Evde Tek Başına Namaz Kılarken Ezan ve Kamet Okunur mu?
Evde namaz kılan kişi ezan ve kamet okumalı mı, kadınlar kamet getirir mi? Kaza namazında, seferde ve cemaatle kılarken ezan-kametin hükmü ve sözleri.
- Ezan ve Kametin Dindeki Yeri
- Evde Tek Başına Kılan Kişi İçin Hüküm
- Kadınlar Ezan ve Kamet Okur mu?
Kısa cevap: Ezan ve kamet, beş vakit farz namaz ile cuma namazı için erkeklere müekked sünnettir. Evinde tek başına namaz kılan erkeğin hem ezan hem de kamet okuması müstehaptır; mahallenin ezanı okunduğu için ezanı terk etmesinde sakınca yoktur, ancak kameti getirmesi daha uygundur. Kadınlar ezan ve kamet okumazlar. Vitir, teravih, bayram, cenaze ve nafile namazlar için ezan ve kamet yoktur. Kaza namazları için ise okunur.
Ezan ve Kametin Dindeki Yeri
Ezan, namaz vaktinin girdiğini bildiren ve müminleri namaza çağıran, sözleri belirli bir duyurudur. Hicretin birinci yılında Medine’de meşru kılınmıştır. Namaza nasıl çağrılacağı konuşulurken sahabeden Abdullah b. Zeyd rüyasında ezan sözlerinin kendisine öğretildiğini görmüş, Hz. Ömer de benzer bir rüya gördüğünü bildirmiş, Hz. Peygamber (s.a.v.) bunun hak bir rüya olduğunu söyleyerek sözleri Bilâl-i Habeşî’ye öğretmesini istemiştir (Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât). Kur’an’da da ezana işaret edilir: “Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah’ı anmaya koşun” (Cum’a Suresi, 62/9).
Kamet ise farza başlanmak üzere olduğunu bildiren ikinci çağrıdır. Sözleri ezanla aynıdır; yalnızca “Hayye ale’l-felâh”tan sonra iki defa “Kad kâmeti’s-salâh” (Namaz başladı) eklenir. Ezan ağır ağır, kamet ise daha seri okunur.
Ezan okumanın fazileti hakkında Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Müezzinin sesinin ulaştığı yere kadar onu işiten cin, insan ve her şey kıyamet günü onun lehine şahitlik eder” (Buhârî, Ezân).
Evde Tek Başına Kılan Kişi İçin Hüküm
Hanefi kaynaklarında bu konu şöyle açıklanır:
- Şehirde, mahallesinde ezan okunan bir yerde evinde tek başına namaz kılan erkek için ezan ve kamet müstehaptır. İkisini de terk ederse mekruh işlemiş olmaz; çünkü mahallenin ezanı ve kameti onun için de yeterli sayılır. Abdullah b. Mes’ûd’un (r.a.) evinde ezansız ve kametsiz namaz kıldırdığı ve “Mahallenin ezanı bize yeter” dediği nakledilir.
- Bununla birlikte ikisini de okumak, en azından kamet getirmek daha faziletlidir. Uygulamada tavsiye edilen, evde namaz kılan erkeğin farzdan önce kamet getirmesidir.
- Evde birkaç kişi cemaat olacaksa kamet getirmek daha da kuvvetli bir sünnettir.
Tek başına okunan ezanın yüksek sesle olması gerekmez; kişi kendisi duyacak kadar bir sesle okuyabilir.
Kırda, yolculukta ve ezan sesi ulaşmayan yerlerde
Yerleşim yeri dışında, ezan okunmayan bir yerde namaz kılan kişinin ezan ve kameti terk etmesi mekruhtur. Hz. Peygamber, yolculuğa çıkacak olan Mâlik b. Huveyris ve arkadaşına “Namaz vakti girince biriniz ezan okusun, kamet getirsin; sonra büyüğünüz imam olsun” buyurmuştur (Buhârî, Ezân; Müslim, Mesâcid). Bir başka hadiste, dağ başında koyun güden çobanın tek başına ezan okuyup namaz kılmasından Allah’ın hoşnut olduğu bildirilir (Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî, Ezân).
Kadınlar Ezan ve Kamet Okur mu?
Hanefi mezhebine göre kadınlar ne tek başına ne de kendi aralarında cemaat olduklarında ezan ve kamet okurlar. Ezan, topluma yönelik yüksek sesli bir çağrıdır ve bu görev erkeklere verilmiştir. Şafii mezhebine göre ise kadınların kendi aralarında alçak sesle kamet getirmeleri müstehaptır; ezan okumazlar. Evde namaz kılan bir hanım doğrudan niyet edip namaza başlar.
Hangi Namazlarda Okunur, Hangilerinde Okunmaz?
Okunur
- Beş vakit farz namaz ve cuma namazı.
- Kaza namazları: Hz. Peygamber ve sahabîler bir sefer dönüşü sabah namazına uyanamadıklarında, güneş yükseldikten sonra Bilâl ezan okumuş, kamet getirilmiş ve namaz cemaatle kaza edilmiştir (Müslim, Mesâcid; Ebû Dâvûd, Salât). Birden fazla kaza namazı art arda kılınacaksa ilki için ezan ve kamet okunur, sonrakiler için yalnızca kamet getirmek yeterlidir. Camide kaza kılan kişi ise ezan okumaz; çünkü bu, namazı kazaya bıraktığını ilan etmek olur.
Okunmaz
- Vitir, teravih, bayram, cenaze, küsûf ve istiskâ namazları ile bütün nafileler. Bayram namazı için ezan ve kamet okunmadığı sahih rivayetlerle sabittir (Müslim, Salâtü’l-îdeyn).
Arafat ve Müzdelife’de cem edilen namazlarda bir ezan ve her farz için birer kamet okunur.
Ezan ve Kamet Okurken Gözetilecekler
- Kıbleye dönük ve ayakta okunur.
- Abdestli olmak sünnettir. Abdestsiz ezan okumak caiz, abdestsiz kamet getirmek mekruhtur.
- “Hayye ale’s-salâh” derken yüz sağa, “Hayye ale’l-felâh” derken sola çevrilir.
- Sabah ezanında “Hayye ale’l-felâh”tan sonra iki defa “es-Salâtü hayrun mine’n-nevm” denir.
- Ezan vaktinden önce okunmaz; okunmuşsa vakit girince yeniden okunur.
- Kamet ile farz arasına uzun bir ara veya konuşma girmemelidir. Araya uzun bir fasıla girerse kametin yeniden getirilmesi uygun olur.
Ezanı Duyan Ne Yapar?
Ezanı işiten kişinin müezzinin söylediklerini tekrar etmesi, “Hayye ale’s-salâh” ve “Hayye ale’l-felâh” cümlelerinde “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” demesi sünnettir (Müslim, Salât). Ezan bitince Hz. Peygamber’e salavat getirilir ve ezan duası (vesile duası) okunur. Resûlullah, bu duayı okuyana kıyamet günü şefaatinin hak olacağını bildirmiştir (Buhârî, Ezân). Evde namaz kılan kişi için de ezana bu şekilde icabet etmek, ezan okumamış olsa bile çağrıya katılmanın güzel bir yoludur.
Sık Sorulan Sorular
Kamet getirmeyi unutup namaza başladım, namazım geçerli mi?
Geçerlidir. Ezan ve kamet namazın dışında birer sünnettir; terk edilmeleri namazın sıhhatine zarar vermez ve sehiv secdesi de gerektirmez. Namaz bozulup yeniden kamet getirilmez.
Telefon veya televizyondan okunan ezan yeterli midir?
Kayıttan çalınan ezan, fıkhî anlamda okunmuş bir ezan sayılmaz; çünkü ezan, ehil bir kişinin o vakit için bizzat okuduğu bir çağrıdır. Vakti hatırlatması açısından faydalıdır; ancak sünnet olan ezanın yerine geçmez. Canlı yayınlanan ezan ise başka bir beldenin vaktini bildirir. Bulunduğunuz yerin camilerinden okunan ezan sizin için yeterlidir.
Camide cemaatle namaz kılındıktan sonra gelen ikinci grup ezan okur mu?
İmamı ve cemaati belli olan mahalle camilerinde, vaktin ezanı ve kametiyle namaz kılındıktan sonra gelenler yeniden ezan okumazlar. Hanefi mezhebine göre bu durumda sonradan gelenlerin mihrap dışında bir yerde, ezansız olarak kendi aralarında cemaat yapmaları veya tek tek kılmaları uygundur. Yol üstü mescitlerinde ise her gelen grup ezan ve kametle cemaat yapabilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Cum’a Suresi (62/9); Buhârî, Ezân; Müslim, Salât; Müslim, Mesâcid; Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât (Abdullah b. Zeyd rivayeti); Nesâî, Ezân; Müslim, Salâtü’l-îdeyn; Diyanet İlmihali, c. 1, Ezan ve Kamet
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Cum’a Suresi (62/9)
- Buhârî, Ezân
- Müslim, Salât; Müslim, Mesâcid
- Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât (Abdullah b. Zeyd rivayeti)
- Nesâî, Ezân
- Müslim, Salâtü’l-îdeyn
- Diyanet İlmihali, c. 1, Ezan ve Kamet
İlgili Yazılar
Soru – CevapSandalyede Oturarak Namaz Kılmak Caiz mi? Şartları ve Usulü
Kimler oturarak namaz kılabilir, sandalyede namaz nasıl kılınır? Ayakta durabilen ama secde edemeyenin durumu, îmâ ile namaz ve…
Soru – CevapSabah Namazına Uyanamıyorum: Ne Yapmalıyım, Günahı Var mı?
Sabah namazına uyanamayan kişi günaha girer mi, uyanınca ne yapmalı? Kazası, sünnetinin durumu ve sabah namazına kalkmayı kolaylaştıran…
İbadet RehberiArapça Bilmeden Namaz Kılınır mı? Yeni Başlayanlar İçin Cevap
Sure ve duaları henüz ezberlememiş biri namazı nasıl kılar? Arapça bilmeyen yeni Müslümanlar için namazda okunacaklar ve kademeli…
Dua ve ZikirEzan ile Kamet Arasında Dua: Reddedilmeyen Vaktin Değeri
Ezan ile kamet arasında yapılan dua neden reddedilmez? Bu kısa vakti değerlendirme yolları, ezanı dinleme adabı ve ezandan…
İslam Kültürü ve SanatıMinare Nedir? Minarenin Tarihi, Bölümleri, Şerefeleri ve İşlevi
Minare ne zaman ortaya çıktı, şerefe ne demek, neden bazı camilerde birden fazla minare var? Minarenin tarihi, bölümleri…
Soru – CevapSütre Nedir? Namaz Kılanın Önünden Geçmek Günah mıdır? Hükmü
Namaz kılanın önünden geçmenin hükmü nedir, ne kadar mesafeden geçilebilir? Sütre edinmenin ölçüsü, cemaatte durum ve önünden geçilen…