🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Norveç’te Kaç Müslüman Var? Nüfus ve Mezhep Dağılımı

Ülkelerde Dinî HayatGüncelleme: 8 Temmuz 20269 dk okuma

Norveç'te Müslüman nüfusu, Pakistan, Somali, Irak, Bosna ve Türk kökenli topluluklar, Norveç İslam Konseyi, devlet desteği ve din-devlet ilişkisi hakkında rehber.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Nüfus ve veriler
  • Göçün tarihi
  • Mezhep ve akımlar

Norveç’te kayıtlı Müslüman cemaat üyeleri nüfusun yüzde ikisi kadardır; kayıt dışı olanlarla birlikte tahmini oran yüzde üç ile dört arasındadır. Müslümanların çoğu Pakistan, Somali, Irak, Bosna, Kosova ve Türkiye kökenlidir. Norveç, 2012’de devlet kilisesi sistemini anayasal olarak sonlandırmıştır.

Nüfus ve veriler

Norveç İstatistik Kurumu, kayıtlı dinî ve felsefi topluluk üyelerinin sayısını yayımlar. Bu kayıtlara göre İslami topluluklara kayıtlı kişi sayısı yüz binin üzerindedir; ancak kayıt yaptırmayan çok sayıda Müslüman bulunduğundan gerçek sayı daha yüksektir. Çeşitli araştırmalar, Müslümanların toplam nüfus içindeki payını yüzde üç ile dört arasında gösterir, yani yaklaşık iki yüz bin ile iki yüz elli bin kişi. Müslümanlar en çok Oslo, Drammen, Bergen, Stavanger ve Trondheim’de yaşar. Oslo’da bazı mahallelerde bu oran daha yüksektir.

Göçün tarihi

Norveç’te Müslüman nüfus, 1960’ların sonunda gelen Pakistanlı işçilerle başladı. 1975’teki göç sınırlamasından sonra aile birleşimleri sürdü. 1980’lerde Türkiye, İran ve Fas’tan, 1990’larda Bosna, Kosova, Somali ve Irak’tan sığınmacılar geldi. Son yıllarda Suriyeli, Afgan ve Eritreli mülteciler de topluluğa eklendi. Pakistan kökenli topluluk Norveç’in en eski ve en köklü Müslüman grubu olarak bilinir.

Mezhep ve akımlar

Müslümanların çoğu Sünnî’dir. Pakistan kökenlilerde Hanefî ve Barelvî-Deobandî çizgileri, Somalililerde Şâfiî mezhebi, Bosnalılarda ve Türklerde Hanefî mezhebi görülür. Şiî topluluklar İranlı, Iraklı ve Pakistanlı ailelerden oluşan küçük bir cemaattir. Ahmedî cemaat de Norveç’te camisi olan topluluklardandır. Selefî eğilimli çevreler ise sınırlı sayıdadır.

Din ve devlet ilişkisi

Norveç Kilisesi (Lutherci), 2012’ye kadar devlet kilisesiydi; o yıl yapılan anayasa değişikliğiyle devlet-kilise ilişkisi yeniden düzenlendi. Ülkede din ve inanç topluluklarına devlet desteği verilir: Kayıtlı topluluklar, üye sayısı başına yıllık yardım alır. Bu destek Müslüman cemaatlere de uygulanır. Kayıtlı topluluklar, Norveç hukukuna göre nikâh kıyma ve cenaze hizmetleri gibi bazı yetkilere sahip olabilir.

Dinî kurumlar

Norveç İslam Konseyi (Islamsk Råd Norge, IRN), 1993’te kurulan ve çeşitli Müslüman cemaatleri bir araya getiren çatı kuruluştur. Konsey, devlet ile Müslüman toplulukların muhatabı olmaya çalışır. Ancak cemaatler arasında görüş ayrılıkları da yaşanır; bu nedenle çatı yapı zaman zaman iç tartışmalara sahne olmuştur. Oslo’da bulunan merkezi camiler ve Bosna, Türk, Pakistan ve Somali cemaatleri kendi dernekleriyle faaliyet gösterir.

Camiler için Norveç’in camileri, Ramazan için Norveç’te Ramazan yazıları okunabilir.

Toplumsal tartışmalar

Norveç’te Müslümanlarla ilgili tartışmalar entegrasyon, başörtüsü, güvenlik ve ifade özgürlüğü konularında yoğunlaşır. Bazı kurumlar başörtüsü konusunda düzenlemeler yapmış, polis teşkilatı ise dinî sembollerin kullanımı konusunu yıllarca tartışmıştır. Aynı zamanda Norveç hükümeti İslamofobi ile mücadele ve dinler arası diyalog için ödenekler ayırmaktadır. 2019’da Oslo yakınlarında bir camiye yönelik saldırı girişimi olmuş ve toplum genelinde dayanışma gösterilerine neden olmuştur.

Komşularla karşılaştırma

Danimarka’da benzer bir göç tarihi ve toplumsal tartışma ortamı mevcuttur; bunun için Danimarka’nın Müslüman nüfusu yazısı okunabilir. Daha güneydeki Meksika’daki çok küçük Müslüman topluluğu görmek için Meksika’nın Müslüman nüfusu yazısına bakılabilir.

Eğitim ve genç nesil

Norveç devlet okullarında din ve etik dersi (KRLE) tüm öğrencilere verilir. Müslüman çocukların bir kısmı hafta sonu camilerde Kur’an kurslarına gider. Özel İslami okullar sınırlıdır. Gençler arasında üniversite eğitimi alan ve kamu sektöründe çalışan Müslümanların sayısı artmaktadır; Pakistan kökenli üçüncü kuşak, siyaset, tıp ve hukuk alanında görünürlük kazanmıştır.

Oslo’da çok kültürlü bir tablo

Oslo’nun doğu bölgesinde Grønland, Tøyen, Furuset ve Stovner gibi mahallelerde Müslüman nüfus yoğundur. Bu mahallelerde Pakistan lokantaları, Somali kafeleri, Arap bakkalları ve helal kasaplar günlük hayatın parçasıdır. Oslo’daki belediye okullarının bazılarında öğrencilerin yarısından fazlası göçmen kökenlidir. Şehir yönetimi, çok dilli eğitim, ebeveyn katılımı ve mahalle gelişimi için projeler yürütür. Norveç’in küçük şehirlerinde ise Müslüman nüfus daha dağınıktır ve cemaatlerin dinî hizmetlere erişimi daha sınırlıdır.

Politik katılım ve toplumsal görünürlük

Norveç Müslümanları, yerel ve ulusal siyasette de temsil edilmektedir. Pakistan kökenli politikacılar, belediye meclislerinden Storting’e (parlamento) kadar farklı kademelerde görev almıştır. Müslüman kadınların siyasi ve akademik hayata katılımı artmakta, medya ve sanat alanlarında genç sesler duyulmaktadır. Aynı zamanda ayrımcılık, ön yargı ve nefret söylemi de araştırmacıların izlediği sorunlardır. Norveç hükümeti bu konuda düzenli raporlar hazırlar.

Norveç’te dinî çeşitlilik, devletin tarafsızlık ilkesiyle ve inanç topluluklarına eşit destek politikasıyla yönetilmeye çalışılır.

Genel olarak Norveç’te Müslüman toplulukların kurumsal yapısı, devlet desteği sayesinde oldukça şeffaf biçimde izlenebilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Norveç’te Müslüman oranı nedir?

Tahminlere göre yüzde üç ile dört arasındadır. Kayıtlı İslami topluluk üyeleri yüzde ikiye yakındır.

Norveçli Müslümanlar nereli?

Pakistan, Somali, Irak, Bosna, Kosova ve Türkiye gibi ülkelerden gelenlerin torunlarıdır.

Norveç’te devlet kilisesi var mı?

2012’de anayasa değişikliğiyle devlet kilisesi sistemi sonlandırıldı; Norveç Kilisesi hâlâ özel bir konuma sahiptir.

Norveç İslam Konseyi nedir?

1993’te kurulan, çeşitli Müslüman cemaatleri bir araya getiren çatı kuruluştur.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Norveç İstatistik Kurumu (SSB), dinî ve felsefi topluluk üyelikleri (ssb.no); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Norveç" md.; Norveç İslam Konseyi (IRN), kurumsal bilgiler

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Norveç İstatistik Kurumu (SSB), dinî ve felsefi topluluk üyelikleri (ssb.no)
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Norveç" md.
  3. Norveç İslam Konseyi (IRN), kurumsal bilgiler

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.