Namazda Ellerin Bağlanma Yeri: Göbek mi Göğüs mü?

Namazda ellerin bağlanma yeri mezhepler arasında farklılık gösterir: Hanefî mezhebinde erkekler ellerini göbek altında, kadınlar göğüs üzerinde bağlar. Şâfiî mezhebinde göğüs altı veya üstü, Hanbelî mezhebinde göbek altı veya üstü; Mâlikî mezhebinde ise ellerin yanlara salınması (sadl) da caiz görülür. Bu fark sünnet ayrıntısıdır ve namazın geçerliliğini etkilemez.

Genel Sünnet: Elleri Bağlamak

Sehl b. Sa’d’ın anlattığına göre insanlar namazda sağ elini sol kolunun üzerine koymakla emrolunuyordu (Buhârî, Ezân). Bu rivayet, ellerin bağlanmasının Hz. Peygamber döneminden beri yerleşik bir uygulama olduğunu gösterir. Başka rivayetlerde Hz. Peygamber’in sağ elini sol elinin üstüne koyduğu belirtilir (Müslim, Salât). Ellerin tam olarak nereye konduğuna dair açık ifadeler ise farklı sahabilerden değişik şekillerde nakledilmiştir; bu da mezhepler arasında farklı uygulamaların ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Hanefî Mezhebi: Göbek Altı

Hanefî ve Hanbelî mezheplerinin bir kısmı, Hz. Ali’ye nispet edilen “Namazda sünnet, sağ elin sol el üzerine göbek altında konmasıdır” sözünü (Ebû Dâvûd, Salât) delil gösterir. Bu rivayetin senedi hakkında muhaddisler arasında tartışma vardır. Ancak Hanefîler, başka destekleyici rivayetler ve sahabe uygulamasıyla bu görüşü benimsemişlerdir. Hanefî ilmihallerinde erkekler için eller göbek altında, sağ elin içi sol elin üstünde, baş ve serçe parmaklar bileği saracak şekilde bağlanır. Eller kadınlar için ise göğüs üzerinde, bilekler kavranmadan yerleştirilir; bunun gerekçesi kadınlar için ayıp olmayacak şekilde daha örtülü bir duruş tercihidir.

Şâfiî Mezhebi: Göğüs Altı veya Üstü

Vâil b. Hucr’un rivayetinde Hz. Peygamber’in namaz kılarken sağ elini sol elinin üzerine göğsünün üzerine koyduğu belirtilir (İbn Huzeyme, Sahîh). Şâfiî mezhebi bu rivayetlere dayanarak ellerin göğüs altı veya göğüs üzerinde (kalbin üstünde değil, göbeğin üstünde ve göğsün altında) bağlanmasını tercih eder. Hanbelî mezhebinde göbek altı ve göğüs üstü arasında iki görüş vardır. Hanbelî ve Şâfiî mezhepleri arasında bu ayrıntı bir tercih meselesidir ve her ikisi de sahih kabul edilir.

Mâlikî Mezhebi ve Sadl

Mâlikî mezhebinde, İmam Mâlik’in Medine halkının uygulamasını esas alarak elleri yanlara salmayı (sadl) tercih ettiği bilinir. Bu uygulama özellikle Kuzey Afrika’da yaygındır. Ancak Mâlikî alimlerinin bazıları farz namazlarda ellerin bağlanmasını da caiz görür. Bu farklılık, hadis ve amel-i ehl-i Medine arasındaki yorum farkından doğmuştur. Dolayısıyla farklı bir ülkede farklı mezhepten bir cemaatin yanında namaz kılarken ellerin farklı konumda olması, hoşgörüyle karşılanmalıdır.

İhtilafın Değerlendirilmesi

Ellerin bağlanma yeri konusu, usul ve fürû ayrımı açısından hafif bir ihtilaftır ve namazın sahih olmasını etkilemez. Her mezhep kendi rivayetlerine dayanır; hiçbirisi uydurma veya delilsiz değildir. Önemli olan, namazın huşû ve tadil-i erkânla kılınmasıdır. Bir cemaat içinde farklı bağlama şekilleri görülürse, bunu eleştirmek veya birini zorlamak yanlıştır. Kişi, bağlı olduğu mezhebin uygulamasını sürdürürken diğerlerine saygı gösterir. Bu tutum, ümmetin birliğini ve çeşitliliğini birlikte korur.

• Bağlı olduğunuz mezhebin uygulamasını öğrenin ve uygulayın.
• Farklı uygulamalara saygı gösterin.
• Önemli olan, namaza huşû ve ciddiyetle durmaktır.

Geç kalma durumu için namaza geç kalan ne yapmalı, bayram namazını kaçıran için bayram namazını kaçıran ne yapar, oruç niyeti için oruca niyet ne zaman edilir, sahur için sahura kalkamayan oruç tutabilir mi ve imsak vakti için imsak vakti ve sabah ezanı yazılarına bakılabilir.

El Bağlamanın Hikmeti

Namazda ellerin bağlanması, kulun Rabbinin huzurunda saygı ve tevazu ile durduğunu gösteren bir duruştur. Alimler bunun, bir hizmetçinin efendisinin karşısında ellerini önünde kenetleyip durmasına benzediğini belirtirler. Eller bağlanınca kişi hareketsiz kalır, bu da huşû ve sükûneti destekler. El bağlama, bedenin dağınık hareketlerini toparlayan bir disiplin unsurudur. Bu hikmet, bağlama yerinin nerede olduğundan bağımsız olarak geçerlidir. Her mezhep bu hikmeti farklı rivayetler ışığında uygulamaktadır.

Kıyamda Diğer Adaplar

Kıyamda gözler secde yerine bakar, ayaklar arasında dört parmak kadar açıklık bırakılır, ayaklar kıbleye paralel durur ve kişi bedenini dik tutar. Hanefî mezhebinde ayakların arası dört parmak kadar açık bulunur; Şâfiî mezhebinde ise bir karış kadar açıklık uygun görülür. Gözlerin kapalı tutulması ise dikkat dağıtıcı faktörlere karşı geçici bir yöntem olsa da, genel olarak secde yerine bakmak sünnettir. Başı fazla eğmemek veya göğse dayamamak, kıyamın düzenli ve vakur olmasını sağlar. Bu ayrıntıların tümü, namazın şekli kadar ruhunu da güçlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eller nereye bağlanır?

Hanefî mezhebinde erkekler göbeğin altına, kadınlar göğüs üzerine bağlar. Şâfiî mezhebinde göğüs altı veya üstü, Mâlikî mezhebinde salıverme de caizdir.

Hz. Peygamber ellerini nasıl bağlardı?

Sağ elini sol elinin üzerine koyardı; yerleştirme noktası konusunda rivayetler farklıdır.

Bağlama şekli nasıl olmalı?

Sağ el sol elin üzerine konur; Hanefîlerde sağ elin baş ve küçük parmağı sol bileği kavrar, diğer üç parmak bileğin üzerine uzatılır.

Farklı yerde bağlamak namazı bozar mı?

Hayır. Bu bir sünnet ayrıntısıdır; hangi mezhep esas alınırsa alınsın namaz geçerlidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 12 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Ezân (Sehl b. Sa'd rivayeti: sağ elin sol kol üzerine konması); Ebû Dâvûd, Salât (Hz. Ali ve Vâil b. Hucr rivayetleri); İbn Huzeyme, Sahîh; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kıyâm" ve "Sadl" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →