🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hz. Lût’un Soyu, Ailesi ve Çocukları Kimlerdir? Soy Zinciri

Diğer PeygamberlerGüncelleme: 9 Ağustos 202610 dk okuma

Hz. Lût'un soyu ve ailesi: Hz. İbrâhim'in yeğeni oluşu, babası Hâran, eşi hakkındaki Kur'an ifadesi ve çocuklarına dair rivayetlerin değerlendirmesi.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • İbrâhim'in Yeğeni Lût
  • Sâm Soyuna Bağlanan Nesep
  • Eşi: Hainlik Ne Anlama Gelir?

Hz. Lût, tarih ve tefsir kaynaklarına göre Hz. İbrâhim’in kardeşi Hâran’ın oğludur; yani İbrâhim’in yeğenidir. Soy zinciri Hâran b. Târih (Terah) şeklinde verilir. Kur’an onun eşinin hainliğinden bahseder (Tahrîm 66/10). Çocuklarına dair kesin bilgi sınırlıdır. Bu yazıda bilinenleri ve tartışmalı noktaları ele alıyoruz.

İbrâhim’in Yeğeni Lût

Kur’an Lût’un İbrâhim’e iman ettiğini ve onunla birlikte hicret ettiğini bildirir: “Lût ona iman etti. İbrâhim dedi ki: ‘Ben Rabbime hicret ediyorum'” (Ankebût 29/26) ve “İbrâhim’i ve Lût’u âlemler için bereketli kıldığımız yere kurtardık” (Enbiyâ 21/71). Bu ayetler, Lût’un İbrâhim’in yanında yer aldığını gösterir. Tarih kaynakları, bu akrabalığı şöyle açıklar: Târih’in (Kur’an’daki Âzer’in) üç oğlu vardı: İbrâhim, Nâhûr ve Hâran. Hâran, Ur şehrinde babasının sağlığında vefat etti ve geride Lût’u bıraktı. İbrâhim, yeğenine bakıcılık yaptı ve hicret ederken onu da yanına aldı. Bu bilgi Tevrat’ta (Tekvin 11:27-31) ve Taberî gibi İslam tarihçilerinde yer alır.

Not olarak, Kur’an’daki “Âzer” ifadesinin İbrâhim’in babası mı, amcası mı olduğu İslam âlimlerince tartışılmıştır. Bu tartışma Lût’un soyunun ayrıntılarını da etkiler, fakat Lût’un İbrâhim’in akrabası olduğu konusunda ihtilaf yoktur. Lût’un yaşadığı dönemle ilgili bilgi için Hz. Lût’un kavmi ve yaşadığı yer yazısına bakabilirsiniz.

Sâm Soyuna Bağlanan Nesep

Tarih kaynakları Lût’un soyunu Hâran → Târih → Nâhûr → Sârûg → Râ’û → Fâleg → Âbir (Eber) → Şâleh → Arfahşed → Sâm → Nûh şeklinde verir. Bu liste Tevrat’taki soy listeleriyle büyük ölçüde örtüşür. Dolayısıyla Lût, Nûh’un oğlu Sâm soyundandır. Fakat bu zincir isim farklılıkları ve nesil sayıları bakımından kaynaklar arasında ayrışabilir. İslam âlimleri bu listeyi kıssa geleneğinin bir parçası olarak aktarır ama inanç esası yapmaz.

Eşi: Hainlik Ne Anlama Gelir?

Tahrîm 66/10, Lût’un eşinin hainliğinden söz eder: “Allah, inkâr edenlere Nûh’un karısıyla Lût’un karısını misal verdi. Bu ikisi, kullarımızdan iki salih kulun nikâhı altındaydılar; fakat onlara hainlik ettiler. Bunlar onlara Allah’tan gelecek hiçbir şeyi savamadılar ve ‘Ateşe girenlerle beraber siz de girin’ denildi.” Müfessirler bu hainliğin zina olmadığını açıkça belirtir. İbn Abbas’tan “Hiçbir peygamberin karısı zina etmemiştir; onların hıyaneti dinde hıyanetti” şeklinde bir yorum nakledilir. Lût’un karısının kavme destek olduğu, misafirlerin geldiğini onlara haber verdiği rivayet edilir. Bazı kaynaklarda adı “Vâ’ile” ya da “Vâhile” olarak geçer; ancak isim kesin değildir.

Bu ayet, kurtuluşun kişisel iman ve tavra bağlı olduğunu bildirir. Peygamberin eşi olmak, kişiyi helakten korumaz. Aynı ayetin devamında Firavun’un eşi Âsiye’nin müminler için örnek gösterilmesi de (Tahrîm 66/11) bu dengeyi tamamlar: En kötü ortamda bile iman eden kurtulur.

“Kızlarım” İfadesi ve Çocukları

Hûd 11/78 ve Hicr 15/71’de Lût kavmine “İşte kızlarım, sizin için daha temizdirler” der. Müfessirlerin çoğu, buradaki “kızlarım” ifadesini kavmin kadınları olarak yorumlar; zira her peygamber ümmetinin manevi babası sayılır. Bu yorum, Kur’an’ın başka yerlerdeki benzer kullanımı ve bağlamın gereğine uygundur: Lût, kavme helal evlilik yolunu hatırlatmaktadır. Bazı yorumcular ise Lût’un öz kızlarına işaret ettiğini söylemiştir; ancak öz kızların bu şekilde sunulması peygamberlik şânına yakışmayacağı için bu görüş kabul görmemiştir.

Tevrat’ta (Tekvin 19:30-38) Lût ve iki kızı hakkında İslam inancıyla bağdaşmayan bir anlatım yer alır. İslam âlimleri peygamberlerin günahtan korunmuş (ismet sahibi) olduğunu esas alarak bu anlatımı reddeder. Ayrıca bu hikâyeden hareketle Ammon ve Moab kavimlerinin Lût’un soyundan geldiği iddiası, yalnızca Tevrat geleneğinde vardır ve İslam kaynaklarında teyit edilmez. Dolayısıyla Lût’un çocukları hakkında Kur’an ve sahih hadislerde kesin bir bilgi yoktur.

Kurtulan Ev Halkı

Zâriyât 51/35-36’da “Orada bulunan müminleri çıkardık. Orada Müslümanlardan bir ev halkından başkasını bulmadık” buyrulur. Bu ifade, Lût’un ev halkının, yani kendisine iman eden küçük bir topluluğun kurtarıldığını gösterir. Müfessirler bunu, Lût’un ve iki kızının (bazı rivayetlere göre) dâhil olduğu bir grup olarak yorumlar. Şu’arâ 26/170’te “Biz de onu ve bütün ailesini kurtardık; ancak geride kalanlar arasındaki yaşlı kadın hariç” ifadesi bu bilgiyi destekler. Burada “yaşlı kadın” ifadesi, Lût’un karısına işaret eder.

Soy Bilgisinin Ahlaki Anlamı

Lût’un soyu, İbrâhim’in soyuyla kesişir ve bu da peygamberlik zincirinin sürekliliğini gösterir. Lût’un kavminin ona karşı çıkması, İbrâhim’in babasının putperest kalması ve Nûh’un oğlunun inkârı, Kur’an’da aile bağının tek başına hidayet getirmediğini hatırlatır. Her insan kendi iman ve ameliyle sorumludur. Bu konuda Hucurât 49/13’ün “Allah katında en değerliniz en takvalı olanınızdır” ilkesi esastır.

Diğer peygamberlerin soy ve aileleri için Hz. İsmâil’in soyu ve ailesi ve Hz. İshak’ın soyu ve ailesi yazılarına göz atabilirsiniz. Lût kıssasının ayetleri için Hz. Lût Kur’an’da nerede geçer? sayfası uygundur.

Özet

Lût, İbrâhim’in yeğeni, Hâran’ın oğludur. Soyu Sâm’a ulaşır. Eşi kavme destek olduğu için kurtulamadı. “Kızlarım” ifadesi çoğunlukla kavmin kadınları olarak anlaşılır. Çocuklarına dair kesin bilgi yoktur. Hayatından çıkarılacak dersler için Hz. Lût hayatından dersler yazısına bakabilirsiniz.

Hicret Yolculuğunda Aile

İbrâhim ile Lût’un yolculuğu, İslam tarihinde hicretin ilk örneklerinden biri olarak anılır. Kaynaklarda İbrâhim’in eşi Sâre’nin ve Lût’un da bu yolculukta bulunduğu aktarılır. Harran’dan Şam’a, oradan Filistin’e ve Mısır’a uzanan bu yolculukta ailelerin birbirine destek olduğu anlatılır. Bu yolculuk, iman uğruna vatanını terk etmenin ve Allah’a güvenmenin ilk büyük örneklerindendir. Lût’un bu sürece katılması, kendi imanının sağlamlığını ve İbrâhim’e olan bağlılığını gösterir.

Lût’un daha sonra kendi yolunu çizip Ürdün Vadisi’ne gitmesi, onun bağımsız bir peygamber olarak görevlendirildiğini gösterir. Kur’an’da “Lût’a da hüküm ve ilim verdik” (Enbiyâ 21/74) buyrulması, peygamberliğinin bağımsız bir görev olduğunu belirtir. Dolayısıyla Lût yalnızca İbrâhim’in yeğeni değil, kendi başına Allah’ın elçisidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Lût’un babası kimdir?

Tarih kaynaklarında Hâran b. Târih (Terah) olarak geçer; Hz. İbrâhim’in kardeşidir. Dolayısıyla Lût, İbrâhim’in yeğenidir. Bu nesep zinciri Kur’an’da değil, tarih kaynaklarında yer alır.

Lût’un eşi kimdir?

Kur’an adını vermez; Tahrîm 66/10’da onun hainliğinden söz eder. Bazı kaynaklarda “Vâ’ile/Vâhile” ismi geçer; ancak isim kesin değildir. Bu hainlik zina değil, inanç ve kavme destek yönündedir.

Lût’un çocukları hakkında bilgi var mı?

Kur’an “kızlarım” ifadesini geçer (Hûd 11/78; Hicr 15/71) ve çoğu müfessir bunu kavmin kadınları olarak yorumlar. Lût’un kendi çocukları hakkında güvenilir bilgi sınırlıdır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lût" md.; Taberî, Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk; İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 8 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lût" md.
  2. Taberî, Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk
  3. İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.