🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Salı Günü, 13 Rakamı ve Uğursuz Sayılan Günler

Müslüman Gündelik HayatıGüncelleme: 16 Mayıs 20269 dk okuma

Salı günü, 13 rakamı ve cuma 13 gibi uğursuz sayılan gün ve sayılar hakkında İslam’ın bakışı: zamanı kötülememe ilkesi, tiyre ve pratik yaklaşım.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Zaman Allah’ın yaratmasıdır
  • Salı günü hakkındaki rivayet
  • 13 rakamı ve “Cuma 13” korkusu

İslam’da hiçbir gün, ay veya rakam kendiliğinden uğursuz değildir. Salı, çarşamba ya da 13 gibi sayı ve günlere uğursuzluk yüklemek, Hz. Peygamber’in reddettiği tiyre kapsamındadır. Müslümanın bakışı, zamanın Allah’ın yaratması olduğunu bilip hayırlı vakitleri değerlendirmek ve kötü işlerden uzak durmaktır.

Zaman Allah’ın yaratmasıdır

Müslim’de Hz. Peygamber’in, “Zamana sövmeyin; çünkü Allah zamanı döndürendir” anlamında bir hadisi geçer. Cahiliye insanları başlarına gelen musibetleri zamanın akışına yükler ve ona söverdi. Hadis, bu tavrı düzeltir: Gün ve gece, Allah’ın takdirine tabidir; musibetin faili zaman değildir. Dolayısıyla “bugün salı, her şey ters gidecek” ya da “13’üncü gün iş yapılmaz” demek, olayları gerçek sebeplerinden koparıp sembollere bağlamaktır. Bu bakış, insanı sorumluluktan da uzaklaştırır: Başarısızlığı plansızlığa değil güne yükler.

Salı günü hakkındaki rivayet

Bazı hadis kitaplarında salı gününün “kan günü” olduğu ve bu günde kan alınmasının uygun olmadığına dair bir rivayet geçer. Hadis âlimleri, bu rivayetin senedinde zayıflık bulunduğunu belirtir; ayrıca hadisin anlamı da genel bir uğursuzluk ilanı değildir. Halk arasındaki “salı günü yola çıkılmaz” sözü ise sahih kaynaklarla desteklenmez. Salı günü, diğer günler gibi, çalışılabilecek, nikâh kıyılabilecek ve yolculuk yapılabilecek bir gündür. Benzer bir tartışma çarşamba ve Safer ayı için de vardır; ayrıntı için Safer ayı ve çarşamba uğursuz mu? yazısına bakabilirsiniz.

13 rakamı ve “Cuma 13” korkusu

13 rakamına duyulan korku, Batı kültüründe “triskaidekafobi” olarak bilinir; bazı otellerde 13. kat ya da oda numarasının olmaması buna örnektir. Bu inancın İslam dünyasına girişi, modern dönemde kitle iletişimi ve sinemayla kolaylaşmıştır. İslam kaynaklarında bir rakamın uğursuz olduğuna dair hüküm yoktur. Aksine, Kur’an ve sünnette bazı sayıların özel anlamı vardır (yedi gök, üç gün gibi), ancak bunlar da “uğur” iddiası taşımaz; belirli bir ibadet veya olayla ilgilidir. Cuma günü ise İslam’da en değerli günlerden biridir; cuma günü neden mübarek? yazısı bu fazileti anlatır. Dolayısıyla “Cuma 13” korkusu İslam’ın hayrı ve bereketle anlattığı bir günü uğursuzla ilişkilendirmeye çalışan yabancı bir inançtır.

Gerçekten fazileti bildirilen vakitler

  • Cuma: Haftanın en hayırlı günü; icabet saati ve cuma namazı ile bilinir.
  • Arefe ve bayram günleri: Dua ve ibadet için kıymetli zamanlardır.
  • Ramazan ve Kadir Gecesi: Kur’an’ın indirildiği, orucun tutulduğu zaman dilimidir.
  • Üç aylar ve kandiller: Fazileti konusunda rivayetler tartışmalı olsa da, Müslümanlar bu zamanları ibadetle geçirmeyi sever.
  • Gecenin son üçte biri: Hadislerde duaların kabul edildiği anlardan biridir.

Bu zamanların fazileti ibadet ve ahlakla ilgilidir. Başka vakitlerin “uğursuz” ilan edilmesi anlamına gelmez.

Nikâh, taşınma ve iş açılışı için gün seçimi

Birçok aile düğün, nişan ve iş açılışı için gün seçerken “uğurlu gün” ararlar. Dinen buna ihtiyaç yoktur; Muharrem ayında veya çarşamba günü düğün yapmakta bir sakınca bulunmaz. Konuyla ilgili örnekler için nikâh ve düğün için uğursuz ay veya gün var mı? ile Muharrem ayında düğün yapmak uğursuz mu? yazıları incelenebilir. Gün seçiminde pratik faktörler esas alınmalıdır: misafirlerin müsaitliği, mekân, bütçe ve ailenin rahatı.

Örnek senaryo: salı günü ev taşıma

Emre ve eşi bir salı günü yeni evlerine taşınacaklar. Annesi “salı günü taşınma, uğursuzluk getirir” diyor. Emre, kimseyi kırmadan şöyle davranıyor: Önce annesine “Allah’ın takdiri her gün aynı, ben hayır dua ile taşınacağım” diyor. Taşınma günü eşiğe girerken besmele çekiyor, selam veriyor ve iki rekât namaz kılıyor. Akşam annesine yemek ikram edip “Bugün çok hayırlı geçti” diyerek bu duyguyu paylaşıyor. Gerginliği büyütmek yerine örnek davranışla göstermek, hem ailevi uyumu hem inanç doğruluğunu korumanın yoludur.

Kaygı ile baş etme

Uğursuzluk inancına kapılan kişiler, kaygıyla yaşar ve kararlarını ertelerler. Bu durum fazla ise bir uzmandan destek almak gerekir. Dinî açıdan çare, tevekkül ve duadır: Ebû Dâvûd’da, tiyre eden kişinin “Allahım, hayırları ancak sen getirirsin, kötülükleri ancak sen defedersin; güç ve kuvvet ancak sendendir” demesi öğütlenir. Daha geniş bir çerçeve için sol ayakla kalkmak uğursuz mu? ve kara kedi, baykuş ve uğursuzluk yazılarına bakılabilir. Kişisel bir endişeniz varsa il müftülüğüne başvurmak yerinde olur.

Gün ve sayı hurafelerinin toplumsal etkisi

Uğursuz gün inancı, bazen ciddi maddi ve sosyal sonuçlar doğurur: Düğünlerin ertelenmesi, iş sözleşmelerinin geciktirilmesi, hasta ziyaretlerinin ya da ameliyatların kaygıyla öteye atılması gibi. Bir hasta, “perşembe ameliyat olunmaz” inancıyla tedaviyi geciktirirse, bu inancın zararı gerçek bir kayba dönüşür. İslam’ın tedaviye ve tedbire verdiği önem, bu tür bir ertelemeyi onaylamaz. Hz. Peygamber’in “Ey Allah’ın kulları, tedavi olun” sözü, sağlık işlerinde hurafeye değil tıbbi gerekliliğe bakmayı öğütler.

Hurafeden kurtulmanın pratik yolları

Kendinizi böyle bir inançla yakalarsanız şunları yapabilirsiniz: Önce gerekçeyi yazıya dökün (neden bu gün uğursuz sayılıyor?), sonra bunun sahih bir kaynağı olup olmadığına bakın; kaynak bulamazsanız ilgili işi besmeleyle yapın ve sonucu Allah’a bırakın. Çocuklara “bugün uğursuz” demek yerine “bugün Allah’ın bize verdiği yeni bir gün” demek, olumlu bir bakış kazandırır. Aile içinde konuyu şaka yollu açıp bilgi paylaşmak da kırıcı olmayan bir yöntemdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Salı günü yeni işe başlamak uğursuz mu?

Hayır. Hiçbir günün tek başına uğursuz olduğuna dair sahih bir delil yoktur. Salı günü ile ilgili tek tük rivayetler zayıftır ve genel inanç olarak kabul görmez.

13 rakamı İslam’da uğursuz mudur?

Hayır. 13 rakamına uğursuzluk atfetmek Batı kültürü ve halk inançlarından gelmiştir. İslam kaynaklarında böyle bir hüküm bulunmaz.

Hangi günler mübarek sayılır?

Cuma, arefe, Kadir Gecesi, Ramazan ve bayram günleri gibi vakitlerin fazileti hadislerde bildirilmiştir. Ancak diğer günler “uğursuz” sayılamaz.

Uğursuzluk inancına kapılan kişi ne yapmalı?

“Allah’ım, hayır ancak senden gelir, kötülüğü ancak sen giderirsin” anlamına gelen duayı okuyup işine devam etmeli, tevekkül etmelidir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Elfâz (zamanı kötülememe hadisi); Buhârî ve Müslim, Tıb ve Selâm (tiyre ve uğursuzluk); Ebû Dâvûd, Tıb (tiyre şirktir rivayeti); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tiyere" ve "Zaman" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Müslim, Elfâz (zamanı kötülememe hadisi)
  2. Buhârî ve Müslim, Tıb ve Selâm (tiyre ve uğursuzluk)
  3. Ebû Dâvûd, Tıb (tiyre şirktir rivayeti)
  4. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tiyere" ve "Zaman" maddeleri

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.