Hz. Zekeriyyâ Duaları: Kur’an’daki Duası ve Anlamı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

1. Âl-i İmrân 3/38: Temiz Nesil Duası
2. Meryem 19/4-6: Yaşlılık ve Varis Duası
3. Enbiyâ 21/89: "Beni Tek Başıma Bırakma"

Hz. Zekeriyyâ’nın Kur’an’da üç ayrı dua ifadesi geçer: “Rabbim, bana katından temiz bir nesil ver” (Âl-i İmrân 3/38), “Rabbim, kemiklerim zayıfladı… Bana katından bir veli ver” (Meryem 19/4-6) ve “Rabbim, beni tek başıma bırakma; sen varislerin en hayırlısısın” (Enbiyâ 21/89). Bu yazıda her duanın Arapçası, Türkçe anlamı, bağlamı ve nasıl okunacağı açıklanmaktadır.

1. Âl-i İmrân 3/38: Temiz Nesil Duası

Arapça: رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ. Okunuşu: “Rabbi heb lî min ledünke zürriyyeten tayyibeh, inneke semîu’d-duâ.” Anlamı: “Rabbim, bana katından temiz bir nesil ver. Şüphesiz sen duayı işitensin.” Zekeriyyâ, Meryem’in mihrabında mevsimsiz rızık görünce bu duayı yapmıştır. Duadaki “tayyibe” kelimesi, hem fizikî sağlıklı hem ahlâkî temiz, salih evlat anlamına gelir. Dua, Allah’ın “duayı işiticiliği”ni anarak başlar; bu da duanın kabulüne duyulan güveni gösterir. Peygamberin genel tanıtımı için Hz. Zekeriyyâ maddesine bakılabilir.

2. Meryem 19/4-6: Yaşlılık ve Varis Duası

Zekeriyyâ gizlice şöyle dua etti: “Rabbim, kemiklerim zayıfladı, başım ihtiyarlıktan ağardı. Ey Rabbim, sana yakarmakla hiç bedbaht olmadım. Ben, arkamdan gelecek yakınlarımdan endişe ediyorum, karım da kısırdır. Bana katından bir veli ver ki bana ve Yâkub ailesine mirasçı olsun. Rabbim, onu hoşnut olunan biri kıl.” Bu dua; zayıflığın itirafı, geçmiş duaların kabulüne dair güven, nesil ve dinî mirasın sürmesi endişesi ve salih evlat isteği olmak üzere dört unsur taşır. “Mirasçı olsun” ifadesi çoğu müfessire göre peygamberlik, ilim ve hikmetin mirasıdır; çünkü peygamberler mal miras bırakmaz (Buhârî; Müslim). Duanın Arapça metni: رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَلَمْ أَكُنْ بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيًّا. Burada “kemiklerin zayıflaması” bedenin direncinin azalmasını, “başın alev alması” ise beyaz saçın yayılışını ifade eder.

3. Enbiyâ 21/89: “Beni Tek Başıma Bırakma”

Arapça: رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ. Okunuşu: “Rabbi lâ tezernî ferden ve ente hayru’l-vârisîn.” Anlamı: “Rabbim, beni tek başıma bırakma. Sen varislerin en hayırlısısın.” Bu dua kısa, anlam yoğun ve her yaştan insanın kolayca okuyabileceği bir dua olmuştur. Duada iki kavram vurgulanır: “ferd” (yalnız, çocuksuz) ve “vârisîn” (mirasçılar). Allah’ı “varislerin en hayırlısı” olarak anmak, bütün mülkün sonunda O’na kalacağını ve evlat verip vermemenin O’nun elinde olduğunu kabul etmek demektir. Ayetin devamında duanın kabul edildiği ve Yahyâ’nın bağışlandığı bildirilir (21/90). Diğer peygamberlerin dualarıyla karşılaştırmak için Hz. Yûnus duaları yazısına bakılabilir.

Duaların Ortak Özellikleri

Gizlilik ve tevazu: Zekeriyyâ “gizlice” dua etmiştir (19/3).
Acziyet itirafı: Zayıflık ve yaşlılık Allah’a arz edilir.
Geçmiş nimetleri anmak: “Sana yakarmakla hiç bedbaht olmadım” ifadesi.
Allah’ı güzel isimlerle anmak: “Semîu’d-duâ”, “Hayru’l-vârisîn”.
Salih evlat isteği: Sadece evlat değil, “razı olunan” ve “temiz” evlat.

Duayı Kimler ve Ne Zaman Okur?

Bu dualar, evlat hasreti çeken veya soyunun devam etmesini isteyen kimseler tarafından okunabilir. Aynı şekilde yalnızlık hissi yaşayan, destek arayan veya Allah’ın yardımını isteyen herkes “Rabbi lâ tezernî ferden ve ente hayru’l-vârisîn” duasını okuyabilir. Dua, belirli bir sayıya veya zamana bağlı değildir. Çocuk sahibi olmak isteyenler için tıbbi tedavi ve sebeplere sarılmak ile birlikte dua etmek en doğru yöntemdir. Dua kabulü, Allah’ın takdirine bağlı olduğundan sonucu beklerken sabır ve tevekkül gerekir.

Dua Edebi

Duaya Allah’a hamd ve Peygamber’e salavatla başlamak, yüzünü kıbleye çevirmek, abdestli olmak, ellerini açmak ve sonunda “âmin” demek edeptendir. Acele etmemek önemlidir; Hz. Peygamber, “Acele etmediği sürece biriniz duasının kabul edilir” buyurmuştur (Buhârî, Daavât; Müslim, Zikir). Ayrıca dua ederken günah veya akrabalık bağını koparacak bir şey istememek gerekir. Gizli ve içten dua, Zekeriyyâ’nın örneğine uygundur.

Kaynaksız Uygulamalara Dikkat

Bazı kaynaklarda “Zekeriyyâ duası şu kadar okunursa çocuk olur” gibi sayısal vaatler dolaşır. Bu tür garantiler dinî dayanaktan yoksundur. Dua ibadettir ve kabul edilişi Allah’ın hikmetine bağlıdır. Çocuk sahibi olamayan çiftlerin hem tıbbi imkânlardan yararlanması hem de sabır ve tevekkül göstermesi gerekir. Çocuk verilmemesi bazen bir imtihan, bazen de Allah’ın hikmetli takdiridir. Hz. Zekeriyyâ da yaşlılığına kadar sabır göstermiş ve ümidini yitirmemiştir. Kıssanın tamamı için Hz. Zekeriyyâ Kur’an’da nerede geçer yazısı okunabilir.

Sonuç

Zekeriyyâ’nın duaları; sabır, tevazu, umut ve Allah’a güvenin özetidir. Müslüman bu dualardan hem lafız hem anlam bakımından yararlanabilir. Hayatından dersler için hayatından dersler yazısına göz atılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Zekeriyyâ’nın Kur’an’da kaç duası geçer?

Üç farklı ayette dua ifadeleri geçer: Âl-i İmrân 3/38, Meryem 19/4-6 ve Enbiyâ 21/89.

En bilinen duası hangisidir?

Enbiyâ 21/89’daki ‘Rabbi lâ tezernî ferden ve ente hayru’l-vârisîn’ (Rabbim, beni tek başıma bırakma; sen varislerin en hayırlısısın) duasıdır.

Bu dua evlat isteyenler için okunur mu?

Okunabilir. Ancak dua, Allah’a yöneliştir; kabul zamanı ve şekli Allah’ın takdirindedir. Sabırla ve tevekkülle dua etmek gerekir.

Dua nasıl okunur?

Arapça metni, Türkçe okunuşu ve anlamı birlikte öğrenilerek, mümkünse gece ve samimi bir hâlde okunur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 9 Haziran 2026 · Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Âl-i İmrân 3/38; Meryem 19/4-6; Enbiyâ 21/89); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekeriyyâ" md.; Taberî, Câmiu'l-Beyân

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →