Hz. Mûsâ (a.s.)

Kur’an’da En Çok Anılan Peygamber

Hz. Mûsâ, ulü’l-azm peygamberlerden biridir ve adı Kur’an’da yüz otuzdan fazla yerde geçer. Kendisine Tevrat verilmiş, Allah ile doğrudan konuşmuş olduğu için “Kelîmullah” diye anılır (Nisâ Suresi, 4/164). Hz. Yakup’un oğlu Levi’nin soyundan geldiği kabul edilir. Kıssası başta Bakara, A’râf, Tâhâ, Şuarâ, Kasas ve Yûnus sureleri olmak üzere pek çok surede ayrıntılı olarak anlatılır.

Doğumu ve Sarayda Büyümesi

Mûsâ, Firavun’un İsrâiloğullarının erkek çocuklarını öldürdüğü bir dönemde doğmuştur (Kasas Suresi, 28/4). Allah annesine, onu emzirmesini, korktuğunda da bir sandığa koyup nehre bırakmasını ilham etmiş ve onu kendisine geri döndüreceğini vaat etmiştir (Kasas Suresi, 28/7). Sandık Firavun’un sarayına ulaşmış, Firavun’un eşi onu evlat edinmek istemiştir (28/9). Mûsâ hiçbir sütanneyi kabul etmeyince kız kardeşinin yönlendirmesiyle öz annesine geri verilmiştir (Kasas Suresi, 28/12-13). Firavun’un eşinin adının Âsiye olduğu hadis ve tarih kaynaklarında geçer; Kur’an onu mümin kadınlara örnek gösterir (Tahrîm Suresi, 66/11).

Medyen ve Peygamberlik

Mûsâ, bir kavgada İsrâiloğullarından birini korumak isterken yanlışlıkla bir Mısırlının ölümüne sebep olmuş, bundan pişman olup Allah’tan bağışlanma dilemiştir (Kasas Suresi, 28/15-16). Ardından Medyen’e gitmiş, orada salih bir adamın kızıyla evlenmiş ve yıllarca onun yanında çalışmıştır (Kasas Suresi, 28/22-28). Dönüş yolunda Tûr dağının yanında bir ateş görmüş, oraya yaklaşınca Allah ona seslenmiş ve onu peygamber olarak seçmiştir (Tâhâ Suresi, 20/9-14).

Mucizeleri

Allah, Mûsâ’ya dokuz apaçık mucize vermiştir (İsrâ Suresi, 17/101). Bunların en bilinenleri şunlardır:

• Asâ: Yere atıldığında büyük bir yılana dönüşen ve sihirbazların yaptıklarını yutan asâ (Tâhâ Suresi, 20/17-21; A’râf Suresi, 7/117).
• Yed-i beyzâ: Koltuğunun altına sokup çıkardığında kusursuz bir beyazlıkla parlayan eli (Tâhâ Suresi, 20/22).
• Firavun kavmine gelen belalar: Tufan, çekirge, haşere, kurbağa ve kan (A’râf Suresi, 7/133).
• Denizin yarılması: Asâsını denize vurunca denizin yarılıp her bir parçanın büyük bir dağ gibi olması (Şuarâ Suresi, 26/63).
• Taştan pınarlar: Asâsını taşa vurunca on iki pınarın fışkırması (Bakara Suresi, 2/60).

Firavun’la Mücadele

Allah, Mûsâ ile kardeşi Hârûn’u Firavun’a göndermiş ve ona “yumuşak söz” söylemelerini emretmiştir (Tâhâ Suresi, 20/43-44). Bu emir, en azgın zalime bile tebliğin nezaketle yapılması gerektiğini öğretir. Firavun sihirbazlarını toplamış, ancak sihirbazlar Mûsâ’nın asâsının yaptığını görünce secdeye kapanıp iman etmişlerdir (Tâhâ Suresi, 20/70). Sonunda Mûsâ, İsrâiloğullarını geceleyin yola çıkarmış; peşlerine düşen Firavun ve ordusu denizde boğulmuştur. Firavun boğulurken iman ettiğini söylemiş, ancak bu imanı kabul edilmemiş; bedeni ise sonrakilere ibret olsun diye kurtarılmıştır (Yûnus Suresi, 10/90-92).

İsrâiloğullarıyla İmtihanı

Denizden kurtulan İsrâiloğulları, Mûsâ’nın Tûr’da Tevrat’ı almak için kırk gece bulunduğu sırada Sâmirî’nin yaptığı buzağıya tapmışlardır (Tâhâ Suresi, 20/85-88). Mûsâ’nın çölde kendilerine indirilen kudret helvası ve bıldırcın (men ve selvâ) nimetlerine rağmen nankörlük etmeleri (Bakara Suresi, 2/57, 61), kendilerine emredilen ineği kesmekte ağırdan almaları (Bakara Suresi, 2/67-71) ve kutsal topraklara girmeyi reddedince kırk yıl çölde dolaşmaları (Mâide Suresi, 5/21-26) Kur’an’da ibretle anlatılır. Mûsâ’nın ilim öğrenmek için Hızır diye bilinen salih kulla yaptığı yolculuk ise Kehf Suresi’nde yer alır (18/60-82).

Duaları

• “Rabbi’şrah lî sadrî ve yessir lî emrî vahlül ukdeten min lisânî yefkahû kavlî” “Rabbim, göğsümü aç, işimi kolaylaştır, dilimdeki düğümü çöz ki sözümü anlasınlar.” (Tâhâ Suresi, 20/25-28)
• “Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr” “Rabbim, bana indireceğin her hayra muhtacım.” (Kasas Suresi, 28/24)
• “Rabbim, ben kendime zulmettim, beni bağışla.” (Kasas Suresi, 28/16)

Mûsâ ve Hz. Peygamber

Hz. Peygamber, Mi’rac gecesi Mûsâ ile karşılaştığını ve onun, elli vakit olarak farz kılınan namazın hafifletilmesi için tekrar tekrar Allah’a başvurmasını tavsiye ettiğini, bunun sonunda namazın beş vakte indirildiğini bildirmiştir (Buhârî; Müslim).

Hz. Peygamber, Medine’ye geldiğinde Yahudilerin Âşûrâ günü oruç tuttuğunu görmüş, onlar bunun Allah’ın Mûsâ’yı ve kavmini Firavun’dan kurtardığı gün olduğunu söyleyince “Biz Mûsâ’ya sizden daha yakınız” buyurarak o gün oruç tutmuş ve tutulmasını tavsiye etmiştir (Buhârî; Müslim).

Alınacak Dersler

• Allah’ın koruması, en güçlü zalimin sarayında bile yetişmeye kâfidir.
• Tebliğ, en azgın kimseye bile yumuşak sözle yapılır.
• Zulüm ne kadar güçlü görünse de sonu hüsrandır.
• Nimetler karşısında nankörlük ve bahane üretmek, toplumları yıllarca geri bırakır.
• İlim öğrenmek için yolculuk ve alçakgönüllülük, peygamberlerin bile yoludur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Tâhâ Suresi (20/9-98); Kasas Suresi (28/3-46); A'râf Suresi (7/103-162); Şuarâ Suresi (26/10-68); Bakara Suresi (2/49-74); Yûnus Suresi (10/75-92); Kehf Suresi (18/60-82); Nisâ Suresi (4/164); İbn Kesîr, Kısasü'l-Enbiyâ, "Mûsâ" bölümü; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mûsâ" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, Tâhâ ve Kasas surelerinin tefsiri

Bu içerik nasıl hazırlandı? →