🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hz. Lût Hakkında Yanlış Bilinenler ve İsrâiliyat Rivayetleri

Diğer PeygamberlerGüncelleme: 17 Mayıs 202610 dk okuma

Lût kıssasında sık yapılan hatalar: kızlarla ilgili Tevrat anlatısı, karısının tuz kesilmesi, şehir sayısı, taş yağmuru ayrıntıları ve kabri hakkındaki rivayetler düzeltildi.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • 1. "Lût Kızlarını Halka Teklif Etti ve Kızlarıyla Ilişkiye Girdi"
  • 2. "Lût'un Karısı Tuz Heykeli Oldu"
  • 3. "Lût Kavmi Sodom ve Gomora'dan İbaretti"

Hz. Lût kıssası, hassas bir konu içerdiği için çok sayıda yanlış anlama ve ekleme ile anlatılagelmiştir. Kızlarla ilgili Tevrat anlatısının İslâmî kaynaklara karışması, karısının tuz kesilmesi, şehir sayısının kesinleşmesi, taşların ayrıntıları ve kabri hakkındaki rivayetler bunların başında gelir. Bu yazı bu yanlışları kaynaklarına göre, saygılı ve aşağılayıcı olmayan bir dille düzeltir.

1. “Lût Kızlarını Halka Teklif Etti ve Kızlarıyla Ilişkiye Girdi”

Tevrat’ta (Yaratılış 19:8) Lot’un misafirlerini korumak için kızlarını halka teklif ettiği, ardından (19:30-38) kızlarının mağarada babalarını şarap içirip onunla ilişkiye girdiği anlatılır. Bu anlatımlar Kur’an’da yoktur ve peygamberlerin ismetiyle bağdaşmadığı için Müslüman âlimlerce kesin olarak reddedilir. Kur’an’da Lût’un sözü şöyledir: “Ey kavmim, işte kızlarım (kavmin kadınları), onlar sizin için daha temizdir. Allah’tan korkun ve misafirlerim hakkında beni utandırmayın” (Hûd 11/78). Müfessirlerin çoğu burada “kızlarım” ifadesini kavmin kadınları şeklinde yorumlar; çünkü peygamber kavminin manevî babası konumundadır. Bu ifade evlilik yoluyla meşru ilişkiye çağrıdır. Ayrıca Lût’un kendi kızları kastedilmişse bile söz, meşru nikâh bağlamındadır; hiçbir şekilde fuhşa izin vermez. Peygamberin genel tanıtımı için Hz. Lût maddesine bakılabilir.

2. “Lût’un Karısı Tuz Heykeli Oldu”

Tevrat’ta Lot’un karısı arkasına bakınca tuz direğine dönüşür (Yaratılış 19:26). Kur’an’da böyle bir ayrıntı yoktur. A’râf 7/83: “Onu ve ailesini kurtardık; karısı müstesna, o geride kalanlardandı.” Tahrîm 66/10: “Allah, kâfirler için Nûh’un ve Lût’un karısını misal verdi. İkisi de kullarımızdan iki salih kulun nikâhı altındaydı, onlara ihanet ettiler.” Bu ihanet, evlilik ihaneti değil, dinî ihanettir; yani peygamberin davetini reddetme ve kavmini destekleme. Müfessirler bu noktayı vurgular. Karısının tuz kesilmesi rivayeti halk arasında yaygın olsa da Kur’an’da yoktur.

3. “Lût Kavmi Sodom ve Gomora’dan İbaretti”

Kur’an bu kavmin şehirlerini “el-mü’tefikât” (altüst olmuş yerler) olarak anar (Tevbe 9/70; Hâkka 69/9; Necm 53/53). Sodom ve Gomora isimleri Tevrat’tan alınmıştır. Müslüman tarihçilerin bir kısmı şehir sayısını beş (Sodom, Gomora, Adma, Sebuim ve Zoar/Bela), bazıları dört, bazıları ise yedi olarak verir. Bu sayılar Tevrat ve rivayetlere dayanır; Kur’an kesin sayıyı bildirmez. Kavmin Ürdün ovasında yaşadığı genel bir kabuldür.

4. “Taşlar Üzerlerinde İsim Yazılıydı ve Dünya Çapında Yağdı”

Hûd 11/82-83’te şöyle denir: “Şehrin üstünü altına getirdik ve üzerlerine balçıktan sert taşlar yağdırdık; Rabbin katında işaretlenmiş taşlardı.” “Mennûd” kelimesi art arda sıralanmış; “müsevvemeh” ise işaretlenmiş anlamına gelir. Bu işaretin ne olduğu Kur’an’da açıklanmaz. Bazı rivayetlerde her taşın üzerinde yağacağı kişinin adının yazılı olduğu söylenir; fakat bu sahih hadise dayanmaz. Yine bazı anlatılarda Cebrail’in şehri kanadıyla yukarı kaldırıp ters çevirdiği ve horoz sesini gökte duyduğu söylenir; bunlar tefsir rivayetleridir. Ayrıntıdan ziyade Kur’an’ın bildirdiği ifadeyle yetinmek uygundur.

5. “Lût’a Gelen Melekler Yakışıklı Delikanlılar Gibiydi ve Bu Yüzden Olay Çıktı”

Kur’an’da meleklerin insan suretinde geldiği ve Lût’un onlar yüzünden sıkıldığı bildirilir: “Elçilerimiz Lût’a geldiğinde onlar yüzünden üzüldü ve sıkıldı: ‘Bu çetin bir gündür’ dedi” (Hûd 11/77). Meleklerin güzel yüzlü olduğu ayrıntısı rivayetlerde geçer; ayetlerde yoktur. Lût’un üzüntüsünün sebebi, kavminin bilinen kötülüğü yüzünden misafirlerinin güvenliğinden endişe duymasıdır. Bu bilgi sahih bir rivayete dayanır fakat güzellik ayrıntısı hadiste yoktur. Konu hassas olduğu için kıssanın ahlâkî mesajına odaklanmak ve ayrıntılı tasvirlerden kaçınmak uygundur.

6. “Lût Kavminin Günahı Sadece Tek Bir Fiildi”

Kur’an Lût kavminin kötülüklerini birden çok olarak sayar: Erkeklerle şehvetle ilişkiye girmek, yol kesmek ve toplantılarında kötülük yapmak (Ankebût 29/29), misafirlere saldırmak, peygambere kulak asmamak ve onu yurdundan çıkarmak istemek (A’râf 7/82; Neml 27/56). Dolayısıyla kıssayı yalnızca tek bir günaha indirgemek eksik bir okumadır. Azabın sebebi toplumsal ahlâk çöküşü, zulüm, peygambere düşmanlık ve ısrarlı inkârdır. Bu kıssa ahlâkî ilkeleri vurgular; insanlara ve topluluklara nefret söylemi için kullanılmamalıdır.

7. “Lût’un Kabri Şurada ve Buradadır”

Lût’un kabri hakkında kesin bilgi yoktur. Ürdün’ün Gur es-Sâfî bölgesinde, Halil (Hebron) yakınlarında, Beyt Cibrîn çevresinde makam rivayetleri anılır. Bu makamların sahih hadise dayanması söz konusu değildir. Ölü Deniz’in “Lût Denizi” olarak anılması da kabri değil, kavmin yurdunu hatırlatır. Genel kabir ziyareti adabı geçerlidir. Mezar bilgisi imanın şartı değildir.

Doğru Yaklaşım

  • Lût, Allah’ın peygamberidir; tevhid ve ahlâk daveti yapmıştır.
  • Kavmi ahlâkî olarak çökmüş, peygambere düşmanlık etmiştir.
  • Lût ve ailesi (karısı hariç) kurtulmuş, şehirler altüst edilmiştir.
  • Tevrat’taki peygamberlere uygun olmayan ayrıntılar reddedilir.

Tevrat ve İncil ile karşılaştırma için Hz. Lût Tevrat ve İncil’de, hadisler için Hz. Lût hadislerde nasıl anılır yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lût’un kızlarıyla ilgili Tevrat anlatısı doğru mu?

Hayır. Kur’an’da böyle bir olay yoktur ve peygamberlerin ismetine aykırıdır. Müslüman âlimler bunu reddeder.

Lût’un karısı tuz mu kesildi?

Tuz kesilme Tevrat anlatısıdır. Kur’an karısının inkâr edenlerden olduğunu ve azaba uğradığını bildirir (A’râf 7/83; Tahrîm 66/10).

Lût kavmi kaç şehirdi?

Kur’an ‘kasabalar’ (el-mü’tefikât) der. Sodom, Gomora gibi isimler ve şehir sayısı Tevrat ve rivayet kaynaklıdır.

Lût’un ‘kızlarım’ sözü ne demektir?

Müfessirlere göre kavmin kadınlarıyla meşru evliliği kastetmiştir; kendi kızlarını teklif ettiği şeklindeki yorum da evlilik bağlamında anlaşılır, ayet fuhşu meşru kılmaz.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Hûd 11/77-83; Hicr 15/61-77); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lût" md.; İbn Kesîr, Kısasü'l-Enbiyâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Hûd 11/77-83; Hicr 15/61-77)
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lût" md.
  3. İbn Kesîr, Kısasü'l-Enbiyâ

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.