Dullarla Evlenmenin Sünnetteki Yeri

Hz. Peygamber’in hanımlarının, Hz. Âişe dışında, daha önce evlenmiş (dul ya da boşanmış) kadınlardan oluşması, dullarla evlenmenin sünnetteki güçlü örneğidir. Kur’an ise toplumdaki bekârların evlendirilmesini emreder. İslam, dul kadınlara değer verilmesini, onlarla evliliğin yadırganmamasını ve korunmalarını teşvik eder.

Peygamberimizin evlilikleri

Hz. Peygamber ilk evliliğini yaklaşık yirmi beş yaşında, kendinden yaşça büyük ve daha önce evlenmiş olan Hz. Hatice ile yapmıştır. Hatice, vefatına kadar yirmi beş yıl kadar sürecek mutlu bir evlilik yaşamıştır. Hatice’nin vefatından sonra Sevde bt. Zem’a (dul), Hz. Âişe (bâkire), Hafsa bt. Ömer (dul), Zeyneb bt. Huzeyme (dul), Ümmü Seleme (dul), Zeyneb bt. Cahş (boşanmış), Cüveyriye, Ümmü Habibe (dul), Safiyye (dul), Meymûne (dul) ile evlenmiştir. Bu bilgiler sîret kaynaklarında yer alır; evlilik tarihlerinde ve ayrıntılarda kaynaklar arasında küçük farklar bulunur. Bu evliliklerin toplumsal, siyasi, dinî ve insani boyutları vardır; bunlardan biri de dul ve sahipsiz kalan kadınların korunmasıdır.

Câbir b. Abdullah’ın örneği

Buhârî ve Müslim’de aktarılan bir olayda Câbir, babası Uhud’da şehit düştükten sonra dokuz kız kardeşi (rivayetlerde yedi veya dokuz denir) olduğu için, onlara bakabilecek olgun bir hanımla evlenmek istediğini ve bu yüzden dul bir kadınla evlendiğini söyler. Peygamberimiz ona “Bâkire ile evlenseydin, seninle eğlenirdi; sen de onunla” demiş; Câbir ise kız kardeşlerine bakmak için tecrübeli birini tercih ettiğini söylemiş, bunun üzerine Peygamberimiz onu desteklemiş ve ona hayır dilemiştir (Buhârî, Nikâh 10; Müslim, Radâ 56). Bu olay, evlilikte dul ya da bâkire tercihinin kişisel ihtiyaçlara ve aile şartlarına göre yapılabileceğini gösterir.

Kur’an’da evlendirme emri

Nûr Suresi’nin 32. ayeti şöyledir: “İçinizden bekârları ve kölelerinizden ve cariyelerinizden salih olanları evlendirin. Eğer yoksul iseler Allah onları lütfuyla zengin eder.” Ayetteki “eyyim” kelimesi, evli olmayan kadın ve erkekleri, dul olanlar da dahil, kapsar. Bu ayet toplumsal yardımlaşmayı ve evliliği kolaylaştırmayı emreder. Dulların yeniden evlenmesi de bu ayetin kapsamındadır.

Toplumsal algılar ve yanılgılar

• “Dulla evlenmek ayıp”: Bu algı, sünnet örneklerine aykırıdır.
• “Çocuklu kadınla evlenmek yük”: Yetime bakmak ve onlara iyilik etmek, hadislerde büyük sevapla müjdelenmiştir: “Ben ve yetimi koruyan, cennette şöyle yan yanayız” buyrulur (Buhârî, Talâk 25).
• Yaş ve evlilik geçmişi: Kadının değeri yaşı ya da geçmişi ile ölçülmez.
• Çok eşlilik tartışması: Nisâ 4/3 ayeti yetimler bağlamında inmiştir ve bazı yorumcular savaş sonrası dul ve yetimlerin korunmasıyla ilişkilendirir. Bu konu hukuki ve toplumsal şartlara bağlı olarak değerlendirilir; Türkiye’de çok eşlilik hukuken yasaktır.

Dul kadınların hakları ve korunması

Dul kadının mehri, mirastan payı, iddet nafakası ve yeniden evlenme hakkı vardır. Ayrıntılar için kadın ve miras tartışmaları ve bekâr ve dul kadının toplumdaki yeri yazıları okunabilir. Toplum, dul kadınların onurlu bir hayat sürmesi için destek olmalıdır.

Evlilik sonrası: Çocuk ve aile hayatı

Dulla evlenenlerin aile hayatında üvey çocuk, eski eşin yakınları ve toplumsal beklentiler gibi konular öne çıkabilir. Bu durumda sabır, adalet ve merhamet ilkeleri öne çıkar. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin durumu için kısırlık ve çocuk sahibi olamamak ve çocuk isteyen eşler için dualar yazıları, hamilelik dönemi için hamilelikte okunacak sureler ve dualar yazısı bilgi verir.

Kocasını kaybeden kadına teklif ve edep

Bakara 235, iddet içindeki kadına açık evlilik teklifini yasaklar ancak imâ yoluyla ilgi ifade etmeye izin verir; iddet bitince resmî teklif yapılabilir. Bu hüküm, yas sürecindeki kadının onurunu ve duygusal durumunu gözetir. Hz. Ömer’in kızı Hafsa’nın dul kalınca Hz. Osman ve Hz. Ebû Bekir’e teklif edilmesi ve sonra Peygamberimizle evlenmesi (Buhârî, Nikâh 33), toplumsal olarak dul kadınların evlilik hayatından dışlanmadığını, aksine itibar gördüğünü gösteren örneklerdendir.

Pratik tavsiyeler

Dul ile evlenmeyi düşünenler, eşin geçmiş evliliğini ve çocuklarını anlayışla karşılamalı, onunla açık iletişim kurmalıdır. Eski eşe duyulan vefa ve çocuklara karşı sorumluluk, yeni evliliğin gölgesi olarak değil, saygı konusu olarak görülmelidir. Hz. Hatice’nin vefatından sonra Peygamberimizin onu hep vefayla anması, yeni evliliklerde geçmişe saygının nasıl olması gerektiğine örnektir. Evlilikten önce istişare ve istihare yapmak, hem dul hem bâkire ile evlilikte önerilen bir uygulamadır. Aile ve çevrenin ön yargılı yaklaşımlarına karşı sabırlı ve bilgilendirici olmak da gerekir.

Dul ile evlilik, geçmişin yükünü taşımak değil, yeni bir sorumluluğu şefkatle üstlenmek olarak görülmelidir; bu bakış, sünnetteki örneklerin ruhuna uygundur.

Sıkça Sorulan Sorular

Peygamberimizin eşlerinin çoğu dul muydu?

Evet. Hz. Âişe dışındaki eşlerinin tamamı daha önce evlilik yapmış (dul ya da boşanmış) kadınlardır.

Câbir hadisi neyi anlatır?

Câbir, babası Uhud’da şehit düşünce kız kardeşlerine bakabilmek için dul bir kadınla evlenmiş, Peygamberimiz bu tercihi onaylamıştır (Buhârî; Müslim).

Nûr 32 ne diyor?

Ayet, toplumdaki bekârların (eyyim) ve salih kulların evlendirilmesini emreder.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Nisan 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Nikâh 10 ve Müslim, Radâ 56 (Câbir b. Abdullah’ın dulla evlenmesi); Kur’an-ı Kerîm, Nûr Suresi (24/32); Nisâ Suresi (4/3); İbn Sa‘d, et-Tabakātü’l-Kübrâ (Peygamber hanımları bölümü); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hatice bint Huveylid" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →