📖 Dinî Terim · ⚖️ Fıkıh
Delil
دليل
Okunuşu: delîl
Kısaca
Dinî bir hükmün dayandığı kaynak ve kanıt.
Açıklama
Delil, yol gösteren ve kanıt olan şey demektir. Usûl-i fıkıhta hükmün çıkarıldığı kaynakları ifade eder. Üzerinde ittifak edilen dört asıl delil vardır: Kitap yani Kur’an, sünnet, icmâ ve kıyas. Bunların yanında istihsan, istishâb, maslahat ve örf gibi tâlî deliller bulunur; bu ikinci grubun kabulü ve kullanım biçimi mezheplere göre değişir. Delillerin belirli bir sıraya göre değerlendirilmesi, hüküm çıkarma işinin keyfîleşmesini önler: Önce Kur’an’a, sonra sünnete bakılır. Bir konuda delil yoksa asıl hüküm mubahlıktır. Delil bilgisi olmadan âyet ve hadis parçalarından hüküm çıkarmak, çoğu zaman bütünü gözden kaçırmaya yol açar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
Kaynak: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
İlgili Terimler
- Kur’anAllah tarafından Hz. Muhammed’e indirilen, tevatürle nakledilen ve okunmasıyla ibadet edilen ilâhî kitap.
- SünnetHz. Peygamber’in söz, fiil ve onayları; ayrıca yapılması tavsiye edilen dinî davranış.
- İcmâBir dönemdeki müctehid âlimlerin dinî bir hüküm üzerinde birleşmesi.
- KıyasHakkında hüküm bulunmayan bir meseleyi, ortak sebep sebebiyle hükmü bilinen bir meseleye benzeterek çözmek.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.