Kurban Bağışı ve Vekâletle Kurban Kesimi

Kurban kesmekle yükümlü olan kişi, bu ibadeti kendisi yerine getirebileceği gibi güvenilir bir kişi veya kuruma vekâlet vererek de yaptırabilir. Vekâletle kurban caizdir; şartları kesimin bayram günlerinde usulüne uygun yapılması, doğru niyetin ve hisselerin belirlenmesi ve etin ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasıdır.

Kurbanın Hükmü ve Amacı

Kurban, Kur’an’da Hac Suresi’nde ve Kevser Suresi’nde (108/2) ifade edilen bir ibadettir. Hanefî mezhebine göre, zenginlik ölçüsüne (nisap miktarı mala) sahip, akıllı, mukim Müslümana vaciptir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise çoğunlukla müekked sünnet olarak kabul edilir. Kurbanın temel amacı Allah’a yaklaşmak, teslimiyet göstermek ve eti ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaktır. Hac Suresi’nde “Onların etleri de kanları da Allah’a ulaşmaz; fakat O’na sizden takva ulaşır” (22/37) buyrulur. Kurbanın detayları için kurban ibadeti ve hükümleri ile Kurban Bayramı ve arefe yazılarına bakabilirsiniz.

Vekâletle Kurban Kesimi Nedir?

Vekâlet, bir kişinin bir işi yapma yetkisini başkasına vermesidir. Kurban ibadetinde de kişi, kendi adına kurbanlık hayvan alıp kesme işini bir başkasına veya bir kuruma bırakabilir. Fıkıh âlimleri, mali ibadetlerde vekâletin caiz olduğunu belirtir. Bu uygulama, şehir hayatında hayvan bulma ve kesme imkânı sınırlı olan kişiler, hasta veya yaşlılar ve yurtdışında yaşayanlar için büyük kolaylık sağlar. Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye Diyanet Vakfı ve diğer yetkili hayır kurumları vekâletle kurban kesim hizmetleri sunar.

• Vekâlet veren kişi, kurban kesilmesi niyetiyle kurumu yetkilendirir.
• Kurum, hayvanı satın alır, vasıflarını kontrol eder ve usulüne uygun biçimde keser.
• Etin bir kısmı ihtiyaç sahiplerine dağıtılır; bağışçı isterse bir kısmını alabilir (kurum imkânına göre).
• Kesim bilgisi bağışçıya yazı, mesaj veya video ile bildirilebilir.

Kesim Zamanı ve Vekâletin Geçerliliği

Hanefî mezhebine göre kurban kesimi bayramın birinci, ikinci ve üçüncü günlerinde yapılır; Şâfiî mezhebinde teşrik günleriyle birlikte dördüncü güne kadar mümkündür. Bayram namazının kılındığı yerlerde, namazdan sonra kesilmesi gerekir. Vekil, belirlenen zaman içinde kesimi gerçekleştirmelidir; süre geçtikten sonra kesilen hayvan, kurban hükmünde sayılmaz. Bu nedenle bağış, bayram günlerine yetişecek şekilde zamanında yapılmalıdır. Ayrıca vekâletin geçerli olması için bağışçının ibadeti kendi adına yapılmasını istemesi ve kurumun bu şekilde kesim yapacağını bilmesi önemlidir. Kurumun vekâlet kapsamında kesim zamanını bağışçıya bildirmesi, geçerlilik açısından yararlı bir şeffaflıktır.

Yurt Dışında Kurban Bağışı

Kurbanını yurt dışında kestirmek isteyen kişiler için Diyanet ve çeşitli hayır kuruluşları, ihtiyaç sahibi bölgelerde (örneğin Afrika ve Orta Asya ülkeleri) kurban kesimi hizmeti verir. Din İşleri Yüksek Kurulu, kurbanın yurt dışında kesilmesinin caiz olduğunu belirtmiştir; yeter ki hayvanın şartları taşıması ve kesim vaktinin gözetilmesi sağlansın. Zaman farkı nedeniyle kesim vaktinin başlamasından önce kesilmemesi gerekir. Bağış yaparken kurumun hangi bölgede, hangi kesim saatlerinde işlem yaptığını öğrenmek faydalıdır.

Hayvanın Nitelikleri ve Hisse

Kurbanlık hayvanın dinen uygun olması gerekir. Koyun ve keçi için en az bir yaşını, sığır için iki yaşını, deve için beş yaşını doldurmuş olmak, ayrıca hayvanın belirgin bir kusur taşımaması (kör, topal, aşırı zayıf, kulağı ya da kuyruğu büyük ölçüde kesik olmaması) aranır. Büyükbaş hayvanlarda yedi kişiye kadar hisse alınabilir; bu hisselerin hepsinde ibadet niyeti bulunmalıdır. Hisseli kurbanda tek bir kişinin sadece et amacıyla katılması hâlinde kurbanın geçerliliği tartışma konusu olur. Kurum, hisselerin niyetini ve dağılımını kontrol eder. Akika kurbanı ve adak kurbanı gibi diğer kurban türleri için akika kurbanı yazısına bakılabilir.

Dikkat Edilecekler

Kurban bağışında kurumun güvenilirliği, şeffaf raporlama ve hijyenik kesim koşulları öne çıkar. Kurumun kesim yerini, veteriner kontrol sürecini ve dağıtım usulünü açıkça belirtmesi beklenir. Bu bağlamda online bağış yaparken dikkat edilecekler yazısındaki güvenlik ilkeleri burada da geçerlidir. Genel hayırseverlik için hayırseverlik ve gönüllülük: modern sadaka yolları, farz bağışlar için fitre ve zekâtı online vermek caiz mi yazılarına göz atabilirsiniz. Kurban etinin değerlendirilmesinde cami cemaati ve komşuluk ilişkisi için mescitte telefon kullanımı ve adap gibi cami adabına dair yazılar da faydalı bir bütünlük sunar. Gönüllü hayır çalışmaları bağlamında askerde namaz ve oruç yazısı ise mesleki hizmet alanlarındaki Müslümanların ibadet düzeni hakkında bilgi verir.

Vekil ve Kurum Seçerken Sorulacak Sorular

Kurban bağışı yapılacak kuruma karar verirken birkaç soru yol göstericidir. Kurum, kesimi bayram günlerinde yapıyor mu ve bunu bağışçıya bildiriyor mu? Hayvanlar veteriner kontrolünden geçiyor mu? Hisse bedeli hayvan alımını, kesimi, nakliyeyi ve dağıtımı kapsıyor mu? Et, ihtiyaç sahiplerine nasıl ve hangi bölgelere ulaştırılıyor? Bu bilgiler kurumun internet sitesinde açıkça verilmiyorsa, doğrudan iletişime geçerek öğrenmek gerekir. Fiyat farkları bazen hayvanın cinsine, bölgeye ve nakliye maliyetine bağlıdır; çok düşük fiyatlar şüphe uyandırabilir.

Adak, Akika ve Şükür Kurbanı

Kurban Bayramı’nda kesilen vacip kurbanın yanı sıra adak kurbanı, akika ve şükür kurbanı gibi türler de vardır. Adak kurbanı, kişinin üzerine aldığı bir adağı yerine getirmesi için kesilir ve ilke olarak kesen kişi etinden yemez, tamamını fakirlere verir. Akika, çocuğun doğumu üzerine şükür olarak kesilir. Bu kurbanların vekâletle yaptırılması da genelde mümkündür; ancak niyetin açıkça belirtilmesi gerekir. Kurum bu çeşitlerin ayrımını yapıyor mu diye sormak, yanlış anlaşılmaları önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurbanı başkası kessin diye vekâlet verebilir miyim?

Evet. Mali ibadetlerde vekâlet caizdir. Güvenilir bir kişiyi veya kurumu yetkilendirerek kurbanınızı kestirebilirsiniz.

Kurban bağışı yaparsam etinden almam gerekir mi?

Zorunlu değildir. Etin ihtiyaç sahiplerine dağıtılması esastır. Kurum imkân tanırsa bir kısmını alabilirsiniz; fakat tamamını bağışlamanız da mümkündür.

Yurt dışında kurban kestirmek caiz mi?

Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre caizdir. Önemli olan kesim vaktinin ve hayvanın şartlarının gözetilmesidir.

Kurban bağışını bayramdan önce yapmak gerekir mi?

Kesimin bayram günlerinde yapılması şarttır. Bu yüzden bağışı kurumun belirlediği süre içinde, mümkünse erken yapmak uygundur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kurban" ve "Vekâlet" maddeleri (islamansiklopedisi.org.tr); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal ve Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (diyanet.gov.tr); Hac Suresi (22/34-37)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →