Hz. Lût Hadislerde Nasıl Anılır? Peygamberimizin Sözleri
Hz. Peygamber'in 'Allah Lût'a rahmet etsin, sağlam bir dayanağa sığınıyordu' sözü, İbrâhim'in şüphe hadisiyle birlikte rivayet edilir; hadisin anlamı ve diğer rivayetler incelendi.
- "Allah Lût'a Rahmet Etsin" Hadisi
- Hûd 11/80 Ayetiyle İlişkisi
- Peygamberlere Hata İzafe Edilmemesi
Hz. Lût hakkında sahih hadislerdeki en meşhur rivayet, Hz. Peygamber’in “Allah Lût’a rahmet etsin; o sağlam bir dayanağa (rükn-i şedîd) sığınıyordu” sözüdür (Buhârî; Müslim). Ayrıca Lût kavminin ameli konusunda uyarıcı rivayetler de vardır. Bu yazı bu hadisleri, anlamlarını ve âlimlerin yorumlarını dengeli ve saygılı bir dille özetler.
“Allah Lût’a Rahmet Etsin” Hadisi
Ebû Hureyre’den rivayet edilen hadise göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Allah Lût’a rahmet etsin; o sağlam bir dayanağa sığınıyordu (kâne ye’vî ilâ rüknin şedîd). Yûsuf’un zindanda kaldığı kadar kalsam, davetçiye hemen icabet ederdim” (Buhârî, Enbiyâ ve Tefsir; Müslim, Îmân). Hadisin bir rivayetinde İbrâhim’in şüphe hadisi de geçer: “Biz İbrâhim’den şüpheye daha layığız; çünkü ‘Rabbim, ölüleri nasıl dirilttiğini bana göster’ dedi.” Bu hadis, peygamberlere duyulan saygıyı ve bazı sözlerinin yanlış anlaşılmamasını sağlar. Peygamberin genel tanıtımı için Hz. Lût ana maddesine bakılabilir.
Hûd 11/80 Ayetiyle İlişkisi
Hûd 11/80’de Lût, kavmi misafirlerine saldırmak istediğinde şöyle der: “Keşke size karşı bir gücüm olsaydı veya sağlam bir dayanağa sığınsaydım!” Hz. Peygamber’in “Allah Lût’a rahmet etsin” sözü bu ayetin bir yorumudur. Çünkü Lût’un “sağlam dayanak” arayışı, aslında Allah’a sığınma anlamındadır; Allah en güçlü dayanaktır. Âlimler hadisi şöyle yorumlar: Lût’un sözü bir sızlanma ya da iç sıkıntısının ifadesidir ve beşerî güçlere özlem anlamı taşıyormuş gibi görünse de aslında Allah’a sığınıyordu. Bu hadis bir tür teselli ve saygı ifadesidir. Bazı şârihler Hz. Peygamber’in bu sözüyle Lût’un makamını koruduğunu, ayetten çıkabilecek yanlış anlamayı önlediğini belirtir. İbn Hacer, “sağlam dayanak”ı Allah olarak açıklar.
Peygamberlere Hata İzafe Edilmemesi
Bu hadis ve benzerleri, peygamberlere kusur isnadından kaçınma ilkesini destekler. Müslüman, peygamberlerin insanlara tebliğ ettikleri hususlarda ve Allah’ın emirlerine uyma konusunda korunduklarına inanır (ismet). Lût’un sözü, beşerî bir hissiyatın dışa vurumu olarak anlaşılır; ayrıca Allah’ın ona hemen yardımcı olduğunu ayetler bildirir. “Korkma, biz Rabbinin elçileriyiz; onlar sana asla ulaşamayacaklar” (Hûd 11/81) diyen melekler, Lût’un Allah’a sığınmasının sonucunu gösterir.
Lût Kavminin Ameli Hakkında Rivayetler
Tirmizî ve İbn Mâce’de Câbir’den rivayet edilen hadise göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Ümmetim için en çok korktuğum şey, Lût kavminin ameline düşmeleridir.” Tirmizî bu hadisi “hasen-garîb” olarak değerlendirir; bazı âlimler senedini eleştirir. Bu tür fiillerin cezası konusunda farklı rivayetler ve fıkhî görüşler vardır; mezhepler arasında tazir, had ve ceza konusunda ihtilaf bulunur. Konunun ayrıntıları hukuk ve fıkıh kaynaklarında uzmanlarca ele alınır. Burada vurgulanması gereken, Kur’an ve hadisin ahlâkî çöküşü ve fuhşu yasakladığıdır. Aynı zamanda insanlara hakaret, nefret ve şiddet de İslâm ahlâkında yasaktır; ayetler fiili eleştirir, insanlara zulmetmeyi emretmez. Okur bu konuda aşağılayıcı bir dilden kaçınmalı, hükümleri ancak yetkili âlimlerden öğrenmelidir.
Misafirperverlik ve Koruma Örneği
Lût kıssası, misafire sahip çıkmanın ahlâkî örneğini de sunar. Lût, misafirleri korumak için kavmine çıkıp ısrarla uyarmıştır (Hicr 15/68-69: “Bunlar benim misafirlerimdir, beni rezil etmeyin”). Hz. Peygamber de “Allah’a ve ahiret gününe inanan misafirine ikram etsin” buyurmuştur (Buhârî, Edeb; Müslim, Îmân). Bu hadis, Lût’un tutumunu destekleyen genel bir ahlâkî ilkedir. Misafir hakkı İslâm’da büyük önem taşır.
Lût Kavminin Yurdundan İbret Alma
Kur’an Mekkelilere Lût kavminin yurduna işaret ederek ibret almalarını söyler: “Siz sabaha çıkarken ve geceleyin onların yanından geçersiniz; hâlâ akıl etmeyecek misiniz?” (Sâffât 37/137-138). Hz. Peygamber de azap görmüş kavimlerin yurtlarından geçerken ibret ve haşyet içinde olmayı öğütlemiştir (Buhârî, Enbiyâ). Hıcr hadisine benzer bir prensip Lût yurdu için de geçerlidir. Bu konuda Sâlih kıssası ile ilgili hadis için Hz. Sâlih hadislerde nasıl anılır yazısı okunabilir.
Zayıf Rivayetler
Lût hakkında halk arasında anlatılan bazı rivayetler zayıf veya uydurmadır. Örneğin “Cebrâil Lût’un şehrini kanadıyla havaya kaldırıp devirdi” gibi ayrıntılar tefsir rivayetlerinde yer alır, sahih hadise dayanmaz. Kur’an “Şehrin üstünü altına getirdik ve üzerine balçıktan sert taşlar yağdırdık” der (Hûd 11/82). Ayrıntıya girmeden ayetin bildirdiğiyle yetinmek ihtiyatlı yaklaşımdır. Daha geniş değerlendirme için Hz. Lût hakkında yanlış bilinenler yazısına bakılabilir.
Sonuç
Lût hakkında sahih hadis sayısı azdır; en önemlisi “Allah Lût’a rahmet etsin” hadisidir. Bu hadis peygambere saygıyı ve Allah’a sığınmanın önemini vurgular. Kavmin ameli hakkındaki uyarılar ise ahlâkî çöküşe karşı bir ihtardır ve insanlara düşmanlık gerekçesi yapılmamalıdır. Tevrat ve İncil ile karşılaştırma için Hz. Lût Tevrat ve İncil’de yazısına bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Lût hakkındaki en meşhur hadis nedir?
‘Allah Lût’a rahmet etsin; o sağlam bir dayanağa (rükn-i şedîd) sığınıyordu’ hadisidir (Buhârî; Müslim).
Sağlam dayanak ne demektir?
Allah’ın kendisi anlamındadır. Hûd 11/80’de Lût ‘Sağlam bir dayanağa sığınsaydım’ demişti; Hz. Peygamber bunun Allah’a sığınma olduğunu hatırlatır.
Bu hadis Lût’un Allah’a güvenmediği anlamına mı gelir?
Hayır. Âlimler bunu Lût’un beşerî sebeplere yönelen ifadesine hafif bir uyarı veya Lût’a duyulan saygı olarak yorumlar; peygambere kusur izafe edilmez.
Lût kavminin ameli hakkında hadis var mı?
Evet. ‘Ümmetim için en çok korktuğum şey Lût kavminin ameli’ hadisi Tirmizî ve İbn Mâce’de rivayet edilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Enbiyâ ve Tefsir; Müslim, Îmân; Tirmizî, Hudûd; İbn Mâce, Hudûd; İbn Hacer el-Askalânî, Fethu'l-Bârî
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Enbiyâ ve Tefsir; Müslim, Îmân
- Tirmizî, Hudûd; İbn Mâce, Hudûd
- İbn Hacer el-Askalânî, Fethu'l-Bârî
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.