Sandalyede Namaz Kılmak: Hükmü ve Doğru Şekli

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Sandalyede Namazın Dayanağı
Hangi Durumlarda Sandalye Kullanılır?
Sandalyede Namazın Nasıl Kılınacağı

Ayakta durmaya veya yere oturup rükû ve secde yapmaya gücü yetmeyen kimse, sandalyede oturarak namaz kılabilir. Bu durumda rükû ve secde ima ile yapılır; secde için başı rükûdan daha fazla eğmek gerekir. Mazeretsiz olarak sandalyeyi tercih etmek ise doğru değildir, çünkü ayakta kılmak farzın bir rüknüdür.

Sandalyede Namazın Dayanağı

Hz. Peygamber’in “Ayakta kıl; gücün yetmezse oturarak kıl” hadisi (Buhârî, Taksîr) hastalığı olanların oturarak namaz kılabileceğinin temelidir. Sandalyede oturmak, yerde bağdaş kurmaktan farklı bir oturuş olsa da, mazeret hâlinde namazın şartlarını gerçekleştirmenin bir yoludur. Klasik fıkıh kaynaklarında sandalye yerine, hasta için yüksekçe bir yere oturmak veya bir dayanağa yaslanmak örnekleri geçer. Sandalye modern bir araçtır, ancak aynı prensip uygulanır.

Hangi Durumlarda Sandalye Kullanılır?

Sandalye kullanımı şu durumlarda uygundur: Diz, kalça veya bel rahatsızlığı sebebiyle yere oturup kalkmanın hastalığı artırması; ameliyat sonrası iyileşme dönemi; yaşlılık veya denge bozukluğu; ayakta durma imkânının olmaması. Bu durumlarda kişi, ayakta durabildiği kadar durup, oturması gereken kısımlarda sandalyeye oturur. Eğer kişi kıyam kısmını ayakta yapabiliyorsa, sadece rükû ve secdeyi ima ile sandalyede yapar. Hanefî mezhebinde ayakta durup rükû yapabilen, ama secde yapamayan kimse, ayakta durup ima ile secde etmez; oturarak ima ile yapması daha uygun görülür.

Sandalyede Namazın Nasıl Kılınacağı

Sandalye kıbleye dönük konulur. Kişi sandalyede dik oturur, ayaklarını yere basar ve ellerini dizlerinin üzerine veya kıyam hâlindeki gibi bağlar. Tekbir, kıraat ve diğer okumalar aynen yapılır. Rükû için baş ve gövde hafifçe öne eğilir; secde için ise daha fazla eğilir. Secde sırasında önüne yüksek bir şey koyup başını dayamak şart değildir; hatta bazı fakihler bunu mekruh sayar. Tahiyyat için normal şekilde oturulur. Selam, sağa ve sola dönülerek verilir.

Cemaatle Namazda Sandalye

Camilerde sandalyede kılan kişiler için genellikle safların kenarında veya arkasında özel alanlar bulunur. Bu yer seçimi, diğer cemaatin rükû ve secdelerini engellememek içindir. Sandalyede oturan kişinin ayak ucu saf hizasını geçmeyecek şekilde ayarlanmalıdır. İmamın tekbirlerini takip ederek rükû ve secdede başını eğmesi yeterlidir. Saf düzeni ile ilgili genel bilgiler için hasta namazı yazısı yanında cemaat yazılarına da bakılabilir. Camide sandalye ayarlamak, cemaatin huzuru açısından önemlidir.

Sık Yapılan Hatalar

Mazeret olmadığı halde sandalyeyi kolaylık olsun diye kullanmak.
Ayakta durabildiği halde kıyamı oturarak yapmak.
Sandalyeyi kıbleye göre ayarlamamak.
Rükû ve secdeyi aynı derinlikte yapmak; secde, rükûdan daha aşağıda olmalıdır.

Uçak, Otobüs ve Benzeri Araçlar

Yolculuk sırasında sandalyede veya koltukta namaz kılmak, araç hareket hâlindeyken zorunluluk halinde mümkündür. Bu durum gemide, uçakta ve trende namaz kılmak yazısında ayrıntılı ele alınmıştır. Seferîlik hükümleri için seferilikte sünnet namazlar yazısını da inceleyebilirsiniz. Kutuplar gibi istisnai bölgelerde vakitlerin belirlenmesi için kutuplarda ve gecesi uzun bölgelerde namaz vakitleri, iş yerinde namaz kılma imkânı için iş yerinde namaz kılmak yazıları faydalı olabilir.

Hastalık sebebiyle namazın nasıl kılınacağı genel hatlarıyla hastanın oturarak ve imayla namaz kılması yazısında anlatılmıştır; sandalye kullanımı bunun bir uygulama biçimidir.

Sandalye Tercihinde Dikkat Edilecek Ahlaki Boyut

Sandalye kullanımı bir mazeret ruhsatıdır; bu ruhsatı ihtiyaç kalmadığında bırakmak, kişinin ibadetteki hassasiyetini gösterir. Tedavi sonrası dizleri iyileşen veya ameliyatını atlatan kişiler, yeniden yere oturarak kılmaya geçebilir. Diğer yandan, gerçek bir rahatsızlığı bulunan kişinin “yer üzerinde kılamıyorum” diye çekinmesi veya mahcup olması da doğru değildir; Allah kimseye gücünün üstünde bir yük yüklemez (Bakara 2/286). Camilerde sandalye ayrılması, yaşlı ve engelli cemaatin kolaylıkla ibadet edebilmesi için güzel bir düzenlemedir.

Sandalyeden Yere Geçiş

Tedavi ve egzersizle dizlerindeki rahatsızlığı azalan kişi, imkân bulduğunda önce sadece secdeyi yere yaparak, sonra tamamını yere oturarak kılmaya geçebilir. Bu kademeli geçiş hem sağlığı korur hem de namazın aslî şekline dönmeyi sağlar. Hekim tavsiyesine göre hareket etmek ve acele etmemek gerekir.

Cami Düzenlemesi İçin Öneriler

Camilerde sandalyeli cemaat için arka safların kenarında yeterli sandalye bulundurmak, ayak ucu hizası için işaret koymak ve girişe yakın bir alan ayırmak uygulamayı kolaylaştırır. Yaşlıların ve engellilerin rahatça abdest alabilmesi için abdesthanede de sandalye bulundurulması faydalıdır. Bu düzenlemeler, herkesin cemaate katılımını kolaylaştırır ve engelli kardeşlerimizin onurunu korur. Cemaatin de bu düzenlemelere saygı göstermesi ve sandalyeli kişilere yer vermesi beklenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sandalyede namaz kılmak caiz mi?

Ayakta durmaya veya yere oturup rükû-secde yapmaya gücü yetmeyen kimse için caizdir. Mazeret yoksa sandalye kullanmak doğru değildir.

Sandalyede rükû ve secde nasıl yapılır?

Başla ima edilir; rükû için hafif, secde için daha fazla eğilinir. Önüne yüksek bir yer koyup başını ona dayamak gerekmez.

Dizi ağrıyan ama yere oturabilen sandalye kullanabilir mi?

Yere oturabiliyor ve secdeyi yapabiliyorsa, sandalyeye ihtiyaç yoktur; ancak yere oturmak ağrı veriyorsa durum mazeret sayılır.

Cemaatle namazda sandalyeli kişi nerede durur?

Safın kenarında veya arkasında durması uygun olur; böylece diğer kişilerin hareketi engellenmez.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Haziran 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Taksîr (İmrân b. Husayn rivayeti); Nisâ Suresi (4/103); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Salât" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →