Peygamberimizin Hz. Hatice ile Evliliği Nasıl Gerçekleşti?
Peygamberimiz, ticaret kervanını yönettiği Hz. Hatice ile onun teklifi üzerine evlendi. Evliliğin seyri, çocukları ve yirmi beş yıllık yuvanın özellikleri.
- Hz. Hatice Kimdi?
- Şam Kervanı ve Meysere'nin Gözlemleri
- Teklif ve Nikâh
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Mekke’nin saygın ve varlıklı hanımlarından Hz. Hatice’nin ticaret kervanını Şam’a götürmüş, onun dürüstlüğünden ve ahlakından etkilenen Hz. Hatice, bir aracı vasıtasıyla evlilik teklifinde bulunmuş ve aileler arasındaki görüşmelerin ardından nikâhları kıyılmıştır. Yaygın rivayete göre o sırada Peygamberimiz yirmi beş, Hz. Hatice kırk yaşındaydı. Bu evlilik, Hz. Hatice’nin vefatına kadar yaklaşık yirmi beş yıl sürmüş ve Peygamberimiz bu süre boyunca başka bir evlilik yapmamıştır.
Hz. Hatice Kimdi?
Hatice bint Hüveylid, Kureyş’in Esedoğulları kolundandır. Soyu, Peygamberimizin soyuyla Kusay’da birleşir. Câhiliye döneminde bile iffeti ve vakarı sebebiyle “Tâhire” (temiz kadın) lakabıyla anılırdı. Daha önce iki evlilik yapmış, eşlerinin vefatıyla dul kalmıştı. Kendisine gelen pek çok evlilik teklifini reddetmiş, ticaretle meşgul oluyordu. Kervanlarını güvendiği kişilere emanet eder, kâr ortaklığı usulüyle çalışırdı.
Şam Kervanı ve Meysere’nin Gözlemleri
Peygamberimiz gençliğinde çobanlık yapmış, sonra amcası Ebû Tâlib’le ticarete atılmıştı. Mekke’de doğruluğu ile tanınıyor, kendisine “el-Emîn” deniyordu. Hz. Hatice bu şöhreti duyunca, başkalarına verdiğinden daha fazla bir pay karşılığında kervanını ona teslim etmeyi teklif etti. Yanına da kölesi Meysere’yi verdi.
Kervan Busrâ’ya kadar gitti ve beklenenden fazla kârla döndü. Meysere, yolculuk boyunca gözlemlediklerini hanımına anlattı: alışverişte yalan söylememesi, müşteriyle tartışırken putlar adına yemin etmeyi reddetmesi, yol arkadaşlarına karşı nezaketi. Hz. Hatice’yi etkileyen, kârdan çok bu karakter olmuştu.
Teklif ve Nikâh
Hz. Hatice, yakın arkadaşı Nefîse bint Ümeyye’yi (Münye) aracı yaptı. Nefîse, Peygamberimize neden evlenmediğini sordu. O, evlenecek mali imkânı olmadığını söyledi. Nefîse, “Mal, güzellik, şeref ve denklik sahibi birisi seninle evlenmek istese ne dersin?” diye sorup Hatice’nin adını verince Peygamberimiz olumlu karşıladı ve durumu amcalarına açtı.
Ebû Tâlib ve Hz. Hamza ile birlikte Hz. Hatice’nin evine gidildi. Hz. Hatice’nin tarafında amcası Amr b. Esed (bazı rivayetlerde amcaoğlu Varaka b. Nevfel de) hazır bulundu. Ebû Tâlib nikâh hutbesini okudu ve yeğenini “Kureyş gençleri arasında kiminle tartılsa ağır gelir” diye tanıttı. Mehir olarak rivayetlere göre yirmi genç deve (başka rivayette beş yüz dirhem) belirlendi. Düğün yemeği verildi.
Yaş Meselesi
Hz. Hatice’nin evlendiğinde kırk yaşında olduğu meşhur rivayettir. Bununla birlikte kaynaklarda yirmi sekiz veya otuz beş yaşında olduğunu bildiren rivayetler de yer alır. Altı çocuk dünyaya getirmiş olması sebebiyle bazı araştırmacılar daha genç olduğu yönündeki rivayetleri güçlü bulur. Kesin bir hüküm vermek mümkün değildir; yaygın kabul kırk yaştır.
Çocukları
Bu evlilikten şu çocuklar dünyaya geldi:
- Kâsım: İlk çocuktur; Peygamberimizin “Ebü’l-Kâsım” künyesi ondan gelir. Küçük yaşta vefat etti.
- Zeyneb
- Rukıyye
- Ümmü Külsûm
- Fâtıma
- Abdullah: Tayyib ve Tâhir lakaplarıyla da anılır; o da küçük yaşta vefat etti.
Kızlarının hepsi İslam dönemine yetişmiş ve Müslüman olmuştur. Bu evde ayrıca Hz. Ali, Zeyd b. Hârise ve Hz. Hatice’nin önceki evliliğinden olan çocukları da büyümüştür.
Örnek Bir Yuvanın Özellikleri
- Güven: Hz. Hatice servetini eşinin tasarrufuna sunmuş, o da bunu yoksullar ve köleler için kullanmıştır.
- Destek: İlk vahiy geldiğinde titreyerek eve dönen Peygamberimizi o teselli etmiştir: “Allah seni asla utandırmaz. Sen akrabanı gözetirsin, güçsüzün yükünü taşırsın, yoksula verirsin, misafiri ağırlarsın, hak yolunda yardım edersin” (Buhârî, Bed’ü’l-vahy 3).
- İlk iman eden: Âlimlerin ittifakıyla Hz. Peygamber’e ilk iman eden kişi Hz. Hatice’dir.
- Sadakat: Boykot yıllarının açlığına birlikte katlanmıştır.
Peygamberimizin Vefası
Hz. Hatice’nin vefatından yıllar sonra bile Peygamberimiz onu hayırla anar, koyun kestiğinde onun arkadaşlarına pay gönderirdi. Hz. Âişe, “Görmediğim hâlde Hatice’yi kıskandığım kadar hiçbir kadını kıskanmadım” demiştir (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr 20; Müslim, Fezâilü’s-sahâbe 74-76). Peygamberimiz onu, kendi döneminin en hayırlı kadını olarak nitelemiştir (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr 20).
Sık Sorulan Sorular
Evlilik teklifini kim yaptı?
Teklif, Hz. Hatice tarafından, arkadaşı Nefîse aracılığıyla yapılmıştır. Bu, kadının uygun gördüğü kişiye usulüne uygun biçimde evlilik teklifi iletebileceğine örnek gösterilir.
Peygamberimiz Hz. Hatice hayattayken başka evlilik yaptı mı?
Hayır. Yaklaşık yirmi beş yıl süren bu evlilik boyunca tek eşli yaşamıştır.
Hz. Hatice ne zaman vefat etti?
Peygamberliğin onuncu yılında, boykotun bitiminden kısa süre sonra, Ramazan ayında Mekke’de vefat etti ve Hacûn’daki kabristana (Cennetü’l-Muallâ) defnedildi.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Bed'ü'l-vahy 3; Buhârî, Menâkıbü'l-ensâr 20; Müslim, Fezâilü's-sahâbe 74-76; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hatice" maddesi
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Bed'ü'l-vahy 3
- Buhârî, Menâkıbü'l-ensâr 20
- Müslim, Fezâilü's-sahâbe 74-76
- İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye
- İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hatice" maddesi
İlgili Yazılar
AileAnne Babası Boşanmış Evlat: İkisine Karşı Adil Olmanın Yolu
Anne babası boşanmış çocuk ve yetişkin evlat nasıl davranmalı? Taraf tutmamak, ikisine de iyilik, yeni eşlerle ilişki ve…
Soru – CevapVadeli Satışta Vade Farkı Almak Faiz mi? Taksitli Alışveriş
Bir malı peşin 100, vadeli 120 liraya satmak faiz olur mu? Vade farkının caiz olma şartlarını, gecikme cezasını…
Soru – CevapTicarette Hile ve Ayıp Gizlemek: Dürüst Alışverişin Kuralları
Malın kusurunu gizlemek, eksik tartmak, yalan yere yemin etmek neden haramdır? Dürüst ticaretin ayet ve hadislerdeki ölçülerini pratik…
AileKız İsteme Adabı: İslam’da Kız İstemeye Nasıl Gidilir?
Kız isteme nedir, dinî bir şartı var mı, hangi adaba dikkat edilir? Hitbe, aile ziyareti, söz kesme ve…
AileEvlenmek Farz mı Sünnet mi? İslam’da Evliliğin Dinî Hükmü
Evlenmek farz mı, sünnet mi? Kişinin durumuna göre evliliğin hükmü nasıl değişir, evlenmeye gücü yetmeyen ne yapar? Ayet…
Siyer ve İslam TarihiHüzün Yılı Nedir? Ebû Tâlib ve Hz. Hatice’nin Vefatı
Hüzün Yılı, peygamberliğin onuncu yılında Ebû Tâlib ile Hz. Hatice'nin kısa arayla vefat ettiği yıldır. Bu kayıpların Peygamberimize…