🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Regaib Namazı Var mı? On İki Rekâtlık Namazın Aslı ve Hükmü

Mübarek ZamanlarGüncelleme: 21 Eylül 20267 dk okuma

Yolculukta Oruç Tutulur mu? Seferîlik Ruhsatı ve Şartları

Regaib gecesine özel on iki rekâtlık bir namaz var mıdır? Hadis âlimlerinin değerlendirmesini, rivayetin kaynağını ve o gece yapılabilecekleri anlatıyoruz.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Regaib Namazı Rivayeti Nereden Çıktı?
  • Hadis Âlimleri Ne Dedi?
  • Peki Regaib Gecesinin Kendisi?

Regaib gecesine özel, belirli surelerle ve belirli sayıda kılınan bir namaz sahih kaynaklarda yoktur. “Regaib namazı” diye bilinen on iki rekâtlık namazı anlatan rivayet, hadis âlimlerinin ittifakına yakın bir görüşle uydurmadır. Bununla birlikte o gece herhangi bir gece gibi nafile namaz kılmak, kaza namazı kılmak, Kur’an okumak ve dua etmek elbette caizdir ve sevaptır.

Regaib Namazı Rivayeti Nereden Çıktı?

Söz konusu rivayete göre Recep ayının ilk perşembe günü oruç tutulur, akşam ile yatsı arasında on iki rekât namaz kılınır, her rekâtta Fâtiha’dan sonra üç Kadir ve on iki İhlâs suresi okunur, ardından belirli sayıda salavat ve tesbih çekilir. Bu rivayet hicrî dördüncü-beşinci yüzyıllarda ortaya çıkmış, özellikle Kudüs çevresinde yayılmıştır. İmam Gazzâlî İhyâu Ulûmi’d-Dîn adlı eserinde bu namaza yer vermiş, bu sebeple namaz halk arasında geniş bir kabul görmüştür.

Ancak Gazzâlî’nin büyük bir âlim ve mutasavvıf olması, İhyâ‘daki her rivayetin sahih olduğu anlamına gelmez. Nitekim Zeynüddin el-Irâkî, İhyâ‘daki hadislerin kaynaklarını tek tek incelediği çalışmasında bu rivayetin uydurma olduğunu belirtmiştir.

Hadis Âlimleri Ne Dedi?

Bu namaz hakkındaki değerlendirmeler dikkat çekici ölçüde birbirine yakındır:

  • İbnü’l-Cevzî, rivayeti uydurma hadisleri topladığı el-Mevzûât adlı eserine almış ve senedindeki râvilerin tanınmadığını söylemiştir.
  • İmam Nevevî, el-Mecmû’ adlı eserinde Regaib namazının çirkin bir bid’at olduğunu, İhyâ‘da ve Kûtü’l-kulûb‘da zikredilmesine aldanılmaması gerektiğini ifade etmiştir.
  • İzzeddin b. Abdüsselâm, Şam’da bu namazın cemaatle kılınmasına karşı çıkmış, bu konuda İbnü’s-Salâh ile yazılı bir tartışmaya girmiştir.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Recep ayının faziletine dair risalesinde bu namazı anlatan rivayetin aslının bulunmadığını belirtmiştir.
  • Hanefî fakihlerinden İbn Âbidîn de Reddü’l-muhtâr‘da Regaib namazının cemaatle kılınmasının bid’at olduğunu kaydetmiştir.

Peki Regaib Gecesinin Kendisi?

“Regaib”, Arapça “reğîbe” kelimesinin çoğuludur; rağbet edilen, arzulanan değerli şeyler, bol ihsanlar demektir. Recep’in ilk cuma gecesine bu adın verilmesi sonraki asırlarda olmuştur. Bu geceye özel bir fazilet bildiren sahih bir hadis yoktur. Halk arasında bu gecenin Peygamber Efendimizin anne rahmine düştüğü gece olduğu söylenir; bu bilgi de tarihî hesaba uymaz ve sahih bir kaynağa dayanmaz.

Öte yandan bu gece iki değerli zamanın kesişimidir: Bir haram ayın içindedir ve cuma gecesidir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yaklaşımı da bu yöndedir: Regaib gecesi, üç ayların başladığını hatırlatan, müminleri tövbe ve ibadete yönelten bir vesile olarak değerlendirilir; fakat bu geceye mahsus bir ibadet şekli yoktur.

Bir Geceyi İbadete Tahsis Etme Meselesi

Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Geceler içinde yalnızca cuma gecesini namaza, günler içinde yalnızca cuma gününü oruca ayırmayın; ancak birinizin devamlı tuttuğu oruca denk gelirse başka” (Müslim, Sıyâm 148). Bu hadis, ibadetin belirli bir geceye sıkıştırılmamasını, hayatın bütününe yayılmasını öğütler. Regaib gecesi ibadet eden kişi bunu “yalnızca bu gece kılınır” inancıyla değil, her gece yapılabilecek bir nafileyi bu vesileyle canlandırmak niyetiyle yapmalıdır.

Regaib Gecesinde Neler Yapılabilir?

  1. Akşam ve yatsı namazlarını mümkünse camide cemaatle kılmak; yatsıyı ve sabahı cemaatle kılan kimsenin bütün geceyi ihya etmiş gibi sevap alacağı bildirilmiştir (Müslim, Mesâcid 260).
  2. Kaza namazı borcu olanlar için kaza kılmak; borcu olmayanlar için iki veya dört rekât hâlinde nafile namaz kılmak.
  3. Gecenin son üçte birinde kalkabilenler için teheccüd namazı ve dua (Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168).
  4. Kur’an-ı Kerim okumak veya mealinden bir bölüm üzerinde düşünmek.
  5. İstiğfar etmek, salavat getirmek ve üç aylar için kişisel bir ibadet planı yapmak.

Bu Namazı Kılanlara Nasıl Davranmalı?

Yıllardır iyi niyetle bu namazı kılan büyüklerimiz olabilir. Onlara sert ve kırıcı bir dille yaklaşmak doğru değildir. Yapılacak şey, yumuşak bir üslupla rivayetin sahih olmadığını, aynı vakitte herhangi bir şekil ve sayı şartına bağlanmadan nafile namaz kılmanın ise her zaman sevap olduğunu anlatmaktır. Niyetin güzelliği kıymetlidir; ancak ibadetin şeklini belirleme yetkisi yalnızca Allah ve Resûlü’ne aittir.

Sık Sorulan Sorular

Regaib gecesi hiç namaz kılmamak mı gerekir?

Hayır. Reddedilen şey, o geceye özel uydurma şekil ve fazilet iddiasıdır. Normal nafile namaz, kaza namazı veya teheccüd kılmak her gece olduğu gibi o gece de sevaptır.

Regaib gününde oruç tutulur mu?

O güne özel sahih bir oruç rivayeti yoktur. Ancak Regaib’in gündüzü perşembeye denk geldiği için perşembe orucu sünneti niyetiyle tutulabilir (Tirmizî, Savm 44).

Gazzâlî gibi bir âlim neden bu rivayeti eserine aldı?

Gazzâlî hadis tenkidi alanında uzman olmadığını kendisi de ifade eden bir âlimdir. Eserindeki rivayetleri sonradan Irâkî gibi hadis hafızları incelemiş ve zayıf olanları göstermiştir. Bu durum onun ilmî değerini düşürmez; ama rivayetin sıhhatini de değiştirmez.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Sıyâm 148; Müslim, Mesâcid 260; Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168; Tirmizî, Savm 44; Nevevî, el-Mecmû'; İbnü'l-Cevzî, el-Mevzûât; İbn Hacer el-Askalânî, Tebyînü'l-aceb; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Regaib Gecesi" maddesi

YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 5 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Kaynakça

  1. Müslim, Sıyâm 148
  2. Müslim, Mesâcid 260
  3. Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168
  4. Tirmizî, Savm 44
  5. Nevevî, el-Mecmû'
  6. İbnü'l-Cevzî, el-Mevzûât
  7. İbn Hacer el-Askalânî, Tebyînü'l-aceb
  8. İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr
  9. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Regaib Gecesi" maddesi

İlgili Yazılar