🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Ölü Adına Kurban Kesilir mi? Diyanet Görüşü ve Deliller

Hac, Umre ve KurbanGüncelleme: 28 Haziran 202610 dk okuma

Ölmüş kişi adına kurban kesilir mi? Hz. Ali'ye vasiyet rivayeti, Diyanet görüşü, vasiyetli ve vasiyetsiz kurban farkı ve etin dağıtımı bu yazıda.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Ölü Adına Kurbanın Delili
  • Vasiyet Varsa
  • Vasiyet Yoksa

Ölmüş kişi adına kurban kesmek, Diyanet ve çoğunluk fıkıh âlimlerine göre caizdir; sevabı ölene bağışlanır, ölenin ruhuna hediye edilir. Ölen kişi kurban kesilmesini vasiyet etmişse etin tamamı sadaka edilir. Vasiyet yoksa kurban sahibi etinden yiyebilir. Önce kendi vacip kurbanı kesilmelidir.

Ölü Adına Kurbanın Delili

Hz. Ali’nin yılda iki koç kestiği, birini kendisi, diğerini Peygamber adına kesmek için ve bunun sebebini sorulunca “Resûlullah bana onun adına kurban kesmemi vasiyet etti, ben de keserim” dediği rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Edâhî 2; Tirmizî, Edâhî 3). Bu rivayetin senedi hakkında âlimler farklı değerlendirme yapmış olup, Tirmizî rivayeti garip bulmuştur. Hanefîler bunu ölü adına kurban kesmenin delillerinden biri olarak kullanır. Ayrıca Hz. Peygamber’in kurbanı kendisi, ailesi ve ümmeti adına kesmesi (Müslim, Edâhî 19) sevabın ölmüş ümmetini de kapsadığına işaret eder. Ölüye sevap bağışlama konusunda genel hüküm, sadaka, dua ve hac gibi ibadetlerin sevabının ölüye ulaşabileceğidir. Çoğunluk âlimler bu görüştedir. Böylece ölü adına kurban kesmek caiz kabul edilir.

Vasiyet Varsa

Ölen kimse kurban kesilmesini vasiyet etmişse, mirasçıların mirasın üçte birinden bu vasiyeti yerine getirmesi gerekir. Hanefî mezhebine göre bu vasiyet kurbanında etin tamamı sadaka edilir; kurbanı kesen kişi ve zengin yakınlar yemez. Çünkü vasiyet kurbanı sadaka niyetiyle yapılmıştır. Vasiyetin üçte biri aşılmamalı, diğer mirasçıların rızası olmadan fazlası kullanılmamalıdır. Hanefî mezhebinde ölü adına vasiyet kurbanının etinin sadaka edilmesi şart koşulur.

Vasiyet Yoksa

Ölen kişi vasiyet etmemiş, yakınları kendi isteğiyle ölü adına kurban kesiyorsa bu bir nafile kurbandır. Kurban sahibi etinden yiyebilir, akrabalarına ve fakirlere dağıtabilir. Sevabı ölene bağışlanır. Bu uygulama Hanefî mezhebinde de caizdir. Burada kesim yapan kişinin önce kendi üzerine vacip olan kurbanı kesmesi gerekir. Kendi kurbanını kesmeyip yalnızca ölü adına kesmek, vacibi terk etmek olur. Nisap sahibi kişi hem kendi adına hem isterse ölü yakınları adına ayrı kurban kesebilir. Ölü adına büyükbaş hayvanda hisse almak da mümkündür; ayrıntı için büyükbaş hayvana ortak olmak yazısına bakılabilir.

Diyanet’in Görüşü

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, ölmüş kimse adına kurban kesilmesinin caiz olduğunu, bunun nafile ibadet niteliğinde olduğunu, sevabının ölen kimseye bağışlanabileceğini belirtir. Vasiyet varsa yerine getirilmesi gerektiği ifade edilir. Vasiyet yoksa, kurban sahibinin ölü adına kurban kesmesi gönüllüdür. Ayrıca bir hayvanın tamamı ölü adına kesilebileceği gibi büyükbaş hayvanda bir hisse de ölü adına alınabilir. Hanefî mezhebi çerçevesinde bu hükümler güncel olarak uygulanır. Detaylı ve güncel bilgi için resmî fetva birimlerine başvurulabilir.

Ölü Adına Yapılabilecek Diğer Hayırlar

Kurban dışında sadaka-i câriye, Kur’an okuma, hac ve umre yaptırma, dua etme gibi hayırlar da ölenlere ulaşır. Hz. Peygamber, “İnsan ölünce ameli kesilir; ancak üç şey hariç: Sadaka-i câriye, faydalı ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlat” buyurmuştur (Müslim, Vasiyyet 14). Ölen anne baba için hac yaptırmak konusunda ölmüş kişi adına hac yaptırmak yazısına bakabilirsiniz. Kurbanın hikmeti ve anlamı için kurbanın hikmeti: Hz. İbrahim’den günümüze yazısı faydalıdır.

Ölü Adına Kurbanın Hikmeti

Ölen kişi adına kurban kesmek, vefa ve hayır duygusunun bir ifadesidir. Dünyadan göç etmiş yakınlarını unutmayan Müslüman, onlar adına yaptığı ibadetle bir yandan onlara sevap kazandırır, diğer yandan kendi kalbinde ölüm bilincini canlı tutar. Kur’an’da mü’minlerin “Rabbimiz, bizi ve bizden önce iman ile geçen kardeşlerimizi bağışla” diye dua ettikleri bildirilir (Haşr 59/10). Kurban, bu duanın amel ile desteklenmiş şeklidir. Ayrıca kurbanın eti yoksullara ulaştığı için, ölünün adına yapılan bu hayır, toplumun ihtiyacını da gidermiş olur.

Yine de ölü adına yapılan uygulamalarda abartıdan kaçınmak, gösterişi bırakmak ve aileyi borç altına sokmamak gerekir. Ölüler adına kurban kesmek, gücü yeten kimse için güzel bir hayırdır; fakat mecburiyet olarak sunulması doğru değildir. Her kurban sahibinin öncelikli sorumluluğu, kendi vacip kurbanını yerine getirmektir. Ardından imkânı varsa ölmüş anne babası, eşi veya yakınları adına ayrıca nafile kurban kesebilir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

  • Kurban niyetini yaparken ölenin adını kalbinizde veya dilinizle anabilirsiniz; isim söylemek şart değildir.
  • Ölenin vasiyeti varsa, vasiyeti ayrı bir hayvanla yerine getirmek gerekir.
  • Vasiyet kurbanının etinin tamamı sadaka edilir; nafile ölü kurbanında ise kurban sahibi yiyebilir.
  • Büyükbaşta hisse alırken ölü adına hisse niyetinin kurbet niyeti olduğundan emin olunmalıdır.
  • Kurbanın helal kazançla yapılmasına özen gösterilmelidir.

Kurban kesim vakti ve usulü için kurban nasıl kesilir? ve kurban kesim vakti yazıları okunabilir.

Sonuç

Ölmüş kişi adına kurban kesmek caizdir ve sevabı ölene ulaşır. Vasiyet varsa yerine getirilmeli, yoksa gönüllü bir hayır olarak yapılmalıdır. Önce kendi kurban vacibi yerine getirilmeli, sonra ölüler için ayrıca kurban kesilmelidir. Bu uygulamada samimiyet, ihlas ve fakirlerin hakkını gözetmek esastır. Allah ölenlerimize rahmet etsin ve bizim hayırlarımızı onlara ulaştırsın.

Vasiyet ve Miras İlişkisi

Ölen kişi kurban kesilmesini vasiyet etmişse, bu vasiyetin yerine getirilmesi mirasçılar için bir borçtur. Vasiyet, mirasın üçte birini aşmadığı sürece diğer mirasçıların rızası aranmaksızın uygulanır. Üçte birin üzerindeki vasiyetler için mirasçıların onayı gerekir. Vasiyet yerine getirilmeden miras paylaştırılırsa, mirasçılar bu borçtan sorumlu kalır. Bu yüzden mirasçılar, ölenin vasiyetini önce araştırmalı, varsa bu konuda yazılı veya sözlü beyanı ortaya çıkarmalıdır. Eğer ölenin kurban vasiyeti olduğu, ancak ayrıntıların bilinmediği hâller söz konusuysa, bir hayvan kesilerek etin tamamı yoksullara dağıtılır ve ölen adına dua edilir.

Ayrıca ölen kişinin hayatta iken nisap sahibi olduğu hâlde kurban kesmeyip vasiyet etmemesi durumunda, mirasçılar onun adına bir kurban kesmek zorunda değildir. Fakat gönüllü olarak kesmeleri, ölen açısından bir hayır olur. Burada ölenin adına yapılan kurbanın, ibadet borcunu düşürme etkisi hakkında kesin bilgi yoktur; ama Allah’ın rahmeti geniştir. Kurbanın hükümleri hakkında geniş bilgi için kurban kimlere vaciptir? yazısı okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ölü adına kurban kesilir mi?

Evet. Diyanet ve çoğunluk fıkıh âlimlerine göre caizdir; sevabı ölene bağışlanır.

Vasiyet varsa et yenir mi?

Vasiyet kurbanının etinin tamamı sadaka edilir, kurban sahibi yemez.

Kendi kurbanım yerine ölü adına kesebilir miyim?

Hayır. Önce kendi vacip kurbanınızı kesmeniz gerekir.

Ölü adına büyükbaşta hisse alınır mı?

Evet. Yedi hisseden biri ölü adına alınabilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Edâhî 2; Tirmizî, Edâhî 3 (Hz. Ali rivayeti); Müslim, Edâhî 19 (Hz. Peygamber'in ümmeti adına kurbanı); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Udhiyye" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Ebû Dâvûd, Edâhî 2; Tirmizî, Edâhî 3 (Hz. Ali rivayeti)
  2. Müslim, Edâhî 19 (Hz. Peygamber'in ümmeti adına kurbanı)
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Udhiyye" md.
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (diyanet.gov.tr)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.