Teşrik Günleri ve Eyyam-ı Nahr Nedir? Anlamı, Hükümleri ve Zamanı
Teşrik günleri ve eyyâm-ı nahr nedir, hangi günlere denir? Kurban kesim günleri, teşrik tekbirleri, bu günlerde oruç yasağı ve mezheplere göre sayı farkı bu yazıda.
- Eyyâm-ı Nahr Nedir?
- Teşrik Günleri Nedir?
- Teşrik Günlerinde Oruç Yasağı
Eyyâm-ı nahr, “kurban kesim günleri” demektir ve kurbanın kesilebildiği vakti ifade eder; Zilhicce’nin 10, 11 ve 12. günlerine denir. Teşrik günleri ise Zilhicce’nin 11, 12 ve 13. günleridir. Bu günlerde oruç tutmak yasaktır, teşrik tekbirleri getirilir; Hanefîlere göre kurban kesimi eyyâm-ı nahrde yapılır.
Eyyâm-ı Nahr Nedir?
“Nahr” kelimesi, özellikle devenin boğazından kesilmesi ve genel olarak kurban kesme anlamına gelir. Eyyâm-ı nahr, kurban kesiminin yapılabildiği günler demektir. Hanefî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre bu günler Kurban Bayramı’nın ilk üç günüdür: Zilhicce’nin 10, 11 ve 12. günleri. Şâfiî mezhebine göre ise kesim günleri dört gündür; 13. gün de buna dâhildir. Bayramın ilk günü bayram namazından sonra kesim başlar ve belirlenen son günün güneş batımına kadar sürer. Kurbanın zamanı hakkında geniş bilgi için kurban kesim vakti: bayramın hangi günleri? yazısı okunabilir. Hac ibadeti kapsamında da hedy ve ceza kurbanları bu günlerde kesilir.
Teşrik Günleri Nedir?
Teşrik, “güneşte kurutmak” anlamındadır. Kurban eti bu günlerde ince ince doğranıp güneşte kurutulduğu için bu adı almıştır. Teşrik günleri, Kurban Bayramı’nın ikinci, üçüncü ve dördüncü günleridir (Zilhicce’nin 11, 12 ve 13. günleri). Kur’an’da bu günlere “sayılı günler” (eyyâm-ı ma’dûdât) denir: “Sayılı günlerde Allah’ı zikredin” (Bakara 2/203). Hac ibadeti açısından da teşrik günleri Mina’da kalınan, şeytan taşlamanın yapıldığı günlerdir. Teşrik kelimesi bayramın ilk günü olan 10 Zilhicce’yi kapsamaz; fakat teşrik tekbirleri Arefe sabahından bayramın dördüncü günü ikindiye kadar getirilir. Tekbirin ayrıntıları için kurban bayramında tekbir getirmek: teşrik tekbirleri yazısı faydalıdır.
Teşrik Günlerinde Oruç Yasağı
Nübeyşe el-Hüzelî’den gelen hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Teşrik günleri yeme, içme ve Allah’ı zikretme günleridir” (Müslim, Sıyâm 143-144). Bu hadis sebebiyle teşrik günlerinde oruç tutmak yasaktır; hem farz hem nafile oruç bakımından Hanefî mezhebinde tahrimen mekruhtur. Bayramın birinci günü de oruç tutmak haramdır. Hac sırasında temettu ve kıran hedyini bulamayanın tutması gereken üç günlük orucun da teşrik günlerine rastlamaması gerekir; hacılar bu orucu Arefe dahil bayramdan önceki günlerde tutarlar. Bazı mezheplerde (Şâfiî ve Mâlikî) hedy bulamayan hacı için teşrik günlerinde oruç tutulabileceğine dair görüşler vardır. Bayram günleri sevinç ve paylaşma günleridir; oruç yerine ziyafet, akraba ziyareti ve kurban eti dağıtımı öne çıkarılır.
Bu Günlerin Faziletleri
Zilhicce’nin ilk on günü, yılın en faziletli günleri arasındadır. Hz. Peygamber, “Bu on günde yapılan salih amelden daha sevimli bir amel yoktur” buyurmuştur (Buhârî, Îdeyn 11; Ebû Dâvûd, Savm 61). Arefe günü, Müslim’in rivayet ettiği hadise göre Allah’ın cehennemden en çok kul azat ettiği gündür (Hac 436). Bayram ve teşrik günleri ise zikir, tekbir, kurban ve sadaka günleridir. Hacı olmayanlar için bu günlerde zikir ve tekbir getirmek, kurban kesmek, akraba ziyareti yapmak ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmek tavsiye edilir. Zilhicce’nin ilk on günü oruç tutmak, özellikle Arefe günü (hacı olmayanlar için) oruç tutmak müstehaptır. Arefe orucunun önceki ve sonraki yılın günahlarına kefaret olacağı bildirilmiştir (Müslim, Sıyâm 196).
Haccın Teşrik Günleri
Hacıların Mina’da kaldığı ve üç cemreyi taşladığı günler teşrik günleridir. 11 ve 12. günlerde taşlama yapılır; 12. günde güneş batmadan Mina’dan ayrılmak caizdir. 13. gün de kalan hacı için taşlama yapılır ve bu daha faziletlidir (Bakara 2/203). Mina’da gece konaklamak Hanefî mezhebinde sünnet, diğer mezheplerde vaciptir. Ayrıntı için Mina’da şeytan taşlama: günleri, saatleri ve vekâlet ve hac programı gün gün yazıları okunabilir.
Teşrik Günlerinde Müminin Yapabileceği Güzel Şeyler
Teşrik günleri bir yandan bayram sevincinin, diğer yandan zikir ve şükrün sürdüğü günlerdir. Kurban kesmemiş olan kişi, bu günlerde kurbanını kesmeyi tamamlamalıdır; kesmiş olan kişi etin dağıtımını yapmalı, akraba ve komşularına ikramda bulunmalıdır. Sofralarda israf yapmadan paylaşmak, hastaları, yaşlıları ve gurbetteki akrabaları ziyaret etmek, küsleri barıştırmak bu günlerin güzel uygulamalarıdır. Hz. Peygamber, bayram günlerinde yemek yenmesini, sevinç gösterilmesini ve Allah’ın zikredilmesini bir arada teşvik etmiştir. Eğlence, dinin sınırlarını aşmadığı sürece bayramın doğal bir parçasıdır; çocukların sevindirilmesi ve ailece vakit geçirilmesi de güzel bir sünnet yönü taşır.
Bayram günlerinde yoksulları gözetmek, onlara et ve diğer ihtiyaçları ulaştırmak, bayram sevincinin toplumun her kesimine yayılmasını sağlar. Kurban eti dağıtımı için kurban etinin dağıtımı: üçte bir kuralı yazısı okunabilir. Etin saklanması ve değerlendirilmesi için kurban etinin dondurulması ve saklanması caiz mi? yazısına bakılabilir. Ayrıca bayram namazı, bayram hutbesi ve bayramlaşma geleneğinin dinî boyutu bu günlerin ruhunu oluşturur.
Eyyâm-ı Nahr ve Hac İlişkisi
Hacıların bayram günü Akabe cemresine taş atması, kurban kesmesi, tıraş olması ve ziyaret tavafı yapması eyyâm-ı nahrde gerçekleşir. Bayram günlerinin ilk üçünde hedy kurbanı kesilir; hedy hakkındaki ayrıntı için hacda kurban (hedy) kesme yükümlülüğü yazısı okunabilir. Bu günlerin sınırı, kesilecek kurbanın geçerliliği açısından önemlidir; sınırı aşan kesimler geçersiz sayılır ve yerine sadaka verilir. Hac programı ve günlük işleyiş için hac programı gün gün yazısı faydalıdır.
Sonuç
Eyyâm-ı nahr, kurban kesim günleri; teşrik günleri ise bayramın ikinci, üçüncü ve dördüncü günleridir. Bu günlerde oruç tutmak yasak, tekbir ve zikir ise müstehap ve vaciptir. Kurbanın zamanı mezheplere göre üç veya dört gün olarak belirlenmiştir. Müslüman bu günlerin değerini bilmeli, ibadet, paylaşma ve şükürle bayramı yaşamalıdır. Allah bayramımızı mübarek eylesin.
Bu günleri doğru tanımak, hem kurban ve hac ibadetinin vaktini doğru belirlemek hem de oruç gibi yasakları bilmek bakımından önemlidir. Yanlış bilgi, ibadetin geçersizliğine veya yasak bir davranışa sebep olabilir. Bu nedenle bayram takvimini ve ilgili hükümleri önceden öğrenmek, müminin sorumluluklarından biridir. Çocuklara da bu günlerin anlamını anlatmak, bayram bilincinin yeni nesillere aktarılmasını sağlar.
Ayrıca bayramın dördüncü günü olan Zilhicce’nin 13’ü, Hanefî mezhebinde kurban kesim günlerine dâhil olmasa da teşrik tekbirlerinin son günüdür ve oruç tutulmaması gereken günler arasındadır. Mina’dan ayrılma konusunda da bu günün özel bir yeri vardır; hacı isterse 12. günde, isterse 13. günde Mina’dan ayrılabilir. Bu fark, kurban ve hac hükümlerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesini gerektirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eyyâm-ı nahr hangi günlerdir?
Hanefîlere göre Zilhicce’nin 10, 11 ve 12. günleridir; Şâfiîlere göre 13. gün de dâhildir.
Teşrik günleri hangi günlerdir?
Zilhicce’nin 11, 12 ve 13. günleridir.
Teşrik günlerinde oruç tutulur mu?
Hayır. Bu günler yeme, içme ve zikir günleridir; oruç tutmak yasaktır.
Teşrik tekbirleri ne zaman getirilir?
Arefe sabahından bayramın dördüncü günü ikindiye kadar farz namazların ardından getirilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Sıyâm 143-144 (teşrik günleri yeme içme günleridir); Kur'an-ı Kerim: Bakara (2/203), Hac Suresi (22/28); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Eyyâm-ı Nahr" ve "Teşrik" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban ve bayram bölümleri)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Müslim, Sıyâm 143-144 (teşrik günleri yeme içme günleridir)
- Kur'an-ı Kerim: Bakara (2/203), Hac Suresi (22/28)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Eyyâm-ı Nahr" ve "Teşrik" md.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban ve bayram bölümleri)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.