Kurban Kesim Duası ve Kesimde Besmele: Hükmü ve Okunacak Dualar

Kurban kesilirken kesimi yapan kişinin söylemesi vacip olan söz “Bismillâhi Allâhü ekber” (besmele ve tekbir) ifadesidir. Hz. Peygamber’in kesim anında “Allah’ım! Bu Muhammed’den, Muhammed’in ailesinden ve ümmetinden kabul et” dediği rivayet edilir. Ek dualar kolaylık amaçlıdır ve hükmü besmele kadar bağlayıcı değildir.

Besmelenin Hükmü

En’âm Suresi 121. ayette “Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeylerden yemeyin; çünkü bu bir fısktır” buyrulur. Bu ayet, kesim sırasında Allah’ın adının anılmasının gerekli olduğunu gösterir. Hanefî mezhebine göre kesim sırasında besmele çekmek vaciptir. Besmele kasten terk edilirse hayvanın eti yenmez ve kurban geçerli olmaz. Unutarak terk edilirse etin yenmesi caizdir. Şâfiî mezhebinde besmele sünnettir; terk edilirse et helal olur. Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri vacip kabul eder; ancak unutma halinde ruhsat tanırlar. Bu fark nedeniyle kesim yaparken besmeleyi eksiksiz yapmak ihtiyatlı davranıştır.

Besmelenin Şekli

Kesim anında “Bismillâhi Allâhü ekber” demek sünnettir ve yeterlidir. Enes b. Mâlik’in rivayetine göre Hz. Peygamber iki koç keserken besmele ve tekbir getirmiştir (Buhârî, Edâhî 9; Müslim, Edâhî 17). Besmelenin kesimle birlikte veya kesimden hemen önce söylenmesi gerekir; uzun bir fasıladan sonra söylenen besmele geçerli olmayabilir. Besmele, kesimi yapan kişi tarafından söylenir. Vekil kesim yaparsa vekil söyler. Kesim aleti hayvana değdiği anda besmele çekmek en uygun olandır. Hayvanın başka bir kişi tarafından tutulması hâlinde tutan kişinin besmele çekmesi şart değildir.

Hz. Peygamber’den Gelen Dualar

Âişe’den gelen rivayete göre Hz. Peygamber, bir koç getirtmiş, onu yatırmış ve keserken “Bismillâh. Allah’ım! Muhammed’den, Muhammed’in ailesinden ve Muhammed’in ümmetinden kabul et” demiştir (Müslim, Edâhî 19). Bu rivayet, kurbanın sevabının ümmete ortak edilebileceği şeklinde de yorumlanmıştır. Cabir’in rivayetinde Peygamber iki koç keserken şöyle demiştir: “İnnî vecceht vechiye lillezî fatara’s-semâvâti ve’l-arda hanîfen ve mâ ene mine’l-müşrikîn. İnne salâtî ve nüsükî ve mahyâye ve memâtî lillâhi Rabbi’l-âlemîn, lâ şerîke leh ve bi-zâlike ümirtü ve ene mine’l-müslimîn. Allâhümme minke ve leke an Muhammedin ve ümmetih. Bismillâhi Allâhü ekber.” (Ebû Dâvûd, Edâhî 3; İbn Mâce, Edâhî 1; hadisin senedi hakkında değerlendirmeler vardır). Bu dua, En’âm Suresi 79 ve 162-163. ayetlerden alınmış ve “Allah’ım! Bu kurban senden ve sanadır” anlamında bir niyet ifadesiyle birleştirilmiştir.

“Allahümme Minke ve Leke” Ne Demektir?

Bu ifade “Allah’ım! Bu kurban senden (senin verdiğin nimettir) ve sanadır (senin rızan içindir)” anlamına gelir. Kurbanın bir nimet olduğunu ve sadece Allah rızası için kesildiğini ifade eder. Kesim anında okunması müstehap görülür. Zorunlu değildir; yalnız Arapça okumak da şart değildir, kişi kendi dilinde niyetini ve duasını ifade edebilir. Önemli olan, Allah’a yönelme ve niyetin halisliğidir. Kesimden sonra “Allahümme tekabbel minnî ve min ehli beytî” şeklinde, kurbanın kabulü için dua etmek de güzeldir.

Ortak Hisselerde ve Vekâlette Niyet

Büyükbaş hayvanda hissedarlar niyetlerini her biri kendi adına belirtmelidir. Kesimi yapan kişi, “Falan, filan ve … adına” diye hisse sahiplerinin adlarını zikredebilir; fakat isimlerin söylenmesi şart değildir, niyetin kalpte olması yeterlidir. Vekil kesim yapıyorsa, kurban sahibinin niyetiyle ve onun adına kesmelidir. Vekâletle kurban hakkında ayrıntı için vekâletle kurban kesmek ve bağış kurbanı yazısına bakılabilir. Ortaklık kuralları için büyükbaş hayvana ortak olmak yazısı okunabilir.

Kesimin Diğer Adabı

Kesim yapmadan önce abdest almak müstehaptır. Kurban sahibinin hayvanı kendi eliyle kesmesi ya da kesim sırasında hazır bulunması güzel görülür. Hz. Fâtıma’ya Peygamber, “Kalk, kurbanının yanında bulun; çünkü onun dökülen ilk kan damlasıyla bütün günahların bağışlanır” demiştir (Beyhakî; hadisin senedi zayıf kabul edilmiştir). Bu rivayet zayıf olduğundan kesin hüküm kaynağı sayılmaz. Hayvanı eziyetsiz kesmenin yöntemleri için kurban nasıl kesilir? yazısı faydalıdır.

Dua ve Zikirle Kurban Bayramını Yaşamak

Kurban kesiminde dua kadar kesim sonrasında yapılan şükür ve zikir de önemlidir. Kurban sahibi kesimi tamamladıktan sonra Allah’a hamd eder, kurbanının kabulü için dua eder ve etin dağıtımına niyet eder. Bayramın ilk üç gününde teşrik tekbirleri getirilir; bu konuda ayrıntı için kurban bayramında tekbir getirmek: teşrik tekbirleri yazısı okunabilir. Kesim sırasında kalpten Allah’a yönelmek ve kurban bilincinin merhamet ve paylaşma ile birleşmesi ibadetin ruhunu oluşturur.

Hanefî kaynaklarında kesim duasının okunması müstehap, besmelenin ise vacip olduğu vurgulanır. Okunan duanın Arapça veya Türkçe olması önemli değildir; asıl olan, niyetin Allah rızası olmasıdır. Hz. Peygamber’in kurbanı ümmeti adına kesmesi, sevabın geniş bir çevreye ulaşabileceğini gösterir. Kurban sahibi, ailesinin ve sevdiklerinin adını anarak dua edebilir; fakat bu isim anma kurbanın şartı değildir. Ayrıca kurban niyetiyle ölmüş yakınlarını da dua ile anmak güzel bir davranıştır; ölü adına kesim konusu için ölü adına kurban kesilir mi? yazısına bakılabilir.

Sonuç

Kurban kesiminde besmele vazgeçilmez bir unsurdur. Hz. Peygamber’den nakledilen dualar, ibadetin ruhunu zenginleştirir; ancak bu dualar kolaylık ve güzelliktir, zorunluluk değildir. Kesim yapan kişi besmele ve tekbir getirmeli, kalbi Allah’a yönelmeli ve hayvana eziyet etmeden kesimi tamamlamalıdır. Bu bilinçle yapılan kurban, Allah katında makbul olur.

Okuma kolaylığı için çok kişinin ortak olduğu büyük organizasyonlarda besmele ve niyet bilgisi, kesimi yapan görevliler tarafından önceden verilir. Hissedarların bunlardan emin olması için kuruluşun şer’î esaslara uygun çalıştığını araştırması gerekir. Bireysel kesimde ise kişi, besmele ve tekbiri kesimden hemen önce sesli söyleyerek hem ibadetin gereğini yerine getirmiş hem de çevresindekilere güzel bir örnek olur. Bayram sevincini ibadetle taçlandırmak, kalbi Allah’a yönelmiş bir kimsenin en büyük gayesidir.

Bu ayrıntılar bilindiğinde, kesim sırasında yaşanabilecek tereddütler kolayca giderilir ve ibadet huzur içinde yapılır.

Ayrıca kesimden önce kurban sahibinin, hayvana sevgiyle yaklaşması, onu rahatlatması ve gözünün içine bakarak şükretmesi, ibadetin merhamet boyutunu güçlendirir. Bu hassasiyet, kurbanın sadece bir ritüel değil, bilinçli bir kulluk olduğunu gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurban keserken ne okunur?

“Bismillâhi Allâhü ekber” denir. Ardından niyet duası olarak “Allahümme minke ve leke” söylenebilir.

Besmele unutulursa kurban geçerli olur mu?

Unutulursa kurban geçerlidir; kasten terk edilirse geçerli olmaz.

Dua Arapça mı okunmalı?

Hayır. Besmele Arapça söylenir; ek dua ve niyet kişinin kendi dilinde yapılabilir.

Vekil kesiyorsa kim besmele çeker?

Kesimi yapan kişi besmele çeker; kurban sahibi adına kestiğini niyet eder.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Kaynaklar: Müslim, Edâhî 19 (Hz. Peygamber'in kurban duası); Ebû Dâvûd, Edâhî 3 (kesim duası rivayeti); Kur'an-ı Kerim: En'âm Suresi (6/79, 6/121, 6/162-163); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zebh" ve "Besmele" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →