Hz. Lût (a.s.)

Hz. İbrâhîm’e İlk İnananlardan

Hz. Lût, tarih kaynaklarına göre Hz. İbrâhîm’in kardeşi Hârân’ın oğlu, yani İbrâhîm’in yeğenidir. Kur’an, İbrâhîm’in davetine iman edenler arasında onu özellikle zikreder: “Bunun üzerine Lût ona iman etti ve İbrâhîm, ‘Ben Rabbime hicret ediyorum’ dedi.” (Ankebût Suresi, 29/26). Lût, İbrâhîm ile birlikte hicret etmiş, ardından Allah tarafından Ürdün vadisinde, Lût Gölü (Ölü Deniz) civarındaki şehirlerde yaşayan bir kavme peygamber olarak gönderilmiştir. Bu şehirlerin Sodom ve Gomora olduğu Tevrat’ta ve tarih kaynaklarında geçer; Kur’an bunlardan “altı üstüne getirilmiş şehirler” (mü’tefikât) diye söz eder (Tevbe Suresi, 9/70; Necm Suresi, 53/53).

Kavminin Durumu

Lût’un kavmi, kendilerinden önce hiçbir toplumun yapmadığı bir hayasızlığı, yani eşcinsel ilişkiyi açıkça ve toplumsal bir alışkanlık hâlinde yaşıyordu (A’râf Suresi, 7/80-81). Kur’an onların yol kestiklerini ve toplantılarında açıkça kötülük işlediklerini de bildirir (Ankebût Suresi, 29/29). Hz. Lût onları Allah’tan korkmaya, fıtrata uygun olan evliliğe dönmeye ve bu çirkin davranışı terk etmeye çağırmış, bu hizmeti için hiçbir karşılık istemediğini söylemiştir (Şuarâ Suresi, 26/161-166).

Kavmin cevabı ise alaycı ve tehditkârdı: “Lût ailesini şehrinizden çıkarın; onlar çok temiz olmak isteyen insanlar!” (Neml Suresi, 27/56). Temizlik ve iffetin bir suç sayıldığı bu cevap, ahlaki çöküşün ulaştığı noktayı gösterir.

Misafir Melekler

Allah’ın gönderdiği melekler önce Hz. İbrâhîm’e uğrayıp ona İshak’ı müjdelemiş, ardından Lût kavmini helak etmeye gönderildiklerini bildirmiştir. İbrâhîm, “Orada Lût var” deyince melekler, onu ve ailesini kurtaracaklarını söylemişlerdir (Ankebût Suresi, 29/31-32). Melekler yakışıklı gençler suretinde Lût’un evine gelince Lût onlar yüzünden çok sıkılmış, “Bu çok çetin bir gün” demiştir (Hûd Suresi, 11/77). Kavmi koşarak eve gelmiş, Lût misafirlerini korumak için onlara yalvarmış, “İçinizde aklı başında bir adam yok mu?” diye seslenmiştir (Hûd Suresi, 11/78). Bunun üzerine melekler kendilerini tanıtmış ve kavmin ona asla ulaşamayacağını bildirmişlerdir (Hûd Suresi, 11/81).

Helak ve Lût’un Eşi

Melekler Lût’a, ailesiyle birlikte gecenin bir kısmında yola çıkmasını ve hiçbirinin arkasına bakmamasını söylemiştir. Sabah olduğunda şehrin altı üstüne getirilmiş, üzerlerine üst üste pişmiş çamurdan taşlar yağdırılmıştır (Hûd Suresi, 11/81-82; Hicr Suresi, 15/73-74). Kurtulanlar yalnızca Lût ve ailesinden inananlardı; Kur’an, orada müslümanlardan bir evden başkasını bulmadıklarını bildirir (Zâriyât Suresi, 51/36).

Lût’un eşi ise geride kalanlardan olmuştur (A’râf Suresi, 7/83). Kur’an onu, Nûh’un eşiyle birlikte, peygamber evinde olduğu hâlde ihanet eden ve bu yakınlığın kendisine hiçbir fayda sağlamadığı kişiler için örnek verir (Tahrîm Suresi, 66/10). Buradaki ihanet, müfessirlere göre iffetle ilgili değil, inanç ve kavmine destek konusundadır. Lût’un eşinin arkasına dönüp tuz kayasına dönüştüğü anlatımı Tevrat’ta geçer, Kur’an’da yoktur. Tevrat’ta Lût’a nispet edilen ve bir peygamberin şanına yakışmayan anlatımlar da İslam inancına göre tahriftir ve kabul edilmez.

Duaları

• “Rabbi neccinî ve ehlî mimmâ ya’melûn” “Rabbim, beni ve ailemi bunların yaptıklarından kurtar.” (Şuarâ Suresi, 26/169)
• “Rabbi’nsurnî ale’l-kavmi’l-müfsidîn” “Rabbim, bozguncu kavme karşı bana yardım et.” (Ankebût Suresi, 29/30)

Kıssanın Günümüze Bakan Yönü

Kur’an, Lût kavminin yurdunun kalıntılarının “düşünenler için” ve “akıl eden bir topluluk için” apaçık bir ibret olarak bırakıldığını bildirir (Hicr Suresi, 15/75-77; Ankebût Suresi, 29/35). Bu kıssa, bireysel günahtan öte, bir kötülüğün açıkça ve övünülerek yapılması, ona karşı çıkanların ise alaya alınıp dışlanması üzerinde durur. İslam âlimleri, kıssanın asıl uyarısının günahı meşrulaştıran toplumsal bir çözülmeye yönelik olduğunu belirtir. Bununla birlikte İslam, günahı ve günahkârı birbirinden ayırır; tövbe kapısı herkese açıktır ve bir mümine düşen görev, kötülükten sakındırırken merhamet ve hikmetle davranmaktır.

Hz. Lût’un kıssası aynı zamanda yalnızlık içinde hakkı savunmanın da hikâyesidir. Kavmi arasında kendisine destek olacak bir güç bulamayan Lût, “Keşke size karşı bir gücüm olsaydı veya sağlam bir desteğe sığınabilseydim” demiştir (Hûd Suresi, 11/80). Hz. Peygamber, bu sözü anarak Lût’un aslında en sağlam desteğe, yani Allah’a sığındığını ifade etmiştir (Buhârî; Müslim).

Alınacak Dersler

• Fıtrata aykırı yaşamak ve bunu toplumsal bir norm hâline getirmek, helake götüren bir sapmadır.
• Kötülüğün yaygınlaşması, iyilerin “fazla temiz” diye dışlanmasıyla sonuçlanabilir.
• Misafire sahip çıkmak ve onu korumak peygamber ahlakıdır.
• Peygambere yakınlık değil, iman ve amel kurtarır.
• Kötülük karşısında sessiz kalmamak, ama davetini merhamet ve sabırla sürdürmek gerekir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: A'râf Suresi (7/80-84); Hûd Suresi (11/69-83); Hicr Suresi (15/57-77); Şuarâ Suresi (26/160-175); Neml Suresi (27/54-58); Ankebût Suresi (29/26-35); Zâriyât Suresi (51/31-37); Tahrîm Suresi (66/10); İbn Kesîr, Kısasü'l-Enbiyâ, "Lût" bölümü; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lût" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, Hûd ve Hicr surelerinin tefsiri

Bu içerik nasıl hazırlandı? →