Regaip Kandili Nasıl İhya Edilir? Gelenekler ve İbadetler

Regaip Kandili, Receb ayının ilk Cuma gecesine denk gelen ve üç aylar olarak adlandırılan Receb, Şaban ve Ramazan döneminin başlangıcı kabul edilen kandil gecesidir. “Regaip” kelimesi “çok rağbet edilen, büyük bağışlar” anlamına gelir. Gece nafile ibadet, dua, istiğfar ve Kur’an okuyarak geçirilir.

Regaip Kandili hangi geceye denk gelir?

Hicri takvimde Receb ayı, haram aylardan biridir. Ayın ilk Cuma gününün öncesindeki gece (Perşembe’yi Cuma’ya bağlayan gece) Regaip Kandili olarak bilinir. Receb, Şaban ve Ramazan aylarının oluşturduğu “üç aylar” dönemi bu gece ile başlar. Bu geceyi izleyen Receb ayının yirmi altıncı geceleri Miraç Kandili’ne, Şaban’ın on dördüncü geceleri Berat Kandili’ne, Ramazan’ın yirmi yedinci geceleri Kadir Gecesi’ne ulaşır. Bu kandiller arasındaki ilişkiye dair bilgi için Miraç Kandili gelenekleri yazısına bakılabilir.

Regaip Kandili’nin tarihî kökeni

Regaip gecesinin kutlanması, Osmanlı kaynaklarına göre II. Selim döneminde (1566-1574) başlamıştır. Kandil gecelerinde minarelere kandil yakma ve camileri aydınlatma uygulaması, bu dönemde yaygınlaştı. Regaip gecesi ile ilgili ilk kayıtlar daha eskiye, 11. yüzyıl Kudüs’üne kadar uzanır. Bu geceye dair en eski anlatımlar, Kudüs ve Şam’daki ibadet geleneğine dayanır. Dolayısıyla Regaip Kandili’nin kökeni, Peygamber dönemine değil sonraki asırlara aittir.

Regaip namazı rivayeti

Receb ayının ilk Cuma gecesinde kılınan “Regaip namazı” adlı özel bir namaza dair uzun bir hadis rivayeti dolaşmaktadır. Hadis âlimleri, bu rivayeti sahih bulmamaktadır. İbnü’l-Cevzî, el-Mevzû’ât adlı eserinde Regaip namazı hadisini uydurma rivayetler arasında sayar. Ali el-Kārî, İbn Hacer ve başka muhaddisler de benzer değerlendirmeler yapmıştır. Bu nedenle günümüzde Diyanet, belirli sayıda rekât ve sureyle kılınan özel bir Regaip namazının sünnet olarak ispatlanamayacağını, ancak kişinin genel nafile ibadet niyetiyle istediği kadar namaz kılabileceğini belirtir.

Gecede yapılabilecek ibadetler

• Yatsı namazından sonra veya gece vakti iki rekâtlık nafile namazlar kılmak.
• Kur’an-ı Kerîm okumak, özellikle Yâsîn ve Mülk surelerini okumak isteyenler için serbesttir.
• Tövbe ve istiğfar etmek, salavat-ı şerife getirmek.
• Kaza namaz borcu olanların kaza namazı kılmak.
• Yoksullara sadaka vermek, hasta ve yaşlıları ziyaret etmek.

Cuma günü orucu için Peygamberimiz tek başına Cuma günü oruç tutulmamasını tavsiye etmiş (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm), bu nedenle Receb’in ilk Cuma günü oruç tutacak kişinin bir gün öncesini veya sonrasını da eklemesi uygundur. Üç aylar orucunun tarihi ve dinî değeri ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

Anadolu’daki gelenekler

Anadolu’da Regaip gecesinde evlerde helva, pişi, lokma ve şerbet hazırlanır; komşulara ve fakirlere dağıtılır. Bazı yörelerde çocuklar kandil simidi alır, kandil mendili ile kapı çalma adeti sürer. Mevlid okutan, hatim indiren aileler de bulunur. Camiler akşamdan aydınlatılır ve minarelere kandil yakılır. Bu uygulamalar, yardımlaşma ve dayanışma duygusunu pekiştirir. Daha geniş bir perspektif için kandil gecesi ziyaretleri ve Berat Kandili adetleri yazılarına bakılabilir.

Üç aylara hazırlık

Regaip gecesi, Ramazan’a doğru manevi bir hazırlığın başlangıcı sayılır. Peygamberimizin “Allah’ım, bize Receb ve Şaban’da bereket ver ve bizi Ramazan’a ulaştır” duası olarak bilinen rivayet (Ahmed b. Hanbel, Müsned) senedi bakımından tartışmalıdır. Ancak Müslümanlar bu aylarda ibadeti artırmayı Ramazan’a hazırlık olarak değerlendirir. Kaynaklarda bu duanın zayıf bir rivayet olduğu belirtilir; yine de ibadet niyetini güçlendiren bir söz olarak kullanılır.

Receb ayının fazileti

Receb, Kur’an’da bahsi geçen dört haram aydan biridir (Tevbe, 9/36). Savaşın yasak olduğu bu aylarda ibadetin ve iyiliğin değeri vurgulanır. Receb ayına özel oruç veya namaz hakkında nakledilen rivayetlerin çoğu zayıf kabul edilmiştir. Bu nedenle âlimler, Receb ayını genel anlamda saygın bir zaman olarak görmeyi, ancak bu aya özgü tek tek ibadet şekilleri belirlememeyi öğütler. Peygamberimizin Receb’de ayrıca bir uygulama başlattığına dair sahih bir delil bulunmaz.

Receb’in “Allah’ın ayı” diye anılması, halk arasında oldukça yaygındır. Aynı ayda Miraç hadisesi gerçekleştiği rivayet edildiği için ay, Müslümanlar nezdinde manevi bir anlam taşır. Miraç’ın tarihi hakkında da farklı görüşler olduğunu unutmamak gerekir.

Gecenin toplumsal yönü

Regaip gecesi, aile ve komşuluk ilişkilerinin canlandığı bir vakittir. Dargınlıkların giderilmesi, büyüklerin ziyareti, çocukların sevindirilmesi gibi uygulamalar gecenin sosyal işlevini oluşturur. Ramazan öncesi borçların ödenmesi, helalleşme ve kul hakkı konusunda duyarlılık da bu dönemde öne çıkan temalardır. Kandil simidi ve kandil mendili gibi çocuk gelenekleri, geceyi neşeli bir geleneğe dönüştürür.

Dengeli yaklaşım

Âlimler, Regaip gecesini diğer geceler gibi kıymetli bir zaman olarak görürken, bu geceye ait özel bir ibadet şekli uydurulmamasını tavsiye eder. Gece, tövbe ve dua için bir vesile olabilir. Kişi, farzları ihmal etmeden ve gelenekleri dinin yerine koymadan nafile ibadet yapabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Regaip Kandili ne zamandır?

Receb ayının ilk Cuma gecesine denk gelir ve üç aylar döneminin başlangıcı kabul edilir.

Regaip namazı var mıdır?

Belirli sayıda rekât ve sureyle kılınan özel Regaip namazı rivayeti hadis âlimlerince sahih kabul edilmez; kişi genel nafile namaz kılabilir.

Regaip Kandili’nde oruç tutulur mu?

Cuma günü tek başına oruç tutmak tavsiye edilmez; isteyen perşembe veya cumartesiyi ekleyerek nafile oruç tutabilir.

Regaip Kandili Osmanlı’da ne zaman başladı?

Osmanlı kaynaklarına göre II. Selim döneminde kandil olarak kutlanmaya başlandı.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Regaib Kandili" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Gün ve Geceler; Ali el-Kārî, el-Esrârü'l-merfû'a (mevzû hadisler); İbnü'l-Cevzî, el-Mevzû'ât

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →