Yeni Doğana Kulağına Ezan Okumak Sünnet mi? Hadis Değerlendirmesi

Yeni doğan bebeğin kulağına ezan ve kamet okumak, Ebû Râfi’ rivayetine dayanan, çoğu fakih tarafından müstehap görülen güzel bir uygulamadır. Rivayetin senedi tartışmalı olsa da, çocuğun ilk duyduğu sözlerin tevhid ve ibadet çağrısı olması manevi bir anlam taşır. Zorunlu değildir.

Rivayet ve Sened Durumu

Ebû Râfi’ (r.a.) şöyle demiştir: “Fâtıma, Hasan’ı doğurduğunda Resûlullah’ın onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okuduğunu gördüm” (Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Edâhî). Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir. Fakat bazı hadis âlimleri senedinde Âsım b. Ubeydullah’ın bulunmasından dolayı rivayeti zayıf bulmuştur. Bu nedenle, hadisin sıhhati konusunda ihtilaf vardır.

İbn Kayyim el-Cevziyye, Tuhfetü’l-Mevlûd adlı eserinde bu uygulamanın hikmetini, çocuğun ilk duyduğu kelimelerin tevhid ve şehadet olması, şeytanın bu sese karşı kaçması ve çocuğun fıtrat üzere yetişmesinin başlaması şeklinde açıklamıştır. Bu görüş, çoğu fakih tarafından benimsenmiş, Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde müstehap kabul edilmiştir.

Kulağa Ezan Okumanın Hikmeti

Bu uygulamanın manevi hikmetleri şöyle sıralanır: Çocuğun doğar doğmaz tevhid kelimesini duyması; İslam’ın şiarının ona hayatın başında ulaştırılması; Hz. Peygamber’in uygulamasına uymak; şeytanın kaçması. Elbette bu hikmetler fıkhî yorumlardır ve kesin hükümler değildir. Çocuk bu sözleri anlamaz, ancak aile bireyleri için bu an, çocuğa dinî bir kimlik kazandırma bilincini taşır.

Uygulama basittir: Baba, dede veya mümin bir yakın, bebeği kucağına alıp sağ kulağına yüksek olmayan bir sesle ezan, sol kulağına kamet okur. Okuyan kişi abdestli olmaya özen gösterebilir. Bu sırada bebeğe güzel bir isim konulması, ağzına hurma gibi tatlı bir şeyin ezilerek sürülmesi (tahnik) de sünnetten bilinen uygulamalardır (Buhârî, Akîka; Müslim, Âdâb).

Doğum Sonrası Diğer Sünnetler

• **Güzel isim koymak:** Hz. Peygamber, “Kıyamet günü adlarınızla ve babalarınızın adlarıyla çağrılacaksınız; öyleyse adlarınızı güzel koyun” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Edeb). Allah’a kulluk bildiren isimler (Abdullah, Abdurrahman) sevilir.
• **Akika kurbanı:** Yedinci günde veya imkân olduğunda kesilir; erkek çocuk için iki, kız için bir koyun tavsiye edilir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî).
• **Saç tıraşı ve sadaka:** Yedinci günde bebeğin saçı kesilir ve ağırlığınca gümüş sadaka verilir (Tirmizî, Edâhî).
• **Hitan:** Erkek çocuk için uygun yaşta sünnet; konu için sünnet olmayan erkeğin namazı kabul olmaz mı yazısı bakılabilir.

Bu uygulamaların hepsi aile bireylerine sorumluluk ve şükür bilinci kazandırır. Doğum sevincini paylaşmak, tebrik etmek ve dua etmek de teşvik edilir. Tebrik için “Bu bağış sana mübarek olsun, şükredenlerden olasın, çocuk erginliğe ulaşsın ve ona iyilik edesin” gibi bir dua öğretilmiştir (İbn Kayyim, Tuhfetü’l-Mevlûd’da nakledilen bir dua).

Hurafe Boyutu

Bebeğin kulağına ezan okunmasının yanında bazı hurafe unsurları da görülür: Bebeğin yastığının altına Kur’an, bıçak veya demir koymak; kırk gün boyunca ışık söndürmemek; bebeği korkulardan korumak için kırmızı kurdele bağlamak gibi. Bunlar halk geleneğidir. Bu uygulamalar için kırk basması ve lohusalık inanışları ve lohusa şerbeti ve al karısı inancı yazıları ayrıntılı bilgi verir.

Kandil gecesi doğan çocuğun özel olacağı gibi inanışlar için kandil gecesi doğanlar hakkındaki inanışlar yazısına bakılabilir. Çocuğun sağlığı ve eğitimi için doğru bilgi ve dua yeterlidir; hurafelerle korkutulmaması gerekir.

Pratik Uygulama

Çocuk doğduğunda, anne ve bebek sağlığı kontrol edildikten sonra uygun bir zamanda kulağına ezan okunur. Hastane ortamında bu mümkün olmazsa daha sonra evde de yapılabilir. Önemli olan, doğumdan sonra çocuğa güzel dualar edilmesi, “Allah bu çocuğu salih bir kul eylesin” niyetinin taşınmasıdır. Aile büyükleri bu uygulamayı çocuklara ve genç ebeveynlere bir ibadet anısı olarak aktarabilir.

Sonuç

Yeni doğan bebeğin kulağına ezan ve kamet okumak, Ebû Râfi’ rivayetine dayanan, fakihlerin çoğunluğunca güzel görülen bir uygulamadır. Sened tartışması olsa da hikmeti ve manevi anlamı vardır. Zorunlu olmayan bu uygulamayı sevgi ve samimiyetle yerine getirmek, ancak hurafeleri ayıklamak en doğrusudur.

Çocuğun Dinî Eğitimine Başlangıç

Kulağa ezan okumak sembolik bir başlangıçtır; asıl eğitim ise doğumdan sonraki yıllarda aile ortamında verilir. Çocuk, anne babasının namaz kılışını, dua edişini ve ahlakını gözlemleyerek öğrenir. Hz. Peygamber, “Çocuklarınıza yedi yaşında namazı emredin” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Salât). Bu hadis, eğitimin yaşa uygun, sevgiyle ve kademeli olması gerektiğini gösterir. Ezan, bebek için anlamı bilinmeyen bir ses olsa da, aile için manevi bir hatırlatmadır: Bu çocuk bir emanettir ve ona ilk öğretilecek şey Allah sevgisidir. Çocuğa ezanı sevdirmek için ilerleyen yıllarda onunla birlikte camiye gitmek, ezana icabeti öğretmek önemlidir. Bu konuda ezan okunurken konuşmak haram mı yazısı faydalıdır. Doğum, isim koyma ve akika gibi uygulamaların hepsi, çocuğun toplumda ve Allah katında değerli bir varlık olarak karşılandığını gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bebeğin kulağına ezan okumak sünnet midir?

Ebû Râfi’ rivayetine göre Hz. Peygamber, Hasan doğduğunda kulağına ezan okumuştur (Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Edâhî). Hadisin sıhhati hakkında değerlendirmeler farklı olsa da çoğu fakih bunu müstehap kabul eder.

Sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet mi okunur?

Yaygın uygulama sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet okunmasıdır. Bu ayrıntı fıkıh kaynaklarında geçer; sahih bir hadisle kesin olarak belirtilmemiştir.

Kulağa ezan okunmazsa sakıncası olur mu?

Hayır. Bu uygulama fazilet kapsamındadır, farz veya vacip değildir. Okunmaması günah olmaz; okunması ise sevap vesilesi olabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 15 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ezan" ve "Akika" maddeleri; Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Edâhî (Ebû Râfi' rivayeti); Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Soru-Cevap (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →