Hz. Elyesa Hadislerde Nasıl Anılır? Peygamberimizin Sözleri

Hz. Elyesa’nın adı Buhârî ve Müslim gibi sahih hadis kaynaklarında doğrudan geçmez. Hakkındaki sağlam bilgi, Kur’an’da onu peygamberlerle birlikte öven iki ayete dayanır. Sahih hadislerde Mîrac gecesi karşılaşılan peygamberler arasında da Elyesa yoktur; bu nedenle bu konudaki yaygın iddialar ihtiyatla karşılanmalıdır.

Sahih Kaynaklarda Durum

Hz. Elyesa’, Kur’an’da övülen bir peygamber olmasına rağmen, sahih hadislerde adı anılmaz. Bu, onun değerini eksiltmez; yalnızca Peygamberimizin sözlerinin tüm peygamberlerin ayrıntılı biyografisini vermek için söylenmediğini gösterir. Hadis kaynaklarında en çok anılan peygamberler İbrâhîm, Mûsâ, Îsâ, Nûh, Yûsuf ve Dâvûd gibi isimlerdir. Bu dağılımı Hz. Dâvûd’un hadislerdeki yeri yazısıyla karşılaştırabilirsiniz.

Mîrac Hadisinde Elyesa Yoktur

Mîrac hadisinde Peygamberimizin göklerde karşılaştığı peygamberler sıralanır: Âdem (birinci gök), Yahyâ ve Îsâ (ikinci gök), Yûsuf (üçüncü gök), İdrîs (dördüncü gök), Hârûn (beşinci gök), Mûsâ (altıncı gök) ve İbrâhîm (yedinci gök) (Buhârî, Müslim). Elyesa bu listede yer almaz. Dolayısıyla “Mîrac’ta Elyesa ile karşılaşıldı” demek sahih bir temele dayanmaz. Sıralama ve ayrıntılarda rivayet çeşitliliği olsa da Elyesa’nın adı hiçbir sahih rivayette geçmez.

Kur’an’dan Gelen Sağlam Bilgi

Hadislerin boşluğunu Kur’an’daki bilgiler doldurur:

• En’âm Suresi’nde (6/86) İsmâil, Elyesa’, Yûnus ve Lût’u “her birini âlemlere üstün kıldık” ayetiyle anar. Burada altı bölümlük peygamber listesinin üçüncü grubu verilir.
• Sâd Suresi’nde (38/48) İsmâil, Elyesa’ ve Zülkifl’i anmak ve onların hepsinin “hayırlılar” olduğunu bildirmektir.

Bu iki ayet Elyesa’nın peygamberliği ve fazileti için yeterlidir. Daha fazlası için tarih kitaplarına bakılmalıdır: Taberî ve İbn Kesîr, Elyesa’nın İlyâs’ın yeğeni ya da öğrencisi olduğunu ve onun halefi olduğunu aktarır; bu bilgiler tarihî rivayetlerdir, hadis değildir.

Zayıf ve Uydurma Rivayetler

Halk arasında Elyesa hakkında bazı sözler dolaşır: “Elyesa her gün şu kadar mucize gösterirdi”, “Peygamberimiz Elyesa’dan şöyle bahsetti” gibi. Bunlar için sahih bir kaynak gösterilemez. İsrâiliyat nitelikli bazı haberler tefsir kitaplarında yer alsa da hadis diye aktarılmamalıdır. Peygamberimizin “Benim adıma kasten yalan söyleyen ateşteki yerine hazırlansın” uyarısı (Buhârî, İlim 38; Müslim, Mukaddime) bu konuda ölçüdür.

Peygamberler Arasında Ayrım Gözetmemek

Hadislerde ve Kur’an’da peygamberler arasında ayrım yapılmaması esastır (Bakara, 2/285). Elyesa, bu bölümde incelediğimiz diğer isimlerle (Zülkifl, İlyâs) birlikte, hadislerde sınırlı yer bulan peygamberlerin örneğidir. Müslümanın görevi, hepsine iman etmek ve onlara saygı göstermektir; bilgi eksikliği bu imana engel değildir.

Elyesa İsmini Kullanma ve Dua

Elyesa adı hiçbir sahih duada geçmez. İsim olarak çocuklara verilip verilmeyeceği konusunda ise peygamber adlarının verilmesi hadis (Müslim, Âdâb 1) ve gelenek açısından uygun kabul edilir. Dolayısıyla bu isim güzel bir isim olarak verilebilir.

Sonuç

Hz. Elyesa konusunda en sağlam yol, Kur’an’ın iki ayetiyle yetinmek, Tevrat’taki Elişa kıssasını karşılaştırmalı bilgi olarak okumak ve sahih olmayan rivayetlerden kaçınmaktır.

Tefsir ve Tarih Kitaplarında Elyesa

Hadis kaynaklarında bilgi yoksa tefsir ve tarih kitaplarına bakılır. Taberî’nin Târîh’inde Elyesa, İlyâs’tan sonra İsrâiloğulları’na gönderilen peygamber olarak anılır ve onun yerine geçtiği belirtilir. İbn Kesîr’in Kısasü’l-enbiyâ’sında da benzer bir anlatım vardır; ayrıca Elyesa’nın Tevrat’taki Elişa ile aynı kişi olduğu söylenir. Bazı rivayetlerde Elyesa’nın kavmi arasında adalet dağıttığı, halkı Allah’a çağırdığı ve ardından Zülkifl’i halifesi bıraktığı anlatılır. Bu nakillerin kaynağı çoğunlukla Ehl-i kitap kültürüdür ve sahih bir hadise bağlanmaz. Ancak ibret kaynağı olarak anılmaları mümkündür.

Öğrenciliğin ve Halefliğin Önemi

Elyesa’nın İlyâs’ın öğrencisi ve halefi olması, ilim ve görev devrinin peygamberlikte de önemli olduğunu gösterir. Hadislerde bu temayı doğrudan Elyesa’ya bağlamak mümkün değildir; ancak Peygamberimiz “Âlimler peygamberlerin varisleridir” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, İlim 1; Tirmizî, İlim 19). Bu hadis ilim zincirinin değerini vurgular ve peygamberlerden beri süregelen devir geleneğini hatırlatır. Elyesa örneği bu açıdan düşünülebilir, fakat hadis onun adıyla anılmadığı için yorum niteliğindedir.

En’âm Suresi’ndeki On Sekiz Peygamber Listesi

Elyesa’nın geçtiği En’âm 6/83-87 ayetleri, Hz. İbrâhîm’in doğruluk delillerini anlatırken onun soyundan ve çevresinden gelen on sekiz peygamberi sayar: İshak, Yâkub, Nûh, Dâvûd, Süleymân, Eyyûb, Yûsuf, Mûsâ, Hârûn, Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ, İlyâs, İsmâil, Elyesa’, Yûnus ve Lût. Ayetler “Bunların hepsi salihlerdendir” ve “Hepsini âlemlere üstün kıldık” der. Bu liste Elyesa’nın, birçok tanınmış peygamberle aynı ayet grubunda anılan kıdemli bir isim olduğunu gösterir. Hadislerde yer almaması bu fazileti eksiltmez. Listedeki diğer isimlerle ilgili benzer okumalar için Hz. Yûnus’un hadislerdeki yeri yazısına bakılabilir.

Elyesa Kelimesinin Okunuşu

Kelime Arapça yazımda “el-Yesa'” biçimindedir ve iki farklı okunuş vardır: Medine ve Kûfe kıraat imamlarından bazıları “el-Yese'” (tek lam), diğerleri “el-Leyse'” (iki lam) şeklinde okur. Türkçe literatürde “Elyesa” biçimi yerleşmiştir. Bu ayrıntı, ismin Arapça’ya İbranice Elişa’dan geçtiği yönündeki tarihî değerlendirmeyi güçlendirir; ancak kıraat farkı anlam değiştirmez. Okuyucu için önemli olan, her iki kıraatin de aynı peygamberi kasteden sahih okuyuşlar olmasıdır.

Özet

Elyesa’nın peygamberliği Kur’an’la sabittir; hadis kaynaklarında adı sahih rivayetlerde geçmez; Mîrac listesinde yer almaz. Soy, mucize ve vefat konularındaki rivayetler tefsir ve tarih kitaplarına aittir ve kesinlik taşımaz. Okuyucunun yapacağı en doğru iş, Kur’an’daki iki ayeti iyi anlamak, onu salih ve seçilmiş kullar arasında bilmek ve bilgi eksikliğini tamamlamak için sahih olmayan rivayetlere yönelmemektir. Bu tavır, peygamberlere saygının ve ilmî titizliğin gereğidir.

Son Söz

Bir peygamberin hadislerde az geçmesi, onun Müslümanın hayatındaki yerini azaltmaz; imanın altı esasından biri olan peygamberlere iman, adı geçen ya da geçmeyen tüm peygamberleri kapsar. Elyesa’nın “hayırlı ve üstün kılınmış” olması, bir Müslüman için örnek alma ve saygı gösterme sebebi olarak yeterlidir. Bilgi sınırlarına saygı göstermek ilmî olgunluktur.

Bu ölçü, öteki peygamberlerin kıssalarını okurken de güvenle kullanılabilir ve bilgi kirliliğine karşı koruyucu olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Elyesa hakkında hadis var mı?

Buhârî ve Müslim gibi sahih kaynaklarda adı doğrudan geçen bir hadis bilinmemektedir. Bilgi esas olarak Kur’an’dan gelir.

Elyesa Mîrac’ta anıldı mı?

Hayır. Sahih Mîrac rivayetlerinde karşılaşılan peygamberler arasında Elyesa sayılmaz.

Elyesa’nın peygamber olduğu nereden bilinir?

En’âm Suresi 6/86 ve Sâd Suresi 38/48’de peygamberlerle birlikte anılması ve övülmesinden bilinir.

Elyesa ismi çocuklara verilebilir mi?

Peygamber adlarını vermek hadis ve gelenekte uygun görülmüştür; güzel anlamlı bir isim olarak verilebilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Haziran 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Enbiyâ ve Mîrac rivayetleri; Müslim, Îmân; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Elyesa" md.; Taberî, Câmiu'l-beyân (En'âm 86, Sâd 48 tefsirleri); İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →