Hz. Zekeriyyâ Kur’an’da Nerede Geçer? Ayetler ve Sureler

Hz. Zekeriyyâ’nın adı Kur’an’da Âl-i İmrân, En’âm, Meryem ve Enbiyâ surelerinde geçer. Ayetler onun Meryem’in kefili olmasını, mihrapta Meryem’in yanında mevsimsiz rızık görmesini, yaşlılık çağında çocuk için dua etmesini, Yahyâ müjdesini ve bu müjdenin alameti olarak üç gün insanlarla konuşamamasını anlatır. Aşağıda bu ayetler surelere göre sıralanmıştır.

Âl-i İmrân 3/37-41: Mihrapta Meryem ve Dua

Âl-i İmrân Suresi’nde İmrân’ın karısının Meryem’i adak olarak Allah’a adaması anlatılır. 37. ayette şöyle buyrulur: “Rabbi onu güzel bir kabulle kabul etti, onu güzel bir bitki gibi yetiştirdi ve onu Zekeriyyâ’nın himayesine verdi. Zekeriyyâ ne zaman onun yanına mihraba girse, yanında bir rızık bulurdu. ‘Ey Meryem, bu sana nereden?’ dedi. O: ‘Bu Allah katındandır. Şüphesiz Allah dilediğine hesapsız rızık verir’ dedi.” Bu ayet, Zekeriyyâ’nın Meryem’in kefili olduğunu ve onda olağanüstü bir olay gördüğünü bildirir. Hemen ardından 38. ayette Zekeriyyâ bunu görünce Rabbine şöyle dua eder: “Rabbim, bana katından temiz bir nesil ver. Şüphesiz sen duayı işitensin.” Bu dua, Meryem’in durumundan etkilenerek yapılmıştır. 39. ayette melekler ona Yahyâ müjdesini verir. 40. ayette Zekeriyyâ “Yaşlılık bana ulaştı, karım da kısır; nasıl oğlum olacak?” diye sorar. Allah “Allah dilediğini böyle yapar” der. 41. ayette ise alamet olarak üç gün insanlarla konuşamayacağı, yalnızca işaretle anlaşacağı bildirilir. Peygamberin genel tanıtımı için Hz. Zekeriyyâ maddesine bakılabilir.

En’âm 6/85: Salihlerden Peygamber

En’âm 6/85’te Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ ve İlyâs ile birlikte anılır ve hepsinin salihlerden olduğu bildirilir. Bu ayet, Zekeriyyâ’nın İbrâhim soyundan gelen peygamberler arasında bulunduğunu ve ahlâkî olarak mükemmel olduğunu gösterir. Ayrıca bu sıralamada Zekeriyyâ, Yahyâ ve Îsâ arka arkaya anılır; çünkü aralarında akrabalık ve çağdaşlık ilişkisi vardır. Yahyâ için Hz. Yahyâ ve Îsâ için Hz. Îsâ ana maddeleri okunabilir.

Meryem 19/2-15: En Ayrıntılı Anlatım

Meryem Suresi, Zekeriyyâ kıssasını en geniş biçimde anlatır. 2. ayette: “Bu, Rabbinin kulu Zekeriyyâ’ya rahmetinin anılmasıdır.” 3. ayette: “Hani Rabbine gizlice yalvarmıştı.” Sonra duası verilir: “Rabbim, kemiklerim zayıfladı, başım ihtiyarlıktan ağardı. Ey Rabbim, sana yakarmakla hiç bedbaht olmadım. Ben, arkamdan gelecek yakınlarımdan endişe ediyorum, karım da kısırdır. Bana katından bir veli ver ki bana ve Yâkub ailesine mirasçı olsun. Rabbim, onu hoşnut olunan biri kıl.” (19/4-6). Bu dua, hem yaşlılığın çaresizliğini hem Allah’a güveni anlatır. 7. ayette Yahyâ müjdesi verilir ve bu ismin daha önce kimseye verilmediği belirtilir. 8-9’da Zekeriyyâ’nın şaşkınlığı ve Allah’ın cevabı yer alır. 10-11’de alamet: üç gece sağlam olduğu halde insanlarla konuşamamak. Zekeriyyâ mihraptan kavmine çıkıp onlara sabah akşam tesbih etmelerini işaretle bildirir. 12-15. ayetler ise Yahyâ’ya hitaben Kitab’a sımsıkı sarılmasını, ona çocukken hikmet verildiğini ve onun övgüsünü anlatır. Zekeriyyâ’nın duası için Hz. Zekeriyyâ duaları yazısı ayrıntı sunar.

Enbiyâ 21/89-90: Varis Duası ve Mükâfat

Enbiyâ Suresi’nde şöyle buyrulur: “Zekeriyyâ’yı da an. Hani Rabbine ‘Rabbim, beni tek başıma bırakma. Sen varislerin en hayırlısısın’ diye yalvarmıştı. Biz de onun duasını kabul ettik, ona Yahyâ’yı bağışladık ve eşini (doğum yapmaya) elverişli kıldık. Çünkü onlar hayır işlerinde yarışırlar, bize ümit ve korkuyla dua ederlerdi ve bize derin saygı duyarlardı.” Bu ayet, Zekeriyyâ ve ailesinin özelliklerini de bildirir: hayırda yarışma, ümit ve korku ile dua etme ve huşu. Duanın kabulü ve eşinin tedavisi (veya gençleştirilmesi) bu ayetle aktarılır.

Ayetlerdeki Ortak Temalar

• Allah’ın dilediğine hesapsız rızık vermesi.
• Yaşlılık ve kısırlık gibi sebepler, Allah’ın kudretine engel değildir.
• Dua gizlice, tevazu ile ve ümitle yapılır.
• Peygamberlerin hayatında aile ve evlat arzusu meşru ve kıymetlidir.

Hadislerdeki Zekeriyyâ

Kur’an dışında hadislerde de Zekeriyyâ anılır. Müslim’in rivayetinde Hz. Peygamber, “Zekeriyyâ marangozdu” buyurmuştur (Müslim, Fezâil). Bu hadis, peygamberlerin el emeğiyle geçindiğini gösterir. Ayrıca Mi’rac hadisinde Hz. Peygamber ikinci semada Yahyâ ve Îsâ ile karşılaşmış ve “teyze çocukları” olarak anmıştır (Buhârî, Müslim). Bu rivayet, Yahyâ’nın annesi ile Meryem’in kardeş veya yakın akraba olduğuna işaret eder; dolayısıyla Zekeriyyâ ile Meryem’in aile bağını da gösterir. Zekeriyyâ’nın soyu ve ailesi için soyu ve ailesi yazısı okunabilir.

Okuma Önerisi

Zekeriyyâ ayetlerini sıralı okumak isteyenler için şu sıra uygundur: Âl-i İmrân 3/33-41 (Meryem ve mihrap), Meryem 19/1-15 (en ayrıntılı bölüm), Enbiyâ 21/89-90 (kısa özet). Bu sıralama, olayın baştan sona akışını göstermeye yardımcı olur. Meal olarak Diyanet İşleri Başkanlığı mealini, tefsir olarak Kur’an Yolu’nu kullanmak yararlıdır. Mucizeler için Hz. Zekeriyyâ’nın mucizeleri yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Zekeriyyâ’nın adı Kur’an’da kaç yerde geçer?

Adı yedi yerde geçer: Âl-i İmrân 3/37-41, En’âm 6/85, Meryem 19/2-11 ve Enbiyâ 21/89-90.

Zekeriyyâ Meryem’in nesi olur?

Âl-i İmrân 3/37’ye göre Meryem’in kefili ve bakımını üstlenen kişidir. Hadise göre Yahyâ ile Îsâ teyze çocuklarıdır.

Zekeriyyâ’nın duası hangi ayettedir?

Âl-i İmrân 3/38, Meryem 19/3-6 ve Enbiyâ 21/89’da. Hepsi çocuk ve varis dilemeye dairdir.

Üç gün konuşamama ne demektir?

Allah, müjde alametini üç gün (gece) insanlarla konuşamamak olarak belirledi; bu süre zarfında zikir ve tesbihe devam edecekti (Âl-i İmrân 3/41; Meryem 19/10-11).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Ekim 2026 · Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekeriyyâ" md.; Taberî, Câmiu'l-Beyân

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →