Peygamberimizin Binekleri: Kasvâ, Düldül ve Burak

Peygamberimiz’in en bilinen binekleri Kasvâ adlı devesi, Düldül adlı katırı, Ya’fûr adlı eşeği ve miraç gecesinde bindiği Burak’tır. Hicrette Medine’ye varırken Kasvâ’nın çöktüğü yerde Mescid-i Nebevî inşa edilmiştir. Atları arasında Sekeb, Mürtecez ve Lizâz isimleri anılır.

Kasvâ ve Diğer Develer

Kasvâ, Peygamberimiz’in Hicret yolculuğunda bindiği deve olarak bilinir. Hz. Ebû Bekir’in iki devesinden birini Peygamberimiz satın almış, adı Kasvâ idi (Buhârî, Hicret). Medine’ye girdiğinde halk deveyi çevreleyip kendi evlerine davet edince, “Bırakın onu, emir aldı” demiştir; Kasvâ, Ebû Eyyûb el-Ensârî’nin evinin yakınındaki arsada çökmüştür (İbn Hişâm, Sîre). Kasvâ’nın kulağı kesik olmadığı hâlde “kesik kulaklı” anlamına gelen adın nedeni konusunda rivayetler farklıdır. Hudeybiye’de Kasvâ’nın çökerek ilerlememesi, Peygamberimiz’in “Onu Fil’i durduran alıkoydu” demesiyle ilişkilendirilir (Buhârî, Şurût). Veda Haccı’nda bindiği devenin de Kasvâ olduğu rivayet edilir. Ayrıca “Adbâ” ve “Ced’â” isimleri bazen Kasvâ’ya, bazen ayrı develere nispet edilir; âlimler bu konuda farklı görüşler belirtir.

Düldül: Beyaz Katır

Düldül, Peygamberimiz’e Mısır hükümdarı Mukavkıs tarafından hediye edilen beyaz bir katırdır. Hz. Ali’nin Peygamberimiz’den sonra bu katırı kullandığı, Huneyn Savaşı’nda Peygamberimiz’in Düldül’e bindiği rivayet edilir (Müslim, Cihâd). Huneyn’de Müslümanların dağıldığı sırada Peygamberimiz katırının üzerinde sabit kalmış ve “Ben Peygamberim, yalan yok; ben Abdülmuttalib’in oğluyum” demiştir (Buhârî, Cihâd; Müslim). Düldül’ün uzun yıllar yaşadığı ve Peygamberimiz’den sonra Hz. Ali, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin tarafından kullanıldığı anlatılır. Katırın adının halk arasında sonradan birçok efsane ile bezendiği, bunların kaynağının zayıf olduğu belirtilir.

Ya’fûr ve Atlar

• Ya’fûr: Peygamberimiz’in eşeğinin adı; Hayber’de Mukavkıs ya da Hayber hükümdarından hediye geldiği rivayet edilir (Buhârî, Cihâd). Bu eşeğin Peygamberimiz’in vefatından sonra kuyuya atlayıp öldüğüne dair anlatı sağlam bir senede dayanmaz.
• Atlar: Sekeb, Mürtecez, Lizâz, Leziz, Yerbû’ gibi isimler siyer kaynaklarında zikredilir. Sekeb, Peygamberimiz’in ilk atı olarak anılır. Mürtecez’in bir bedevîden satın alınması ve bedevînin inkâr etmesi üzerine Huzeyme b. Sâbit’in şahitliğiyle çözülen olay da bu atla ilişkilidir (Ebû Dâvûd, Akdıye).
• Develer: Kasvâ’nın yanı sıra “Adbâ” ve “Cedâ” gibi isimler anılır; hepsinin ayrı develer olup olmadığı tartışmalıdır.

Burak

Burak, miraç gecesinde Peygamberimiz’in bindiği hayvandır. Müslim’de Enes’ten rivayet edilen hadise göre Burak, eşekten büyük, katırdan küçük, beyaz renkli bir hayvandır ve adımını gözünün gördüğü en uzak yere basar (Müslim, Îmân). Peygamberimiz Mescid-i Aksâ’ya vardığında Burak’ı peygamberlerin hayvanlarını bağladıkları halkaya bağlamıştır. Burak’ın yüzünün insan yüzüne, kuyruğunun tavus kuşuna benzediği gibi ayrıntılar sahih rivayetlerde yer almaz; bunlar daha çok halk tasvirleri ve minyatürlere yansıyan sonraki dönem anlatılarıdır. Burak hakkında ayrıca Burak Duvarı yazısında bilgi bulunur.

Bineklerle İlgili Hadisler ve Sünnetler

Peygamberimiz hayvanlara iyi davranmayı emretmiş, “Konuşamayan bu hayvanlar hakkında Allah’tan korkun; onlara iyi binin ve iyi yedirin” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Cihâd). Binmeden önce “Bismillah” demek ve “Sübhânellezî sehhara lenâ hâzâ…” duasını okumak sünnettir (Ebû Dâvûd, Cihâd; Tirmizî, Daavât). Peygamberimiz sade bineklere biner, gösterişten kaçınır, bineğin arkasına bir başkasını da alırdı. Bu uygulama, tevazu ve paylaşma ahlakının bir yansımasıdır. Hz. Muâz’ın Peygamberimiz’in arkasında eşeğe bindiği hadisi (Buhârî, Libâs; Müslim, Îmân) de buna örnektir.

Peygamberimiz’in diğer yönleri için İbadet Hayatı, Dostlukları, Tıbb-ı Nebevî, Sakal-ı Şerif ve Hâtemü’l-Enbiyâ yazıları okunabilir.

Hicret Yolculuğunda Binekler

Hicret yolculuğunda Peygamberimiz ve Hz. Ebû Bekir iki deve ile yola çıkmış, kılavuz Abdullah b. Ureykıt de develeri üç gün sonra Sevr Mağarası’na getirmiştir (Buhârî, Menâkıb). Peygamberimiz, Hz. Ebû Bekir’in devesini bedelini ödemeden almak istemeyip fiyatını vermiştir; bu uygulama, hicret gibi önemli bir yolculukta bile hakka riayetin bırakılmadığını gösterir. Medine’ye girişte Kasvâ’nın serbest bırakılması, Peygamberimiz’in halkın rekabetini önleyen bir yönetim anlayışı sergilediğini ortaya koyar.

Binek hayvanlarının rolü yalnızca ulaşımla sınırlı değildi; hac, savaş, elçilik ve diplomasi görevlerinde de belirleyiciydi. Veda Haccı’nda Kasvâ’nın üzerinde Arafat’ta hutbe okuması (Müslim, Hac), bineğin tarihî bir sahnenin parçası olmasını sağlamıştır. Hayber’de Hz. Ali’nin bindiği Düldül ve sonraki dönemlerde onun hatırası, ehl-i beyt kültüründe de anılır. Binek isimlerinin hadis ve siyer kitaplarında bu kadar ayrıntılı kaydedilmesi, sahabenin Peygamberimiz’e ait her unsuru önemsediğini gösterir.

Peygamberimiz’e ait binekler hakkındaki anlatıların bir kısmı hadis kitaplarındaki sahih rivayetlere dayanırken, çoğu ayrıntı siyer ve tabakat edebiyatından gelir. Bu bakımdan isimlerin yazılışı ve sayısı kaynaklara göre değişebilir. Aktarılan bilgileri değerlendirirken sahih hadis kitaplarındaki kayıtlar esas alınmalı, diğer ayrıntılar ihtiyatla ele alınmalıdır.

Q: Kasvâ kimin devesiydi? ## Peygamberimiz’in hicrette bindiği devedir; Hz. Ebû Bekir’in iki devesinden biri satın alınmıştır.
Q: Düldül nedir? ## Peygamberimiz’e hediye edilen beyaz bir katırdır; Huneyn’de bindiği bilinir.
Q: Burak nasıl bir hayvandır? ## Sahih rivayette eşekten büyük, katırdan küçük, beyaz bir hayvan olarak tarif edilir; adımını gözün erişebildiği yere basar.

Sıkça Sorulan Sorular

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 13 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Cihâd ve Menâkıb; Müslim, Îmân (Burak hadisi) ve Cihâd; Ebû Dâvûd, Cihâd; İbn Sa'd, et-Tabakât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Düldül" ve "Burak" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →