🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

İsveç’in En Ünlü Camileri ve Tarihî İslami Eserleri

Ülkelerde Dinî HayatGüncelleme: 12 Eylül 20268 dk okuma

İsveç'in Stockholm Camii, Malmö Camii, Göteborg Büyük Camii, Uppsala ve Fittja camileri ile İsveç'teki Müslüman toplulukların ibadet mekânları ve ziyaret bilgileri.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Stockholm Camii
  • Malmö ve Güney İsveç
  • Göteborg ve Uppsala

İsveç’in başlıca camileri Stockholm Camii, Malmö Camii, Göteborg Büyük Camii, Uppsala Camii ve Botkyrka’daki Fittja Camii’dir. Bu yapılar, 1960’lardan bu yana gelen göçmenlerin kurduğu dinî ve kültürel merkezlerdir.

Stockholm Camii

Stockholm’ün Södermalm semtinde, Medborgarplatsen yakınında yer alan Stockholm Camii, İsveç’in en bilinen camisidir. Caminin, daha önce başka amaçla kullanılan bir binadan dönüştürüldüğü ve 2000 yılında bir minare eklenmesiyle şehrin siluetinin parçası olduğu belirtilir. Haziran 2023’te cami önünde gerçekleşen Kur’an yakma eylemi, İsveç’te ve uluslararası alanda büyük tepki çekmiştir. Camii yönetimi olaya sakin biçimde karşılık vermiş ve toplumun saygılı bir diyalog içinde kalması çağrısı yapmıştır. Cami, ziyaretçiler için kıyafet kurallarına uyulmak kaydıyla belirli saatlerde açıktır.

Malmö ve Güney İsveç

Malmö Camii (1984), Rosengård semtinin yakınında yer alır ve İsveç’in en eski camilerinden biri olarak bilinir. Şehirde Müslüman nüfus yoğundur; onlarca cami ve mescit bulunmaktadır. Malmö’de Irak, Lübnan, Bosna ve Somali kökenli cemaatler kendi mescitlerini işletir. Şehir, Danimarka’ya Öresund Köprüsü ile bağlıdır ve her iki ülkenin Müslüman toplulukları arasında kültürel ilişki bulunur. Malmö’deki camilerin bir kısmı, kamusal tartışmalara konu olan yerel imar süreçlerinden geçmiştir.

Göteborg ve Uppsala

Göteborg Büyük Camii, şehrin Bergsjön semtinde, 2010’ların başında tamamlanan ve çevresine kültürel ve sosyal merkezler barındıran bir yapıdır. Uppsala’daki cami ise üniversite şehrinde Müslüman öğrenci ve akademisyenlerin buluşma noktasıdır. Uppsala Üniversitesi, Doğu dilleri ve İslam çalışmalarıyla tanınan köklü bir merkezdir. Bu şehirlerde camiler üniversite ve belediyelerle ortak etkinlikler yürütür.

Fittja ve Botkyrka

Stockholm’ün güneyindeki Botkyrka belediyesinde yer alan Fittja’da, Türk kökenli topluluğun büyük bir camisi bulunur. Bu bölgede Süryani, Türk ve Arap kökenli nüfus yoğundur; belediye, çok kültürlü bir yönetim anlayışıyla cami çevresindeki projelere destek vermiştir. Bölgedeki cami, Türk Diyanet geleneğini sürdüren İsveç’teki bir örnektir.

Küçük camiler ve topluluk mescitleri

İsveç’te camilerin çoğu eski fabrika, depo, kilise veya ofis binalarından dönüştürülmüş mescitlerdir. Eskilstuna, Västerås, Örebro ve Norrköping gibi sanayi şehirlerinde Türk, Arap ve Bosnalı cemaatler bu tür mescitler kurmuştur. Kimi mescitler, kapanan kilise binalarının satın alınmasıyla oluşturulmuş; bu durum yerel toplulukta tartışmalara yol açmıştır. Mescitler dinî eğitim, sosyal yardım ve gençlik etkinliklerinin yanında dil kurslarına da ev sahipliği yapar.

Mimari ve planlama

İsveç’te yeni cami projeleri, kentsel planlama süreçleri, çevre uyumu ve yerel tartışmalar nedeniyle uzun sürebilir. Cami minareleri genellikle sınırlı yükseklikte tutulur. Mimarlar, İsveç’in sade ve ışıkla dolu iç mekân anlayışıyla İslami geometriyi birleştiren tasarımlar araştırmaktadır. Danimarka ve Norveç’te de benzer süreçler yaşanmaktadır.

Ziyaret için notlar

Camilerin işlevi ve toplumsal rolü

İsveç’te camiler, Kur’an kursları, çocuk ve gençlik faaliyetleri, kadınlar için dil kursları ve danışmanlık merkezleri olarak çalışır. Mülteci ailelerin yerleşim sürecinde camiler pratik bilgi, gıda ve giyim yardımı noktaları olmuştur. Son yıllarda İsveççe hutbe ve ders veren imamların sayısı artmıştır. İsveç Müslümanlar Konseyi (SMR), camilerin yönetişimi ve şeffaflığı konusunda rehberler hazırlamaktadır. Kamusal tartışmalarda camilerin finansmanı ve yurt dışı bağlantıları sık gündeme gelir.

Güvenlik ve saygı

Son yıllarda İsveç’te bazı camilere yönelik saldırılar, tehditler ve sembolik provokasyonlar bildirilmiştir. Yetkililer cami çevresindeki güvenlik önlemlerini artırmış, ibadetin güvenliği için yerel polisle işbirliği geliştirilmiştir. Müslüman dernekler ve Hristiyan topluluklar bazı durumlarda ortak ibadet yerlerini ziyaret ederek dayanışma mesajı vermiştir. Bu tür örnekler, toplumsal barışı güçlendirmeye yönelik çabaların parçasıdır.

İskandinav komşular

Norveç ve Danimarka’daki camiler de benzer göç tarihi ve planlama tartışmalarına sahiptir. Kopenhag’daki Hamad Bin Khalifa Camii (2014) ve Oslo’daki World Islamic Mission Camii bölgenin bilinen örnekleridir. İsveç camileri ile bunlar arasında insan ve fikir hareketliliği yüksektir. Daha geniş Avrupa perspektifi için Hollanda’nın camileri ve tarihî İslami eserleri yazısı okunabilir. Ziyaretçilerin her ülkenin yerel mevzuatını önceden öğrenmesi yararlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İsveç’in en bilinen camisi hangisidir?

Stockholm Camii (Stockholms moské), başkentteki en tanınmış camidir. Medborgarplatsen yakınında bulunur ve 2000’lerden beri minaresiyle hizmet verir.

İsveç’te minare ve ezan serbest mi?

Minare yapımı yerel imar planına bağlıdır. Ezan sesi ise belediyelerden alınan izne göre sınırlı biçimde okunabilir; birçok cami ezanı hoparlörle okumaz.

Malmö’deki cami ne zaman açıldı?

Malmö Camii 1984’te açılmış, İsveç’in ilk resmî camilerinden biri olarak bilinir. Şehirde onlarca başka cami ve mescit de vardır.

Camiler ziyaret edilebilir mi?

Evet. Birçok cami “Açık Cami” etkinlikleri düzenler ve grup ziyaretleri için randevu alınabilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "İsveç" md.; İsveç Müslümanlar Konseyi ve Stockholm Camii kaynakları; Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "İsveç" md.
  2. İsveç Müslümanlar Konseyi ve Stockholm Camii kaynakları
  3. Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.