Kurban Kesim Vakti: Bayramın Hangi Günleri? Mezheplere Göre Zaman
Kurban ne zaman kesilir? Bayram namazından sonra başlayan kesim vakti, Hanefî ve Şâfiî mezheplerine göre bayramın son günü, gece kesimi ve vakit geçmesi hâlinde yapılacaklar.
- Kurban Vakti Ne Zaman Başlar?
- Kurban Vakti Ne Zaman Biter?
- Hangi Gün Kesmek Daha Faziletlidir?
Kurban, Zilhicce’nin 10. günü bayram namazından sonra kesilmeye başlanır. Hanefî mezhebine göre kesim vakti bayramın üçüncü günü akşamına (12 Zilhicce güneş batımı), Şâfiî mezhebine göre dördüncü gün akşamına kadar devam eder. Bayram namazı kılınan yerlerde namazdan önce kesilen kurban geçerli olmaz; vakit kaçırılırsa kurban kazası yerine sadaka verilir.
Kurban Vakti Ne Zaman Başlar?
Berâ b. Âzib’in rivayetinde Hz. Peygamber bayram günü hutbe okurken şöyle buyurmuştur: “Bugün yapacağımız ilk şey namaz kılmaktır. Sonra dönüp kurban keseriz. Kim böyle yaparsa sünnetimize uymuş olur. Kim namazdan önce keserse, o ancak ailesine hazırlanmış bir ettir; kurban değildir” (Buhârî, Îdeyn 3, Edâhî 4; Müslim, Edâhî 7). Bu hadis, kurban kesme vaktinin bayram namazından sonra başladığını gösterir. Hanefî mezhebine göre bayram namazı kılınan şehir ve kasabalarda, bayram namazı bittikten sonra kesim yapılabilir. Namaz kılınmayan köy ve kırsal yerlerde ise fecirden sonra (bayramın birinci günü sabah vaktinden itibaren) kesim yapılabilir. Şehirlerde namaz kıldıktan sonra kesim yapmak asıl olandır. Eğer bayram namazı kılınan yerde hutbe bitmeden kesilirse, bazı mezheplerde namazdan sonra, bazılarında hutbeden sonra kesim şartı aranır. Hanefîler namazın bitmesini, Şâfiîler ise namaz süresinin geçmesini kesim vakti için yeterli kabul eder.
Kurban Vakti Ne Zaman Biter?
Kurban vaktinin sonu mezhepler arasında farklılık gösterir:
- Hanefî, Mâlikî ve Hanbelî: Bayramın üçüncü gününün (12 Zilhicce) güneş batımına kadar. Yani kurban günleri üç gündür (10, 11 ve 12 Zilhicce).
- Şâfiî: Teşrik günlerinin sonuna kadar, yani dördüncü günün (13 Zilhicce) güneş batımına kadar. Şâfiî mezhebinde Teşrik günlerinin hepsinde kesim yapılabilir.
Şâfiî görüşü, “Teşrik günlerinin hepsi kesim günüdür” mealinde bir rivayete dayanır (Ahmed b. Hanbel, Müsned; hadisin senedi hakkında değerlendirmeler vardır). Türkiye’de Hanefî mezhebi esas alındığı için bayramın üçüncü günü akşamına kadar kesim yapılır. Teşrik günleri ve Eyyâm-ı Nahr kavramları için teşrik günleri ve eyyâm-ı nahr nedir? yazısı okunabilir.
Hangi Gün Kesmek Daha Faziletlidir?
Hanefî mezhebine göre kurbanı bayramın birinci günü kesmek en faziletlidir; sonra ikinci gün, sonra üçüncü gün gelir. Çünkü kurban bir hayır işidir ve hayırda acele etmek tavsiye edilir. Hz. Peygamber bayramın ilk günü kesim yapmıştır. Birinci gün kesim yapılamıyorsa, ikinci veya üçüncü günde kesmek mümkündür. Kurban sahibi, kesim yapılacak hayvanı kendi eliyle kesmek istiyorsa, uygun zamanı önceden planlamalıdır. Büyük organizasyonlarda kesimler üç gün boyunca gerçekleştirilebilir ve hissedarlar bu zaman dilimi içinde kesimden haberdar edilir.
Geceleyin Kesim Yapmak
Hanefî mezhebine göre bayram günlerinin gecelerinde kurban kesmek caizdir, fakat mekruh sayılır (tenzihen). Mâlikî mezhebinde ise geceleyin kesilen kurban geçerli olmaz. Gece kesim yapılırsa, kesimin tam görülememesi ve ihmal edilebilecek ayrıntıların bulunması sebebiyle gündüz kesmek daha iyidir. Kesim yerlerinin aydınlatması ve görevlilerin deneyimi yeterliyse, gece kesim zorunlu durumlarda yapılabilir. Fakat vakit içinde gündüz kesim fırsatı varsa bu tercih edilmelidir.
Vakit Geçerse Ne Olur?
Kurban vaktinde kesilmeyen hayvan için Hanefî mezhebi şu hükmü verir: Kurban vacip olduğu halde kesim zamanı kaçırılmışsa, kurbanlık hayvan alınmışsa kendisi veya bedeli tasadduk edilir. Hayvan henüz alınmamışsa, kurbanlık bir hayvanın değeri kadar para fakirlere sadaka olarak verilir. Vacip bir kurbanın kazası yoktur; bunun yerine tasadduk yapılır. Kurban niyetiyle satın alınmış hayvan bayram günleri geçtikten sonra kesilirse kurban sayılmaz, etinin sadakası şeklinde değerlendirilir. Kurbanlık hayvan ölürse veya kaybolursa yapılacaklar için kurbanlık hayvan ölürse veya kaybolursa ne olur? yazısına bakabilirsiniz.
Yurt Dışında ve Farklı Saat Dilimlerinde Kesim
Yurt dışında yaşayan Müslümanlar, bulundukları yerin bayram günlerine göre hareket ederler. Kurbanını başka ülkede kestirmek isteyen kişi, kurbanın kesileceği yerin bayram zamanına dikkat etmelidir. Kesim yapılan ülkede bayram namazı kılınmadan kesim yapılmışsa, kurban geçerli olmaz. Kesimin yapılacağı yerin saat dilimi nedeniyle bayram günleri farklı olabilir; bu durumda vekâlet verilen kuruluşun kesim saatini ve gününü bildirmesi önemlidir. Yurt dışında kurban kesmek hakkında geniş bilgi için yurt dışında kurban kesmek caiz mi? yazısı okunabilir. Vekâletle kesim için vekâletle kurban kesmek ve bağış kurbanı yazısına bakılabilir.
Kurban Bayramı Günlerinin Takvimi
Kurban Bayramı Zilhicce ayının 10, 11, 12 ve 13. günlerinde kutlanır. Arefe günü 9 Zilhicce, bayramın birinci günü 10 Zilhicce’dir. Türkiye’de resmî bayram Zilhicce’nin 10. günü başlar ve dört gün sürer. Kurban kesimi ise Hanefî esaslarına göre ilk üç gün yapılır. Bayram öncesinde kurbanlık hayvan alınmalı, kesim için hazırlık yapılmalıdır. Hayvanın sağlığı ve nitelikleri için kurbanlık hayvanın yaşı ve taşıması gereken şartlar yazısı faydalıdır.
Vakit Konusunda Pratik Tavsiyeler
Kurban kesimi için kurum veya kasap ile anlaşan kişi, kesimin hangi gün ve saatte yapılacağını önceden öğrenmelidir. Bayram namazı saatinden önce kesim yapılmaması için kuruluşların planlaması önemlidir. Büyük şehirlerde bayram namazı saatleri farklı camilerde değişebildiğinden, genel kabul görmüş uygulama, o şehirdeki ilk bayram namazı bittikten sonra kesime başlanmasıdır. Köy ve kasabalarda ise sabah ezanından itibaren kesim yapılabilir. Kurban sahibi, hayvanı kesim zamanına kadar rahat tutmalı ve bayramın ilk gününde kesimi mümkünse bizzat takip etmelidir.
Kesimin üç gün içinde gerçekleştirilmesi için hastalık, yolculuk veya yoğunluk gibi engeller varsa, kurban sahibinin bunu önceden planlayarak vekâlet vermesi gerekir. Hayvan alındıktan sonra bayram günleri içinde kesilmezse, hükmü yukarıda anlatılmıştır. Kurban bayramı sevincini, kesim işini ihmal etmeden yaşamak, ibadetin ruhuna uygundur. Kurban kesimi sonrasında yapılacak dağıtım için kurban etinin dağıtımı: üçte bir kuralı yazısı okunabilir. Hacda kesilecek kurban ise bayram kurbanından farklı hükümlere sahiptir; ayrıntı için hac kurbanı ile kurban bayramı kurbanı farkı yazısına bakılabilir.
Sonuç
Kurban kesim vakti, bayram namazından sonra başlar ve Hanefîlere göre bayramın üçüncü günü akşamına kadar devam eder. Şâfiî mezhebinde dördüncü güne kadar sürer. Bayram namazından önce kesim yapılmaz; gece kesim caiz ama mekruhtur. Vakit kaçırılırsa kurban yerine sadaka verilir. Bu zaman ilkelerini bilmek, kurban ibadetinin sıhhati için önemlidir. Allah kurban ibadetlerini kabul etsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurban ne zaman kesilir?
Bayramın birinci günü bayram namazından sonra başlar; Hanefîlere göre üçüncü gün akşamına kadar sürer.
Bayram namazından önce kurban kesilir mi?
Namaz kılınan yerlerde kesilmez. Namazdan önce kesilen kurban geçerli olmaz.
Kurban geceleyin kesilir mi?
Caizdir ancak mekruhtur; gündüz kesmek daha iyidir.
Şâfiî mezhebinde kurban vakti ne kadardır?
Teşrik günleri boyunca, yani bayramın dördüncü günü akşamına kadar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Îdeyn 3; Edâhî 4 (namazdan önce kesim hadisi); Müslim, Edâhî 7 (namazdan önce kesenin kurbanı); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Udhiyye" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban bölümü)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Îdeyn 3; Edâhî 4 (namazdan önce kesim hadisi)
- Müslim, Edâhî 7 (namazdan önce kesenin kurbanı)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Udhiyye" md.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Kurban bölümü)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.