Ekran Başında Oruç Tutmak: Televizyon, Telefon ve Oruç

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Orucu bozan ve bozmayan şeyler
Orucun amacı: takva
Vakit israfı ve fırsatın kaçırılması

Ekran başında zaman geçirmek orucu fıkhen bozmaz; ancak haram içerik izlemek, gıybet etmek, yalan söylemek ve vakti boşa harcamak orucun sevabını azaltır ve orucun asıl amacını zedeler. Bu nedenle Ramazan‘da ekran kullanımında özellikle dikkatli olunması tavsiye edilir.

Orucu bozan ve bozmayan şeyler

Fıkhî açıdan orucu bozan şeyler yeme, içme ve cinsel ilişki ile bunlara benzer eylemlerdir. Ekrana bakmak, dizi veya film izlemek, telefonla oyun oynamak bu kategoriye girmediği için orucu bozmaz. Ancak izlenen şey haramsa (müstehcen görüntüler gibi), bu davranış günah olur ve oruç sevabını azaltır. Bazı âlimler, kasıtlı olarak şehveti tahrik eden şeylerle uğraşmanın orucun kemalini ortadan kaldırdığını belirtir. Bu durumda orucun kazası gerekmez ama oruç ibadetinin amacı gerçekleşmemiş olur.

Orucun amacı: takva

Bakara Suresi’nde oruç farz kılınırken amacı “belki takva sahibi olursunuz” şeklinde açıklanır (2/183). Hadiste de “Kim yalan sözü ve onunla amel etmeyi bırakmazsa, Allah’ın onun yemeyi ve içmeyi bırakmasına ihtiyacı yoktur” buyrulur (Buhârî, Savm). Bu hadis, orucun yalnızca karnı değil, dili, gözü ve kalbi de kapsayan bir terbiye olduğunu gösterir. Ekran başında geçirilen saatler boyunca gıybet, alay, öfke veya haram bakışa yönelen kişi, orucun ruhundan uzaklaşır. Kur’an’da gözlerin harama bakmaktan sakınılması emredilir (Nûr Suresi, 24/30).

Vakit israfı ve fırsatın kaçırılması

Ramazan, Kur’an’ın indirildiği, rahmetin ve mağfiretin bol olduğu bir aydır. Gün boyu oruçlu olan kişi dizi veya oyunla vakit geçirirse, bu özel zamanı boşa harcamış olur. Mü’minûn Suresi’nde müminlerin boş ve faydasız şeylerden yüz çevirenler olduğu bildirilir (23/3). Oruç tutarken yorgunluk veya sıkıntı hissetmek, kişiyi eğlence aramaya itebilir; fakat bu zamanları Kur’an okuma, zikir, dua, yardımlaşma ve ilim öğrenme gibi faaliyetlerle değerlendirmek daha verimlidir.

Sahur ve iftar sonrası ekran düzeni

Ramazan’da televizyon programları ve özel diziler yoğundur. Teravih, sahur ve sabah namazını aksatacak şekilde gece geç saate kadar ekran başında kalmak, ibadet düzenini bozar. Uyku düzeninin bozulması iş ve sağlığı da olumsuz etkiler. Mümkünse iftar sonrası ekran saatini sınırlı tutmak, teravih ve ailecek ibadet için zaman ayırmak tavsiye edilir. Ailecek izlenen faydalı programlar, dinî belgeseller veya sohbetler ise sakıncasız ve yararlı olabilir.

Pratik öneriler

Ramazan öncesi bir ekran planı yapmak,
Gün içinde telefonu sürekli elde tutmamak, bildirimleri kapatmak,
Oruç esnasında sosyal medyada öfke ve tartışmadan uzak durmak,
Gıybet ve dedikodu içeren içerikleri takip etmemek,
Kur’an uygulamaları ve ilim programlarını tercih etmek,
İftarda ve sahurda aileyle birlikte telefonsuz vakit geçirmek.

Oyun ve dizi bağımlılığı

Gün boyu oyun oynayarak ya da dizi izleyerek oruç tutan kişinin, orucun bedensel yükünü hafifleteceğini düşünmesi mümkündür; ancak bu bağımlılık oluşturabilir. Dizilerde yer alan kötü örnekler, gayriahlaki sahneler ve gereksiz tüketim teşviki ahlaki gelişimi zedeler. Dinî açıdan kişi, kendisine ve ailesine faydası olmayan şeylerden uzak durmalıdır. Telefon kullanımında ölçüsüzlük ise daha geniş bir mesele olarak akıllı telefon bağımlılığı yazısında anlatılmıştır.

Bağlantılı konular

Kapsamlı arınma yöntemleri için dijital detoks, çocukların ekran kullanımı için çocuklara tablet vermek, Ramazan ve hayvanlara şefkat konuları için evcil hayvan beslemek ve kedi ve köpek kısırlaştırma yazıları incelenebilir.

Dikkat edilecek ek noktalar

Ramazan’da televizyon ve çevrim içi platformlarda yoğun reklam ve yeme-içme görselleri, oruçlu kişinin iştahını ve sabrını sınayabilir. Bu tür içeriklerden uzak durmak, orucun terbiye gücünü artırır. Sosyal medyada “yemek tarifi” gibi içeriklere gün boyu bakmak ise nefsi zorlayabilir ve iftarda aşırı tüketime yol açabilir. Hz. Peygamber’in iftarda hurma ve su ile yetinmesi, israftan kaçınmanın güzel bir örneğidir (Ebû Dâvûd, Savm).

Oruç tutarken telefonla yardımlaşma ve hayır işlerine katılmak mümkündür: Bağış kampanyalarına destek vermek, ihtiyaç sahiplerine ulaşmak, Kur’an hatim programlarına katılmak gibi. Böylece ekran, hayra vesile olan bir araca dönüşebilir. Ramazan’ın ruhuna uygun kullanıldığında teknoloji, ibadeti güçlendirebilir.

Özetle ekran başında oruç tutmak fıkhen mümkündür; ancak oruç ibadetinin ruhunu korumak için bakış, söz ve zaman disiplinine dikkat etmek gerekir. Ramazan’ı bir eğitim ayı olarak görüp ekranı bu eğitime hizmet eden bir araç hâline getirmek, hem bedene hem kalbe fayda sağlar. Kişi, oruç boyunca kendine şu soruyu sorabilir: Bu içerik beni Allah’a mı yaklaştırıyor, uzaklaştırıyor mu?

Bu ölçü, yalnızca Ramazan için değil, yıl boyu geçerli bir bilinç sağlar. Ramazan’da kazanılan alışkanlıklar, ay bittikten sonra da devam ettiğinde asıl amaç gerçekleşmiş olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ekran başında zaman geçirmek orucu bozar mı?

Hayır; ancak haram içerik, gıybet ve yalan orucun sevabını azaltır.

Oruçluyken dizi izlemek caiz mi?

Orucu bozmaz; ancak vakti boşa harcamak ve ahlaka aykırı içerik izlemek oruç ibadetinin ruhuna uygun değildir.

Ramazan’da sosyal medya kullanımı nasıl olmalı?

Ölçülü olmalı, gıybet, tartışma ve haram içerikten uzak durulmalıdır.

Oruç tutarken telefon oyunu oynayabilir miyim?

Fıkhen caizdir; ancak ibadet fırsatı olan zamanı israf etmemek için sınırlı tutulmalıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 11 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Savm" maddesi; Buhârî, Savm; Buhârî, Edeb; Nûr Suresi (24/30); Mü'minûn Suresi (23/3)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →