🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Umrede Kaç Tavaf Yapılır? Nafile Tavaf, Namaz ve Sevap Bilgisi

Hac, Umre ve KurbanGüncelleme: 6 Haziran 202610 dk okuma

Umrede kaç tavaf yapılır, nafile tavaf nasıl yapılır? Umre tavafı, nafile tavafın hükmü, tavaf namazı, Mekkelilerin ve misafirlerin durumu ve sevap rivayetleri.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Umre Tavafı
  • Nafile Tavaf
  • Her Tavaf İçin İki Rekât Namaz

Umrede farz olan tavaf bir tanedir ve yedi şavttan oluşan umre tavafıdır. Bunun dışında Mekke’de kaldığınız süre içinde dilediğiniz kadar nafile tavaf yapabilirsiniz. Her yedi şavtlık tavaftan sonra iki rekât tavaf namazı kılmak sünnettir. Nafile tavafın sevabı büyüktür ve Mekke’de bulunulan süre bu amaçla değerlendirilebilir.

Umre Tavafı

Umrenin rüknü olan tavaf, ihramdan sonra Kâbe’ye gelince yapılan ve yedi şavttan oluşan tavaftır. Bu tavafta erkekler izdıba yapar (sağ omzu açar) ve ilk üç şavtta ramel yapar. Tavaf bittikten sonra Makam-ı İbrahim’in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır, Zemzem içilir ve sa’y yapılır. Umre için bunun dışında başka bir tavaf farz değildir. Tavafın nasıl yapıldığı için tavaf nasıl yapılır? yazısına bakılabilir.

Nafile Tavaf

Nafile tavaf, farz, vacip veya sünnet olarak belirli bir zamana bağlı olmayan tavaftır. Mescid-i Haram’a giren kişi için tavaf, tahiyyetü’l-mescid yerine geçer ve en faziletli ibadetlerdendir. Hz. Peygamber, “Kim Beyt’i yedi kez tavaf eder ve iki rekât namaz kılarsa bu, bir köle azat etmek gibidir” buyurmuştur (Tirmizî, Hac 113; hadis hasen kabul edilmiştir). Aynı rivayette tavafta her adımda bir günahın silindiği ve bir derecenin yükseldiği de belirtilir. Bu fazilet rivayetlerinin bir kısmının senedi hakkında değerlendirme farkları olduğu için kesin sevap sayısı vermekten kaçınmak gerekir; fakat tavafın ibadetler içinde büyük yeri olduğu bilinir.

Nafile tavafta ramel ve izdıba yapılmaz (ramel yalnızca sa’y bağlantılı tavaflarda sünnet olarak yapılır). Hacer-i Esved’i selamlamak, Rükn-i Yemânî’yi eliyle ya da işaretle selamlamak sünnettir. Nafile tavaf kalabalık olmayan zamanlarda yapılması daha kolaydır.

Her Tavaf İçin İki Rekât Namaz

Her yedi şavtlık tavaftan sonra iki rekât tavaf namazı kılmak sünnettir. Hanefî fıkhında ardışık birkaç tavafı arka arkaya yapıp sonra namazları kılmak da caiz görülmüştür; ancak iki tavaf arasında namaz kılmadan devam etmek mekruh sayılır. Bu yüzden her tavaftan sonra namaz kılmak tercih edilir. Tavaf namazı için yasak vakitler (güneş doğarken, tam tepedeyken, batarken) hariç her vakit namaz kılınabilir. Kerahat vakitlerinde namaz bekletilir. Hz. Peygamber, “Ey Abdulmuttalib oğulları! Kimseyi bu evi tavaftan ve gece veya gündüz herhangi bir vakitte namaz kılmaktan alıkoymayın” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Menâsik 52; Tirmizî, Hac 44). Bu hadis, Kâbe çevresinde namaz kılmanın her vakitte caiz olduğuna delil olarak gösterilir; Hanefî mezhebi kerahat vakitlerini istisna eder.

Mekkeliler ve Misafirler İçin Durum

İbn Abbas’a nispet edilen bir görüşe göre Mekke dışından gelen kişiler için nafile tavaf yapmak, namaz kılmaktan daha faziletlidir; Mekkelilerin ise namaz kılması daha faziletlidir. Bunun sebebi, gelenlerin Kâbe’yi sık göremeyecek olması ve tavaf fırsatını değerlendirmeleridir. Bu görüş fıkıh âlimlerince yaygın olarak nakledilir. Dolayısıyla umreye giden bir kimse, Mekke’de kaldığı sürece mümkün olduğunca fazla tavaf yapmaya çalışabilir. Yine de farz namazlar ve cemaate katılma önceliğini korumalıdır.

Kalabalıkta Tavaf

Hac ve Ramazan mevsimlerinde Mataf (tavaf alanı) çok kalabalıktır. Bu durumda zemin kat yerine üst katlarda veya çatıda tavaf etmek bir alternatiftir. Üst katlarda tavaf mesafesi daha uzundur ancak kalabalık daha azdır. Sabah vakitleri ve gece geç saatler nispeten rahattır. Kalabalıkta itiş kakış, ibadetin ruhuna uygun değildir. Özellikle kadınlar ve yaşlılar, korunaklı kısımlarda tavaf etmelidir. Tavaf esnasında abdest bozulursa yapılacaklar için tavafta abdesti bozulan kişi ne yapmalı? yazısı okunabilir.

Tavafta Sevap Kazanma Amacı ve Niyet

Nafile tavafı sevap kazanmak, Allah’a yakınlaşmak ve Kâbe’yi tazim etmek niyetiyle yapmak gerekir. Tavafı sayı yarışına çevirmek, gösteriş veya hatıra fotoğrafı için yapmak ibadetin ruhuna aykırıdır. Nafile tavaf, ölenler adına da yapılabilir; sevabı yakınlara bağışlanabilir. Bu yöndeki ilmî görüşler farklı olsa da çoğunluk, nafile ibadetlerin sevabının ölülere bağışlanabileceğini kabul eder. Ölü adına hac meselesi için ölmüş kişi adına hac yaptırmak yazısına bakabilirsiniz.

Veda Tavafı İle İlişkisi

Umre sonrası Mekke’den ayrılırken veda tavafı yapmak, umre için vacip değildir; fakat çıkış tavafı yapılması güzel bir davranıştır. Hanbelî mezhebinde umre için de veda tavafı vacip görüldüğünden, ihtiyaten yapılması tavsiye edilir. Bu konuda veda tavafı kimlere vaciptir? yazısı faydalıdır.

Tavaf Sevabını Artıran Hususlar

Tavafta sevabı artıran unsurlar arasında ihlas, huşu, edep, dua ve zikir yer alır. Tavaf sırasında Kur’an okumak, tesbih, tahmid, tekbir ve istiğfar gibi zikirlerle meşgul olmak güzel bir ibadet tarzıdır. Anlamını bilmeden sadece ezberlenmiş duaları tekrar etmek yerine, kalpten gelen duayı kendi diliyle yapmak daha etkilidir. Kalabalıkta kimseyi itmemek, düşenlere yardım etmek ve sabırlı olmak, tavafın sevabını artıran davranışlardır. Hz. Peygamber, “Mümin, dilinden ve elinden insanların emin olduğu kişidir” buyurmuştur (Tirmizî, Îmân 12; Nesâî, Îmân 8). Bu ölçü Mataf’ta da geçerlidir.

Ayrıca tavaf esnasında telefon kullanmamak, fotoğraf çekmemek ve görüntü kaydı yapmamak gerekir. Bu davranışlar hem kendi huşusunu bozar hem başkalarını rahatsız eder. Umre yolculuğunun amacı manevî yenilenme olduğundan, her tavafı bir fırsat bilmek ve bu fırsatı verimli kullanmak önemlidir. Tavaf ibadetini bilinçli yapan kişi, tavaf sonunda Kâbe’ye bakarak dua edebilir ve ardından Zemzem içerek yeniden ibadetine devam edebilir.

Sonuç

Umrede farz olan tek bir tavaf vardır; ancak Mekke’de bulunulan zamanın değerlendirilmesi için nafile tavaf büyük bir fırsattır. Her tavaftan sonra iki rekât namaz kılmak ve sağlığa dikkat etmek, ibadeti sağlıklı kılar. Tavaf, sayı değil kalite meselesidir; huşu içinde yapılan az tavaf, dalgın yapılan çok tavaftan hayırlıdır. Allah, bütün umrecilerin ve hacıların tavaflarını kabul etsin.

Tavaf programı yaparken günlük namaz vakitlerini, dinlenme ihtiyacını ve sağlık durumunu hesaba katmak gerekir. Aşırı yorgunluk ibadetin lezzetini azaltır; bu yüzden sayıdan çok devamlılık ve ihlas esas alınmalıdır.

Tavaf kalabalığında yaşlılara ve çocuklara yardım etmek de ibadetin bir parçasıdır; Mataf’ta sabırlı ve şefkatli davranmak sevabı artırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Umrede kaç tavaf farzdır?

Bir tane; yedi şavtlık umre tavafı rükündür.

Nafile tavaf yapılabilir mi?

Evet. Mekke’de bulunulan süre içinde her zaman yapılabilir.

Her tavaftan sonra namaz kılmak gerekir mi?

Sünnettir; her yedi şavttan sonra iki rekât tavaf namazı kılınır.

Nafile tavafta ramel yapılır mı?

Hayır. Ramel ve izdıba yalnızca umre veya kudüm gibi sa’y bağlantılı tavafta yapılır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tirmizî, Hac 113 (tavafın fazileti); Müslim, Hac 147; Kur'an-ı Kerim: Hac Suresi (22/29), Bakara (2/125); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tavâf" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Tirmizî, Hac 113 (tavafın fazileti); Müslim, Hac 147
  2. Kur'an-ı Kerim: Hac Suresi (22/29), Bakara (2/125)
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tavâf" md.
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi (diyanet.gov.tr)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.