Hz. İshak’ın Soyu, Ailesi ve Çocukları Kimlerdir? Rebeka, Yâkub ve Îs

Hz. İshak, Hz. İbrâhim ile Sâre’nin oğludur. Tarih kaynaklarına göre eşi Rebeka (Rıfka), ikiz oğulları Yâkub (İsrâil) ve Îs’tir (Esav). Yâkub’un on iki oğlu İsrâiloğulları’nın atası olduğundan, bu kavmin peygamberleri İshak’ın soyundandır. Kur’an yalnızca Yâkub’u anar; diğer ayrıntılar rivayet ve Tevrat kaynaklıdır.

Baba ve Anne: İbrâhim ve Sâre

İshak’ın babası Halîlullah İbrâhim, annesi Sâre’dir. Sâre’nin kökeni hakkında Tevrat’ta İbrâhim’in yarı kız kardeşi olduğu söylenir (Tekvin 20:12); İslam kaynakları ise genellikle onun İbrâhim’in amcasının veya halasının kızı olduğunu aktarır. Bu ayrıntılar kesin değildir. Kur’an Sâre’nin adını anmaz; “karısı” (imraetuhu) olarak bahseder. Hûd 11/71’de “Karısı ayakta duruyordu, güldü; biz ona İshak’ı, İshak’ın ardından da Yâkub’u müjdeledik” buyrulur. Bu ifade, hem İshak’ın hem de torunu Yâkub’un doğumunun bir müjde olduğunu gösterir. Sâre ile Hacer arasındaki ilişki ve İbrâhim’in iki eşi hakkında Hz. İsmâil’in soyu ve ailesi yazısına bakabilirsiniz.

Eşi Rebeka (Rıfka)

Tevrat’a göre İbrâhim, oğlu için akrabaları arasından bir eş seçmesini kıdemli kölesine söyledi. Köle, İbrâhim’in kardeşi Nâhûr’un torunu Rebeka’yı buldu ve onu İshak’a getirdi. İshak kırk yaşında Rebeka ile evlendi (Tekvin 24-25). Rebeka’nın bir süre çocuğunun olmadığı, İshak’ın onun için dua ettiği ve sonunda ikiz doğurduğu anlatılır (Tekvin 25:21). İslam kaynaklarında Rebeka’nın adı Rıfka olarak geçer; tarih kitaplarında Bethuel kızı ve Lâbân’ın kız kardeşi olduğu aktarılır. Bu bilgiler İsrâiliyat kategorisindedir; Kur’an ve sahih hadislerde yer almaz. Dolayısıyla “rivayete göre” ifadesi gereklidir.

İkiz Oğulları: Yâkub ve Îs

Kur’an İshak’ın çocuklarından yalnızca Yâkub’u anar: “Biz ona İshak’ı ve Yâkub’u bağışladık” (Ankebût 29/27). Tarih kaynakları ikizin diğerinin adını “Îs” (Esav) olarak bildirir. Îs, önce doğmuş, Yâkub onun topuğundan tutarak çıkmıştır (Tekvin 25:26). Îs’in soyundan Edomlular geldiği Tevrat’ta; İslam tarihçilerinde ise Îs’in soyunun Rumlar (Bizanslılar) ve Romalılar olduğu rivayet edilir. Bu rivayet kesin değildir ve tarihî-kültürel bir yorum niteliğindedir. Tevrat’taki bereket kıssası (Yâkub’un babasından bereket alması) İslam inancına uygun şekilde yorumlanmaz; peygamberlerin hile ve aldatmadan uzak olduğu esastır. Kur’an Yûsuf Suresi’nde Yâkub’un ahlakını ve oğullarına verdiği terbiyeyi öne çıkarır.

İsrâiloğulları’nın Atası

Yâkub’un lakabı “İsrâil”dir (Allah’ın kulu). Meryem 19/58’de “Âdem’in soyundan, Nûh ile gemide taşıdıklarımızdan, İbrâhim ve İsrâil’in soyundan” ifadesi geçer. Yâkub’un on iki oğlu (Esbât) İsrâiloğulları’nın on iki kabilesinin atasıdır. Bu çerçevede Mûsâ, Hârûn, Dâvûd, Süleyman, Zekeriyyâ, Yahyâ ve Îsâ gibi peygamberler İshak’ın soyundan gelir. Hz. Peygamber’in “Kerîm b. Kerîm b. Kerîm b. Kerîm: Yûsuf b. Yâkub b. İshak b. İbrâhim” sözü (Buhârî, Enbiyâ 19, Tefsir) bu silsilenin şerefini vurgular. Yâkub ve Yûsuf hakkında bu serideki Hz. Yâkub’un soyu ve ailesi yazısını okuyabilirsiniz.

İshak Soyunun Peygamberleri

• Yâkub ve Yûsuf: Doğrudan oğul ve torun.
• Mûsâ ve Hârûn: Yâkub’un oğlu Levi’nin soyundan.
• Dâvûd ve Süleyman: Yâkub’un oğlu Yahuda’nın soyundan.
• Zekeriyyâ, Yahyâ ve Îsâ: İsrâiloğulları’nın son peygamberleri.

Bu liste, İshak’ın hayırlı soyunu gösterir. Ancak Sâffât 37/113’te soyun kimi iyilik eden, kimi açıkça zulmeden olduğu bildirilir; yani soy tek başına kurtuluş vesilesi değildir.

Ömrü ve Vefatı

Tevrat’a göre İshak 180 yıl yaşadı ve ölümünde oğulları Yâkub ve Esav onu Hebron’da babasının yanına defnetti (Tekvin 35:28-29). Kabri ile ilgili bilgi için Hz. İshak’ın kabri nerede? yazısına bakabilirsiniz. Ömrün ayrıntıları sahih kaynaklarda bulunmadığından tahminî kabul edilmelidir.

Özet

İshak, İbrâhim ve Sâre’nin oğlu, Rebeka’nın eşi, Yâkub’un babası ve İsrâiloğulları peygamberlerinin atasıdır. Kur’an yalnızca Yâkub’u anar; Rebeka, Îs ve diğer ayrıntılar rivayet düzeyindedir. Ayetler için Hz. İshak Kur’an’da nerede geçer? sayfasına bakabilirsiniz.

İbrâhim Ailesinin Ortak Mirası

İbrâhim’in iki oğlu farklı iki coğrafyada, aynı tevhid mesajını sürdürdü. İsmâil’in soyundan Araplar ve Hz. Muhammed, İshak’ın soyundan ise İsrâiloğulları peygamberleri çıktı. Bu iki kol, tarih boyunca farklı kaderlere sahip oldu; fakat Kur’an iki kolu da İbrâhim’in “ümmeti” olarak anar ve hepsine iman etmeyi emreder. Âl-i İmrân 3/33-34’te “Allah, Âdem’i, Nûh’u, İbrâhim ailesini ve İmrân ailesini âlemlere üstün kıldı; bunlar birbirinden gelen bir nesildir” buyrulur. Bu ayet, peygamberlik zincirinin bir aile soyu üzerinden aktarıldığını, ama bunun ayrıcalık değil sorumluluk olduğunu ifade eder.

İbrâhim ailesine her namazda salavatla dua etmek, bu ortak mirasın canlı bir hatırasıdır. Müslüman, İshak’ı ve onun soyundan gelen peygamberleri sever ve hepsine inanır; çünkü onlar aynı hakikati farklı kavimlere ulaştırmışlardır.

Aile İçinde Kuşaklar Arası Aktarım

İbrâhim → İshak → Yâkub → Yûsuf zinciri, inancın ve ahlakın aile içinde nasıl aktarıldığını gösterir. İbrâhim oğullarına tevhidi öğretmiş (Bakara 2/132), Yâkub da çocuklarına aynı vasiyeti yapmıştır. Yûsuf, zindanda “Ben atalarım İbrâhim, İshak ve Yâkub’un dinine uydum” diyerek bu mirasa sahip çıkmıştır (Yûsuf 12/38). Bugünün ailesi için ders şudur: Çocuklara bırakılacak en değerli miras mal değil, iman ve ahlaktır. Hz. Peygamber “Âdemoğlu öldüğünde ameli kesilir; ancak üç şey hariç: sadaka-i câriye, faydalı ilim ve kendisine dua eden salih evlat” buyurmuştur (Müslim, Vasiyyet 14). Bu hadis, salih evlat yetiştirmenin ölümden sonra bile devam eden bir sevap olduğunu gösterir.

Kaynakları Okurken Dikkat Edilecekler

İshak’ın ailesi hakkındaki bilgilerin çoğu Tevrat’a dayanır ve İslam kaynaklarına İsrâiliyat yoluyla geçmiştir. Bu bilgileri okurken şu ölçüler önemlidir: Kur’an’ın teyit ettiği bilgiler (Sâre’nin yaşlılığı, İshak’ın müjdelenmesi, Yâkub’un oğlu olması) kesindir. Kur’an’a aykırı olan bilgiler (peygamberlere atfedilen yalan ve hileler) reddedilir. Hakkında ne teyit ne ret bulunan bilgiler (Rebeka’nın adı, ömür süreleri) ise “rivayete göre” kaydıyla aktarılabilir. Bu ölçü, hem dinî hassasiyeti hem de tarihî birikimden faydalanmayı bir arada sağlar.

Sonuç olarak İshak’ın ailesi, hem bir soy zinciri hem de bir ahlak ve iman mirasıdır; Müslüman bu mirası sevgiyle tanır, ama kesin olmayan ayrıntılarda ihtiyatlı davranır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. İshak’ın annesi ve babası kimdir?

Babası Hz. İbrâhim, annesi Sâre’dir. Sâre yaşlı ve çocuksuzken melekler tarafından İshak müjdelenmiştir (Hûd 11/71-73).

İshak’ın oğulları kimlerdir?

Kur’an yalnızca Yâkub’u anar. Tarih kaynakları ve Tevrat, ikiz oğulları Yâkub (İsrail) ve Îs’i (Esav) bildirir; Îs’in soyundan Edomlular geldiği anlatılır.

İsrâiloğulları nasıl İshak’a bağlanır?

İsrâil, Yâkub’un lakabıdır. Yâkub’un on iki oğlu İsrâiloğulları’nın on iki kabilesinin atasıdır. Böylece İsrâiloğulları İshak’ın soyundan gelir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 10 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "İshak" md.; Taberî, Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk; İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →