Teravih Kaç Rekât? 8 mi 20 mi, Mezheplerin Delilleri Nelerdir?
Teravih namazı 8 rekât mı 20 rekât mı? Hz. Ömer dönemindeki uygulama, mezheplerin görüşleri ve Diyanet'in yaklaşımıyla teravih rekât sayısı tartışması.
Kısa cevap: Hanefi, Şafii ve Hanbelî mezheplerinde teravih namazı 20 rekâttır ve Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı da bu görüşü esas alır. Bu uygulamanın temeli, Hz. Ömer döneminde sahabenin ittifakıyla cemaatle 20 rekât kılınmasıdır. 8 rekât görüşü ise Hz. Âişe’nin Peygamberimizin gece namazını anlattığı rivayete dayanır. Mâlikî mezhebinde Medine uygulamasına göre 36 rekât da nakledilmiştir. 8 rekât kılan kişinin namazı geçerlidir; ancak 20 rekât kılmak, sahabe icmaına ve dört mezhebin çoğunluğuna uygun olan daha faziletli yoldur.
Teravihin Aslı: Peygamberimizin Ramazan Gece Namazı
Teravih, Ramazan gecelerinde yatsı namazından sonra kılınan müekked bir sünnettir. Peygamberimiz, “Kim inanarak ve sevabını umarak Ramazan gecelerini ihya ederse geçmiş günahları bağışlanır” buyurmuştur (Buhârî; Müslim). Resûlullah birkaç gece mescidde cemaatle gece namazı kılmış, cemaat kalabalıklaşınca farz kılınır endişesiyle dördüncü gece çıkmamış ve bunu açıkça ifade etmiştir (Buhârî; Müslim). Bu rivayetlerde rekât sayısı açıkça belirtilmez.
8 Rekât Görüşünün Dayanağı
Hz. Âişe’ye Peygamberimizin Ramazan’daki gece namazı sorulduğunda, “Resûlullah Ramazan’da da Ramazan dışında da on bir rekâttan fazla kılmazdı” demiştir (Buhârî; Müslim). Bu rivayetteki on bir rekâtın sekizi gece namazı, üçü vitir olarak anlaşılmış ve bazı âlimler teravihin sekiz rekât olduğunu savunmuştur.
Ancak cumhur âlimleri bu rivayetin, Peygamberimizin yıl boyu evinde kıldığı teheccüd namazını anlattığını, cemaatle kılınan teravih için bir sınır koymadığını belirtir. Çünkü aynı Hz. Âişe’den ve diğer sahabeden, Peygamberimizin gece namazını farklı sayılarda kıldığına dair rivayetler de gelmiştir. Ayrıca gece namazının “ikişer ikişer” kılınacağını bildiren hadis (Buhârî; Müslim) herhangi bir üst sınır koymaz.
20 Rekât Görüşünün Dayanağı
Hz. Ömer, halifeliği döneminde mescidde dağınık hâlde namaz kılan insanları Übey b. Kâ’b’ın imamlığında tek cemaatte topladı (Buhârî, Salâtü’t-teravîh). Tâbiûndan Yezîd b. Rûmân ve Sâib b. Yezîd’den gelen rivayetlerde, Hz. Ömer döneminde insanların Ramazan’da yirmi rekât kıldıkları nakledilmiştir (Mâlik, Muvatta’; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ). Bu uygulama Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinde de sürmüş ve sahabeden buna itiraz eden bilinmemektedir.
Peygamberimiz, “Benim sünnetime ve benden sonraki doğru yolda olan râşid halifelerin sünnetine sarılın” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Sünnet; Tirmizî, İlim). Hanefi, Şafii ve Hanbelî âlimleri, râşid halifelerin uygulaması ve sahabenin fiilî icmaı sebebiyle teravihin 20 rekât olduğunu kabul etmiştir.
Mezheplerin Görüşleri Özet Olarak
- Hanefi: Teravih 20 rekâttır; her iki ya da dört rekâtta bir selam verilir. Cemaatle kılınması mahalle halkı için sünnet-i kifâyedir.
- Şafii: 20 rekâttır ve her iki rekâtta bir selam verilmesi gerekir; dört rekâtı tek selamla kılmak bu mezhepte sahih değildir.
- Mâlikî: Meşhur görüşe göre 20 rekâttır; Medine’de bir dönem 36 rekât kılındığı da nakledilir.
- Hanbelî: 20 rekâttır; daha fazlasının kılınmasında sakınca görülmez.
Diyanet’in Yaklaşımı
Diyanet İşleri Başkanlığı, camilerde teravihin 20 rekât kılınmasını esas alır ve bu uygulamanın sahabe döneminden bu yana ümmetin genel uygulaması olduğunu vurgular. Bununla birlikte teravih nafile nitelikli bir sünnet olduğu için, sağlık, yaşlılık veya iş yoğunluğu gibi sebeplerle 20 rekâtı tamamlayamayan kişinin gücü yettiği kadar kılması da sevaptır. Sekiz rekât kılıp ayrılan kimseyi kınamak ya da “namazı olmadı” demek doğru değildir.
Tartışmayı Doğru Yerde Tutmak
Teravihin rekât sayısı, İslam âlimlerinin asırlardır ilmî nezaketle tartıştığı bir içtihat konusudur. Bu konuyu cami cemaati arasında ayrılık, kırgınlık ve tartışma sebebi hâline getirmek, Ramazan’ın birleştirici ruhuna aykırıdır. Teravihin asıl amacı, gecenin bir bölümünü Allah’a ayırmak, Kur’an dinlemek ve kalbi yumuşatmaktır. Pratik olarak şu yaklaşım benimsenebilir:
- Bulunulan camide cemaate uymak ve imamın kıldırdığı sayıda kılmak.
- Evde kılanların, mümkünse 20 rekâtı tamamlamaya çalışması.
- Gücü yetmeyenlerin kıldığı kadarıyla yetinmesi ve bunu bir eksiklik olarak görmemesi.
- Farklı mezhep veya görüşü takip edenlere saygı göstermek.
- Rekât sayısından çok namazın huşu, kıraat ve tadil-i erkânına özen göstermek.
Hızlı Kılınan Teravihlere Dikkat
Rekât sayısını tamamlamak uğruna rükû ve secdeleri acele yapmak, kıraati anlaşılmaz hâle getirmek ciddi bir hatadır. Namazın vâcibi olan tadil-i erkân, yani her rüknü sükûnetle yerine getirmek teravihte de gereklidir. Peygamberimiz, rükû ve secdeleri tam yapmayanı “namazından çalan” olarak nitelemiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned). Yirmi rekâtı huşu ile kılmak en faziletlisidir; ancak yirmi rekâtı tadil-i erkâna uymadan kılmaktansa daha az rekâtı düzgün kılmak evladır.
Sık Sorulan Sorular
8 rekât teravih kılan kişinin namazı olur mu?
Evet, olur. Teravih sünnet bir namazdır ve kılınan her rekât sevaptır. Ancak Hanefi mezhebine göre teravihin tamamı 20 rekât olduğundan, 8 rekât kılan kişi sünnetin bir kısmını eda etmiş olur.
Teravihi dörder dörder kılmak caiz mi?
Hanefi mezhebinde dört rekâtta bir selam vermek caizdir. Şafii mezhebinde ise her iki rekâtta bir selam verilmesi gerekir; bu mezhebi takip edenler buna dikkat etmelidir.
Teravih yatsıdan önce kılınabilir mi?
Hayır. Teravihin vakti yatsı namazından sonra başlar ve fecre kadar devam eder. Yatsıdan önce kılınan namaz teravih yerine geçmez.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Salâtü't-teravîh; Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn; Mâlik, Muvatta'; Beyhakî, es-Sünenü'l-kübrâ; Ebû Dâvûd, Sünnet; Tirmizî, İlim; Ahmed b. Hanbel, Müsned
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Salâtü't-teravîh
- Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn
- Mâlik, Muvatta'
- Beyhakî, es-Sünenü'l-kübrâ
- Ebû Dâvûd, Sünnet
- Tirmizî, İlim
- Ahmed b. Hanbel, Müsned
İlgili Yazılar
Dua ve ZikirDua Ederken Eller Nasıl Tutulur? Sünnete Uygun Duruş ve Adap
Dua ederken eller nasıl açılır, avuçlar nereye bakar, dua sonunda eller yüze sürülür mü? Hadisler ve mezheplerin görüşleriyle…
Soru – CevapAnlamı Kötü İsmi Değiştirmek Caiz mi? Peygamberimizin Uygulaması
Anlamı kötü veya sakıncalı bir ismi değiştirmek caiz mi? Peygamberimizin değiştirdiği isimler, isim değiştirmenin ölçüleri ve yeni isim…
Hadis ve SünnetKurban Kesecek Kişi Saç ve Tırnak Kesmemeli mi? Hadis ve Hüküm
Kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından itibaren saç ve tırnak kesmemesi sünnet mi, kesen günaha girer mi? Hadisin sıhhati…
Hadis ve SünnetSelam Verme Adabı: Kim Kime Önce Selam Verir, Nasıl Alınır?
Selam vermek sünnet, almak farz-ı kifâyedir. Kimin kime önce selam vereceğini, selamın nasıl alınacağını ve selam verilmeyen yerleri…
AileNikâh Hutbesi Nedir? Nikâhta Okunan Ayetler ve Dualar
Hutbetü'l-hâce denilen nikâh hutbesi nedir, hangi ayetler okunur, yeni evlilere hangi dua yapılır? Nikâh merasiminin sünnete uygun akışı.
AileDüğün Davetine Gitmek Farz mı? Davete İcabetin Adabı
Düğün davetine katılmak dinen gerekli mi, hangi durumlarda gidilmeyebilir? Davete icabetin hükmü, mazeretler ve düğüne katılırken uyulacak adab.