Akika Kurbanı Kaç Hayvan, Ne Zaman Kesilir? Hükmü ve Uygulaması

Akika kurbanı, çocuğun doğumunun şükrü olarak kesilen kurbandır. Hadislere göre doğumun yedinci günü erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilir ve çocuğa isim konur. Cumhura göre sünnettir; Hanefî mezhebinde mübah veya müstehap sayılır. Eti yenilir ve dağıtılır.

Akika Nedir?

Akika, sözlükte “yarmak, kesmek” anlamındadır ve doğan bebeğin başındaki saçlara da bu ad verilir. Fıkıhta ise yeni doğan çocuk için Allah’a şükür niyetiyle kesilen hayvana akika denir. Cahiliye döneminde de benzer bir uygulama vardı; İslâm bu uygulamayı şirk unsurlarından arındırarak sürdürmüştür. Akika, çocuğun doğumunu sevinçle karşılamak, Allah’a şükretmek, akraba ve komşularla paylaşmak anlamı taşıyan bir ibadettir. Bayram kurbanından ayrı bir ibadettir ve farklı hükümlere sahiptir. Kurban türleri arasındaki ayrım için şükür kurbanı ve nezir kurbanı arasındaki fark yazısı okunabilir.

Hadislerdeki Dayanak

Semüre b. Cündeb’den gelen rivayette Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Her çocuk akikasına karşılık rehindir. Doğumunun yedinci günü onun için hayvan kesilir, ona isim konulur ve başı tıraş edilir” (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 1; Tirmizî, Edâhî 20; Nesâî, Akika 1; hadis sahih kabul edilir). Âişe’nin rivayetinde ise “Erkek çocuk için denk iki koyun, kız çocuk için bir koyun kesilir” ifadesi yer alır (Tirmizî, Edâhî 17; İbn Mâce, Zebâih 1). İbn Abbas’ın rivayetinde Hz. Peygamber, torunları Hasan ve Hüseyin için birer koç kesmiştir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 1; Nesâî, Akika 3). Bu rivayetler farklı sayıları gösterir; âlimler, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilmesini tercih edilen şekil olarak kabul etmişlerdir, bir koyunla yetinmek de caizdir.

Akikanın Hükmü

Akikanın hükmü mezhepler arasında farklıdır:

• Şâfiî ve Hanbelî: Akika sünnet-i müekkededir. Bazı Hanbelî âlimlerine göre vacip kabul edilir.
• Mâlikî: Akika müstehap veya sünnettir.
• Hanefî: Akika vacip veya sünnet değil, mübahtır. Bazı Hanefî kaynaklarında müstehap kabul edilmiştir. Diyanet kaynaklarında akikanın dinî hükmü Hanefî mezhebine göre mübah olmakla birlikte hayırlı bir amel olduğu belirtilir.

Bu ihtilaf, akikanın zorunlu bir ibadet olmadığını gösterir. İmkânı olan bu güzel uygulamayı yapabilir; imkânı olmayan kimse sorumlu değildir. Hanefî mezhebinde akikanın kurban gibi vacip olmadığı özellikle belirtilir.

Kesim Zamanı

Akika için en uygun zaman çocuğun doğumunun yedinci günüdür. Hadislerde yedinci gün vurgulanmıştır. Yedinci günde kesilemezse on dördüncü veya yirmi birinci günde kesilmesi gerektiğine dair rivayet vardır (Beyhakî; Taberânî); bunların senedi zayıf kabul edilmiştir. Âlimler çoğunlukla yedinci gün kesilmesini en faziletli kabul eder; yedinci gün geçmişse sonraki günlerde de kesilebileceğini söyler. Hanefî ve bazı âlimlere göre çocuk büyüdükten sonra da kesilebilir. Akika için kesilecek yer, zamanı belirli bir bayram günü değildir; yılın her zamanında kesilebilir.

Akika Hayvanının Nitelikleri

Akika hayvanında kurbanlık hayvan şartları aranır: Koyun, keçi, sığır veya deve olabilir. Yaş ve kusursuzluk şartları bayram kurbanındaki gibidir. Küçükbaş hayvan tercih edilir; büyükbaşta ise hisse alınabilir. Akika için yedi hisseli büyükbaşın bir hissesi alınabilir. Hanefî mezhebinde büyükbaş hayvanın hisselerinden biri akika niyetiyle alınabilir. Ortaklık kuralları için büyükbaş hayvana ortak olmak yazısı okunabilir. Hayvanın yaş ve nitelikleri için kurbanlık hayvanın yaşı ve taşıması gereken şartlar yazısına bakılabilir.

Etin Dağıtımı ve Yemek Verme

Akika etinden ailesi yiyebilir, akraba ve komşulara dağıtabilir veya yemek hazırlayıp davet verebilir. Fakirlere de verilir. Bazı rivayetlerde akika kemiğinin kırılmaması tavsiye edilir (İbn Ebî Şeybe; Hâkim); bu rivayetin senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır ve Hanefî fıkhında bu bir zorunluluk değildir. Akika etinin kimlere verileceği konusunda üçe bölme kuralı müstehaptır, ancak mecburi değildir. Çocuğun isim konması, saçının tıraş edilmesi ve ağırlığınca gümüş sadaka verilmesi de hadislerde zikredilir (Tirmizî, Edâhî 20; hadisin senedi tartışmalıdır). Bu uygulamaları yapmak güzeldir.

Akika ile Bayram Kurbanı Arasındaki Fark

• Bayram kurbanı nisap sahibi için vaciptir; akika mübah veya sünnettir.
• Bayram kurbanı belirli günlerde kesilir; akika doğumun yedinci gününde ve sonrasında kesilir.
• Bayram kurbanı kişinin kendi adına, akika çocuk adına kesilir.
• Her ikisinde de etin dağıtımı ve yenmesi mümkündür.

Akika Sırasında Yapılabilecek Uygulamalar

Akika günü, çocuğa isim konulması, saçlarının tıraş edilmesi ve Allah’a şükredilmesi için güzel bir fırsattır. İsim koymada çocuğa güzel anlamlı, dinî değer taşıyan bir isim seçmek tavsiye edilir. Hz. Peygamber, çocuklara güzel isim verilmesini emretmiştir (Ebû Dâvûd, Edeb 62). İsim seçimi konusunda melek adları çocuklara verilir mi? yazısı okunabilir. Çocuğun saçları kesildikten sonra ağırlığınca gümüş veya karşılığı para sadaka edilmesi hadislerde zikredilmiştir; bu bir müstehap uygulamadır. Doğum sonrası kulağına ezan okumak ve damağını hurma ile ovmak (tahnik) da sünnetten nakledilen uygulamalardandır (Buhârî, Akika 1; Müslim, Âdâb 24).

Akika yemeği ya da hediyesi sırasında akraba ve komşuların davet edilmesi sevinci paylaşmak anlamındadır. Fakat israf ve gösterişten kaçınmak gerekir. Akika bir yarışma değil, şükür ibadetidir. İmkânı olmayan ebeveynler, gücü yettiği kadarıyla küçük bir hayırla yetinebilir; bu da Allah katında değerlidir. Ölmüş çocuk için akika konusunda ise âlimler farklı görüş belirtmiştir; doğduktan sonra yedinci günden önce ölen bebek için akika kesilmesi konusunda kesin bir nass yoktur ve görüşler değişkendir.

Büyük Yaşta Akika ve Kendi Adına Akika

Çocukluğunda akika kesilmemiş kimse için büyüdükten sonra kendi adına akika kesmesi konusunda âlimler farklı görüşlere sahiptir. Bazıları kişinin kendi adına akika kesebileceğini söyler; Hanefî ve diğer bazı âlimler bunun mecburi olmadığını belirtir. Anne babanın doğum sonrası akika yapamamış olması hâlinde, çocuk büyüdüğünde bu nafile kurbanı kendisi için yapabilir. Akika için sevap ve şükür niyeti esastır. Ayrıca büyük hayvanda hisse almak suretiyle de akika yapılabilir; hissedarların niyetinin kurbet olması şartıyla mümkündür.

Sonuç

Akika kurbanı, çocuğun doğumuna şükür olarak kesilen güzel bir uygulamadır. Doğumun yedinci günü erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun tercih edilir; Hanefî mezhebinde mübah, diğer mezheplerde sünnet kabul edilir. Eti ailenin yemesi, yoksullara ve akrabaya dağıtılması mümkündür. Önemli olan şükür, ihlas ve paylaşmadır. Allah evlatlarımızı hayırlı kulları arasında kılsın.

Sıkça Sorulan Sorular

Akika kurbanı kaç hayvan kesilir?

Erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilir; bir koyunla da yetinmek caizdir.

Akika ne zaman kesilir?

Doğumun yedinci günü tercih edilir; sonrasında da kesilebilir.

Akika vacip midir?

Hanefî mezhebine göre mübahtır; Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnettir.

Akika eti yenir mi?

Evet. Aile yer, akraba ve komşulara dağıtılır, yemek verilebilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 24 Nisan 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Dahâyâ 1-3; Tirmizî, Edâhî 17, 20 (akika hadisleri); Nesâî, Akika 1-3; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Akîka" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban bölümü)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →