Hz. Süleymân Hadislerde Nasıl Anılır? Peygamberimizin Sözleri

Hadislerde Hz. Süleymân, “inşallah” demeyi unuttuğu için beklediği çocuklara kavuşamayan bir peygamber, Peygamberimizin namazda şeytanı yakalarken duasını hatırlayıp saygı gösterdiği kardeşi ve çocuk davasında bıçak getirterek hakikati ortaya çıkaran bir hâkim olarak anılır. Ayrıca Beyt-i Makdis’i tamamlayan peygamber olarak da kaynaklarda yer alır.

“İnşallah” Demeyi Unutan Peygamber

En ünlü rivayet Ebû Hüreyre’den gelir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: Süleymân, “Bu gece yetmiş hanımımı dolaşacağım, her biri Allah yolunda savaşacak bir erkek çocuk doğuracak” dedi. Arkadaşı veya bir melek ona “İnşallah de” dedi, fakat o demedi. Sonunda yalnızca bir hanımı, yarım bir insan doğurdu. Peygamberimiz, “Muhammed’in canı elinde olana yemin ederim, ‘inşallah’ deseydi hepsi Allah yolunda savaşan atlılar olurdu” buyurdu (Buhârî, Enbiyâ ve Eymân; Müslim, Eymân).

Önemli notlar:

• Rivayetlerde hanım sayısı farklıdır: altmış, yetmiş, doksan, doksan dokuz ve yüz gibi sayılar geçer; bu yüzden sayı üzerinde durulmaz, mesajın kendisi esastır.
• Hadis, gelecekte yapılacak işlerde “inşallah” demenin önemine işaret eder. Kur’an’da da benzer bir emir vardır (Kehf, 18/23-24).
• Bu olay peygamberin günahı değil, bir uyarı ve öğreticilik örneğidir.

Şeytanı Yakalayan Peygamber ve Süleymân’ın Duası

Ebû Hüreyre’den bir başka rivayette Peygamberimiz, namaz kılarken bir cin ya da şeytanın yüzüne ateşten bir alevle saldırdığını, onu boğazından tutup bastırdığını ve neredeyse bir direğe bağlayacağını, fakat kardeşi Süleymân’ın “Rabbim, bana öyle bir mülk bağışla ki benden sonra kimseye yaraşmasın” duasını hatırlayarak onu bıraktığını anlatır (Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid). Bu hadis iki şeyi gösterir: Süleymân’ın duası (Sâd, 38/35) gerçekten kabul görmüştür ve cinler üzerindeki hâkimiyet ona özeldir. Peygamberimiz bu ayrıcalığa saygı göstermiştir. Daha ayrıntılı kıssa yorumları için yanlış bilinenler yazısına bakılabilir.

İki Kadın ve Çocuk Davası

Ebû Hüreyre’den Buhârî ve Müslim’de geçen rivayette iki kadının birer çocuğu vardı; bir kurt birini kaptı. Kadınlar sağ kalan çocuğun kendisine ait olduğunu iddia etti. Dâvûd büyük kadın lehine hüküm verdi. Süleymân kadınları dışarı çıkarıp bıçak getirtti ve çocuğu ikiye bölmeyi önerdi. Küçük kadın “Böyle yapma, Allah sana rahmet etsin, çocuk onundur” dedi. Süleymân çocuğu ona verdi (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Akdiye). Bu olay, hâkimin ipuçlarından gerçeği çıkarma sanatını anlatır. Dâvûd’un hükmü ise delillere göre verilmiş bir karardı; hadis babayla oğul arasında bir rekabet değil, ilim aktarımını gösterir. İlgili yorumlar için Hz. Dâvûd’un hadislerdeki yeri okunabilir.

Mescid-i Aksâ’nın Yapılması ve Üç Dilek

Abdullah b. Amr’dan rivayet edilen ve Nesâî ile İbn Mâce’de geçen hadise göre Süleymân Beyt-i Makdis’i (Kudüs’teki mescidi) bitirdiğinde Allah’tan üç şey istemiş: hükmüne uygun hüküm, kendisinden sonra kimseye nasip olmayacak bir mülk ve mescide yalnızca namaz kılmak niyetiyle gelen kişinin annesinden doğduğu gün gibi günahlarından arınması. Peygamberimiz, ilk ikisinin verildiğini, üçüncüsünün de umulduğunu söylemiştir. Hadis, bazı hadis âlimlerince sahih kabul edilmiştir; ayrıntı ve derecelendirme ilmî değerlendirme gerektirir.

Süleymân’ın Karıncası

Buhârî ve Müslim’de geçen bir hadiste bir peygamberin karınca ısırdığı için karınca yuvasını yaktırdığı, Allah’ın da “Seni bir karınca ısırdı da Allah’ı tesbih eden bir milleti mi yaktın?” dediği anlatılır (Buhârî, Cihâd; Müslim, Selâm). Hadiste peygamberin adı belirtilmez ve bu kişinin Süleymân olduğuna dair kesin bir işaret yoktur. Süleymân’ın karıncalarla ilgili anlatımı Neml Suresi’ndedir (27/18-19): “Bir karınca, ‘Ey karıncalar, yuvalarınıza girin’ dedi; Süleymân onun sözüne tebessüm etti.” İki anlatım farklıdır ve karıştırılmamalıdır.

Mîrac ve Süleymân

Sahih Mîrac rivayetlerinde Süleymân’ın göklerde karşılaşılan peygamberler arasında olduğuna dair bir bilgi yoktur. Bu yüzden “Mîrac’ta Süleymân’la görüştü” demek sahih hadise dayanmaz. Bu bölümün diğer maddelerinde de aynı ihtiyat sürdürülmüştür; örneğin Hz. İlyâs’ın hadislerdeki yeri yazısında da aynı durum görülür.

Sonuç

Hadislerde Süleymân’dan bahsedilmesi sınırlı ama öğreticidir: “inşallah” demenin, adaletin ve duanın önemi. Daha fazla bilgi için Tevrat ve İncil’deki Süleymân yazısı da okunabilir.

Bu Rivayetlerden Çıkarılan Hükümler ve Dersler

Hadis şârihleri Süleymân’ın “inşallah” rivayetinden birkaç sonuç çıkarmıştır. Birincisi, yemin ya da kesin niyet beyan ederken “inşallah” demenin müstehap olduğudur; yemin sırasında bu ifade, bazı fıkıh görüşlerine göre yeminin bozulmasını önler. İkincisi, peygamberlerin bile beşer olarak unutabileceği, ancak vahyin onları uyardığıdır. Üçüncüsü, Allah’ın takdirinin insan planlarının üzerinde olduğudur. Bu yorumlar Buhârî’nin şârihlerinden İbn Hacer’in Fethu’l-bârî eserinde ayrıntılı biçimde tartışılır. Süleymân rivayetlerinde sayıların farklı olması da hadis ilminde “farklı ravilerin farklı rakam anması” olarak ele alınır ve rivayetin özünü bozmaz.

Süleymân’ın Mülk Duası Üzerine

“Bana öyle bir mülk ver ki benden sonra kimseye yaraşmasın” duası (Sâd, 38/35) bazen bencillik gibi anlaşılır. Âlimler ise bunu şöyle açıklar: Süleymân, rüzgâr, cin ve kuşlar üzerindeki özel hâkimiyeti, peygamberlik mucizesi olarak istemiştir; sıradan bir dünya hırsı değildir. Peygamberimizin şeytanı bırakması bu duanın özel niteliğine saygının bir ifadesidir. Hadis, bu yüzden Süleymân’ın duasını dünyalık hırsına değil, Allah’a hizmetin genişliğine bağlayarak yorumlamamıza yardımcı olur. Aynı bölümdeki Hz. Dâvûd hadisleri yazısında da baba-oğul peygamberlerin ibadet ve yönetim dengesi görülür.

Süleymân Rivayetlerinin Şerhlerdeki Yeri

Hadis şârihleri Süleymân rivayetlerinden hükümler çıkarmıştır. “İnşallah” hadisinden hareketle yeminde istisna (istisna’), çocuk davası hadisinden hakimin bilgelik yoluyla gerçeği ortaya çıkarması, şeytanı bırakma olayından ise Peygamberimizin kardeşlerine saygısı ve gaybî konularda sınırın korunması üzerine açıklamalar yapılmıştır. Nevevî ve İbn Hacer bu rivayetlerin hükmî ve ahlaki yönlerini ayrıntılı işler. Ayrıca bu hadisler, geçmiş peygamberlerin kıssalarının sahih kaynaklarla bilinmesi gerektiğini de gösterir. Karışık İsrâiliyat rivayetlerinden ayıklanmış bu bilgiler, yanlış bilinenler yazısıyla birlikte okunabilir.

Not

Süleymân’a ait hadislerin sayısı az olsa da, her biri farklı bir ahlaki konuyu işler: sözün başına “inşallah” koymak, hükümde firaset, duanın kabul edilişine saygı ve ibadet mekânının yapımı. Bu çeşitlilik, peygamberlerin hayatından sünnete yansıyan öğütlerin pratik değerini gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Süleymân “inşallah” demeyi unuttu mu?

Sahih hadise göre evet; Süleymân çocuk sahibi olma planını “inşallah” demeden söylemiş ve beklediği sonuç gerçekleşmemiştir (Buhârî, Eymân; Müslim, Eymân).

Peygamberimiz şeytanı neden bırakmıştı?

Kardeşi Süleymân’ın “benden sonra kimseye yaraşmayacak bir mülk” duasını hatırladığı için bırakmıştır (Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid).

Çocuk davasının hükmünü kim verdi?

Sahih hadise göre Süleymân bıçak getirtip çocuğu bölme önerisiyle gerçek annenin kim olduğunu ortaya çıkardı.

Mescid-i Aksâ’yı Süleymân mı yaptı?

Hadislerde Beyt-i Makdis’i Süleymân’ın bitirdiği anlatılır. Tarihî ayrıntılar için kaynaklar farklı yorumlar sunar.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 16 Nisan 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Enbiyâ ve Eymân; Müslim, Eymân; Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid (şeytanı yakalama rivayeti); Nesâî, Mesâcid; İbn Mâce, İkāmet (mescid yapımı hadisi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Süleyman" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →