27/16). Bu, mal-mülk mirasından çok ilmî ve manevî mirastır. İslâm hukukunda “peygamberlerin mirası” ilim olarak anlaşılır. Hz. Peygamber de “Âlimler peygamberlerin varisleridir” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Tirmizî); bu rivayet ilmî mirasın değerini vurgular. Sebe 34/13’teki “Dâvûd ailesi” ifadesi de hanedanın ilim ve şükür sorumluluğunu içerir.
İsrâiliyat Anlatımlarına Karşı Temkin
Süleymân hakkında anlatılan birçok aile hikâyesi halk arasındaki masallardan beslenir: Belkıs ile evlenmesi, çocuğunun cinlerce çalınması, mührün düşmesi ve tahtı kaybetmesi gibi. Kur’an ve sahih hadislerde bunlar yer almaz. Bakara 2/102’de Süleymân’a sihir isnat edilmesi açıkça reddedilir. Bu nedenle peygamberin hayatını anlatırken kaynağı sağlam olmayan rivayetlerden kaçınmak gerekir. Peygamberlere iman esası için peygamberlere iman yazısı okunabilir.
Sonuç
Süleymân’ın soyu bakımından kesin bilgi, onun Dâvûd’un oğlu ve İbrâhim soyundan geldiğidir. Annesi, eşleri ve çocukları hakkında Kur’an ve sahih hadisler detay vermez; bu nedenle ayrıntılar için kesinlik iddia etmemek gerekir. Daha fazla bilgi için hayatından dersler yazısına, genel tanıtım için Hz. Süleymân maddesine bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hz. Süleymân’ın babası kimdir?
Hz. Dâvûd’dur. Neml 27/16’da Süleymân’ın Dâvûd’a mirasçı olduğu bildirilir.
Annesi kimdir?
Kur’an annesinin adını vermez. Tevrat’ta Bat-Şeva (Bathsheba) olarak geçer; İslâm kaynakları bu ismi genellikle Tevrat aracılığıyla aktarır ve kesin kabul etmez.
Çocukları kimlerdir?
Kur’an çocuklarının adını vermez. Tevrat’ta Rehoboam (Rehabeam) gibi isimler geçer; bunlar Kur’an ve sahih hadisle teyit edilmemiştir.
Süleymân ile Dâvûd arasındaki miras ne demektir?
Müfessirlere göre peygamberlik, ilim ve hükümdarlık mirasıdır; çünkü hadise göre peygamberler mal miras bırakmaz (Buhârî; Müslim).
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Süleyman" md.; İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-Nihâye; Taberî, Târîh
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Süleyman" md.
- İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-Nihâye
- Taberî, Târîh
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.