Kasaba Ücret Olarak Kurban Eti Verilir mi? Hükmü ve Doğru Uygulama

Kasaba kesim ve parçalama ücreti olarak kurbanın etinden, derisinden veya diğer parçalarından verilemez. Ücret, kurban sahibinin kendi malından ayrıca ödenmelidir. Kasap yoksulsa ve ihtiyaç sahibiyse, ücret hesabından bağımsız olarak sadaka veya hediye niyetiyle et verilebilir. Bu ayrım hadise ve fıkıh ilkelerine dayanır.

Hz. Ali’nin Rivayeti

Hz. Ali’nin rivayetine göre Hz. Peygamber, hacdaki kurban develerinin başında durmasını, etlerini, derilerini ve çullarını sadaka etmesini, bunlardan kasaba hiçbir şey vermemesini emretmiştir; “Biz ücretini kendi mallarımızdan verirdik” demiştir (Buhârî, Hac 120; Müslim, Hac 348). Bu hadis, kurban parçalarının ücret karşılığı olarak kasaba verilemeyeceğini açıkça gösterir. Çünkü ücret olarak verilen şey, kurban sahibi tarafından bir karşılık olarak ödenmiş olur ve bu, kurbanın bir kısmını satmak gibidir. Kurban etinin satışı yasak olduğu için ücret karşılığı vermek de aynı hükme tâbidir. Parçalar için kurban derisi ve parçaları satılabilir mi? yazısı okunabilir.

Fıkhî Gerekçe

Kurban ibadeti, Allah için kesilen ve etinin yenmesi, hediye edilmesi, sadaka verilmesi gereken bir ibadettir. Hizmet karşılığı ücret olarak verilen et, bir akdin bedeli hâline gelir ve bu, ibadetin ruhuna uygun değildir. Hanefî fıkhına göre kasaba verilen ücret mal karşılığıdır; bu nedenle kurbandan ücret vermek, kurbanın bir kısmını satmak anlamı taşır ve caiz değildir. Çoğunluk âlimler bu hükmü benimsemiştir. Dolayısıyla ücret, ayrıca para veya başka bir maldan ödenmelidir. Pratikte kasaplar kesim ve parçalama işlemi için belirli bir ücret talep eder; kurban sahibi bu ücreti peşin veya hizmet bitiminde para ile öder.

Fakir Kasaba Sadaka Verilebilir mi?

Kasap fakir ise, yani sadaka alabilecek durumda ise, ücret hesabından bağımsız olarak ona ihtiyaç sahibi olarak et verilebilir. Burada önemli olan niyettir: Verilen et ücret değil, sadaka veya hediyedir. Kasapla pazarlık yapılırken etin ücret yerine verilmeyeceği açıkça belirtilmelidir. Ücret ayrıca ödenmiş olmalı, et ayrıca ihsan olarak verilmelidir. Kasap zengin ise, ona hediye olarak az miktarda et verilebilir; fakat bunun ücret karşılığı olmadığı bilinmelidir. Böylece hadisin hükmü korunur ve kasabın emeği de hak ettiği şekilde ödenmiş olur.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Kesim ve parçalama ücreti, kesimden önce kasapla net şekilde belirlenmeli.
• Ücreti nakit olarak ödemek, et, deri veya kafa ile ödeme yapmamak.
• Fakir kasaba sadaka vermek istiyorsanız bunu ücretten ayrı bir davranış olarak yapmak.
• Kesim hizmeti veren kuruluşların ücret ve tahsilat şartlarını sorup kontrol etmek.
• Çalışanların emeğinin karşılığını vermek; hakkı geciktirmemek. Hz. Peygamber, “İşçinin ücretini teri kurumadan verin” buyurmuştur (İbn Mâce, Ahkâm 4; hadis hasen kabul edilir).

Bağış Kurbanında Ücret

Vekâletle bağış kurbanında kesim ve dağıtım masrafları, genellikle bağış bedeline dahildir. Bu masraflar para ile karşılanır, kurban etinden alınmaz. Kuruluşun etin tamamını ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığından emin olmak için şeffaf bir kurum seçilmelidir. Bu konuda vekâletle kurban kesmek ve bağış kurbanı yazısı okunabilir. Kurban kesim usulü için kurban nasıl kesilir? yazısına bakılabilir.

Kasap Ücretinin Belirlenmesi ve Hakkın Gözetilmesi

Kurban sezonunda kasap ücretleri, bölgeye ve hayvan cinsine göre değişir. Ücretin kesimden önce belirlenmesi, sonradan oluşabilecek anlaşmazlıkları önler. Hz. Peygamber, “Kim bir işçi tutarsa onun ücretini bildirsin” buyurmuştur (Ebû Dâvûd’un rivayeti; senedi hakkında değerlendirmeler vardır). Bu ilke, ücretin belli olması gerektiğini ifade eder. Kasaba yüksek ücret ödemek veya pazarlık yaparken haksızlık etmekten kaçınılmalıdır. Emeğin karşılığını tam ve zamanında vermek ahlâkî bir sorumluluktur. Ayrıca kasaplık yapan kişiler, hayvanı usulüne uygun kesme, hijyen kurallarına uyma ve besmeleyi unutmama konularında dikkatli olmalıdır.

Kesim işini yapan kişi bazı yerlerde kasap değil, gönüllü bir yardımcı olabilir. Komşular veya akrabalar yardım ediyorsa onlara et hediye etmek, ücret karşılığı olmadığı sürece sakıncalı değildir. Fakat yardımın karşılıksız olacağı baştan konuşulmamışsa, sonradan et verilmesi bir ücret beklentisi doğurur. Bu nedenle niyetin ve anlaşmanın net olması önemlidir.

Mezhep Görüşleri

Bütün mezhepler, kurban etinin ve parçalarının kasaba ücret olarak verilemeyeceği konusunda ittifak halindedir. Bu konudaki tek ihtilaf, kasaba hediye olarak verilebileceği ve fakir ise sadaka olarak verilebileceği şeklindeki detaylardır. Mâlikî mezhebinde kasaba kesim işi karşılığında et verilmesi mekruh sayılırken Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde yasak kabul edilir. Hanefî mezhebi de aynı hükmü benimser. Bu uygulama kurbanın bir akit konusu haline gelmesini önler. Hanefî kaynaklarında bu hüküm “ücret olarak vermek sattığın şeyin bedeli gibidir” ilkesiyle açıklanır.

Sonuç

Kasaba kesim ücreti olarak kurban etinden, derisinden veya parçalarından verilmesi caiz değildir. Ücret nakit olarak ayrıca ödenmelidir. Kasabın ihtiyaç sahibi olması durumunda sadaka olarak et verilebilir; fakat bu ücretin yerine geçmez. Bu hüküm Hz. Ali’den gelen sahih hadise dayanır. Kurban sahibi bu ilkeye uyarak ibadetini eksiksiz yerine getirir ve işçinin hakkını da korur. Allah kurbanlarımızı kabul etsin.

Kurbanda Emek ve Hakkaniyet

Kurban kesimi, birden çok kişinin emeğini gerektiren bir iştir: Hayvanı getiren, kesen, yüzen, parçalayan, taşıyan ve temizlik yapan insanlar vardır. Bu emek sahiplerinin her birinin hakkı titizlikle ödenmelidir. Bayram günlerinde bu işlerin yoğunluğu, ücretlerin yükselmesine sebep olabilir; kurban sahibi bu durumu anlayışla karşılamalı, aşırı pazarlıktan kaçınmalıdır. Aynı şekilde kasap ve yardımcılar da bayram günü ihtiyaç sahibi insanlara hizmet ettiklerini unutmamalı, fahiş ücret talep etmemelidir. Hz. Peygamber’in “Allah, satarken, alırken ve alacağını isterken kolaylık gösterene rahmet etsin” buyurması (Buhârî, Büyû 16) bu konuda yol göstericidir.

Kasap ve yardımcılarına bayram günü yemek ikram etmek, sıcak içecek sunmak, güler yüzlü davranmak ve teşekkür etmek de güzel ahlâkın gereğidir. Ücretin dışında sadaka niyetiyle bir miktar et vermek hoş karşılanır; bu, kasabın emeğini hafife almak anlamına gelmez, aksine bayram sevincini paylaşmanın bir yoludur. Böylece ibadetin dinî ölçüleri ile insanî değerleri birlikte yaşanmış olur. Kurban kesim yerleri ve hijyen için kurban kesim yerleri ve hijyen kuralları yazısı okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kasaba ücret olarak et verilebilir mi?

Hayır. Ücret para ile ayrıca ödenmelidir.

Fakir kasaba et verilir mi?

Evet, ücret olarak değil; sadaka veya hediye olarak verilebilir.

Derisini ücret yerine verebilir miyim?

Hayır. Deri ve diğer parçalar da ücret yerine verilemez.

Bu kural hangi hadise dayanır?

Hz. Ali’den gelen ve Buhârî ile Müslim’de yer alan hadise dayanır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 11 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Hac 120; Müslim, Hac 348 (kasaba ücret verilmeyeceği hadisi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Udhiyye" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban bölümü); Kur'an-ı Kerim: Hac Suresi (22/36)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →