Miraç Kandili Gelenekleri ve Yapılan İbadetler

Miraç Kandili, Peygamberimizin (s.a.v.) Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksâ’ya (İsrâ), oradan semaya yükselişinin (Miraç) anıldığı gecedir. Receb ayının yirmi altıncı gecesini yirmi yedinci güne bağlayan gece olarak kutlanır; bu gecede namaz, dua ve Kur’an okunur, Miraç hadisesi hatırlanır. Gece, namazın farz kılınışını ve Kudüs’ün İslam tarihindeki yerini hatırlatan manevi bir vesile olarak değerlendirilir.

İsrâ ve Miraç nedir?

İsrâ, Peygamberimizin bir gece Mekke’deki Mescid-i Haram’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’ya götürülmesi; Miraç ise buradan yedi kat semaya ve ötesine yükseltilmesidir. İsrâ Suresi’nin ilk ayeti “Kulunu bir gece Mescid-i Haram’dan çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ’ya götüren Allah’ın şanı yücedir” mealindedir (İsrâ, 17/1). Necm Suresi’nde ise Peygamberimizin Sidretü’l-müntehâ’da gördükleri anlatılır (Necm, 53/1-18). Hadis kaynaklarında Buhârî ve Müslim’de ayrıntılı rivayetler yer alır.

Rivayetlere göre bu yolculukta Peygamberimiz çeşitli peygamberlerle görüşmüş, cennet ve cehennemden manzaralar görmüş, Allah’ın huzurunda kendisine beş vakit namaz hediye edilmiştir. Başlangıçta elli vakit olarak bildirilen namaz, Hz. Mûsâ’nın önerileriyle beşe indirilmiştir. Bakara Suresi’nin son iki ayeti de bu vesileyle bildirilmiştir (Müslim, Îmân). Bu nedenle Miraç, “müminin miracı” sayılan namazla birlikte anılır.

Miraç’ın tarihi ve kandil olarak anılması

Miraç’ın hangi yıl ve hangi ayda gerçekleştiği konusunda âlimler arasında görüş ayrılığı vardır. Peygamberlik görevinin 10. veya 11. yılı, hicretten bir veya iki yıl önce olduğu bildirilir. Receb ayı, Rebiülevvel, Ramazan gibi farklı aylar da zikredilir. Receb’in 27. gecesi, yaygın kabul gören rivayet olmakla birlikte kesin delille sabit değildir. Bu yüzden Miraç Kandili’ni kutlama geleneği, tarihî kesinlikten çok, hatırlama ve manevi atmosfer yaratma amacı taşır. Osmanlı’da kandil geceleri arasında Miraç Kandili de II. Selim döneminden sonra resmî olarak kutlanmaya başlandı. Bu sürecin ayrıntısı kandil gecelerinin tarihçesi yazısında bulunabilir.

Miraç gecesinde yapılabilecek ibadetler

• Farz namazları vaktinde ve cemaatle kılmak; Miraç’ın hediyesi olan namaza özen göstermek.
• İhtiyaca göre nafile namaz, teheccüd ve Kur’an tilaveti.
• Salavat-ı şerife getirmek, istiğfar etmek ve dua etmek.
• İsrâ Suresi’nin ilk ayetleri ile Necm Suresi’nden bölümleri okuyup anlamlarını düşünmek.
• Miraç olayının anlatıldığı sîre kitaplarından okuma yapmak ve çocuklara anlatmak.

Miraç gecesine özel, belli sayıda rekât ve sureyle kılınan bir namaz hakkında nakledilen rivayetler sahih kabul edilmez. Bu nedenle özel bir “Miraç namazı” kılınmaz; kişi genel nafile ibadet niyetiyle istediği kadar namaz kılar. Benzer bir durum Regaip Kandili için de söz konusudur.

Anadolu’daki gelenekler

Miraç Kandili’nde camiler aydınlatılır, minarelerde mahyalar kurulur ve vaazlarla Miraç hadisesi anlatılır. Evlerde pide, helva ve lokma yapılıp komşulara dağıtılır. Bazı yörelerde çocuklar “kandil simidi” alır ve mahalle ziyaretlerinde bulunur. Köylerde mevlid okutulur ve hatim duası yapılır. Bu gelenekler, Mevlid Kandili geleneklerine benzer bir yapı taşır. Camilerde Miraç gecesi yatsıdan sonra ya da teravih benzeri gece programları düzenlenir. Mahya geleneği için ayrıca mahya nedir yazısına bakılabilir.

Mescid-i Aksâ ve Kudüs’ün yeri

Mescid-i Aksâ, Müslümanlar için Mekke’deki Mescid-i Haram ve Medine’deki Mescid-i Nebevî’den sonra en kutsal üç mescitten biridir. Peygamberimiz, “Yolculuk ancak üç mescide yapılır: Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî ve Mescid-i Aksâ” buyurmuştur (Buhârî, Salât fî mescidi Mekke; Müslim, Hac). İlk dönemde Müslümanların kıblesi olan Mescid-i Aksâ, sonradan Kâbe’ye çevrilen kıble değişikliğine kadar namaz yönüydü. Hz. Ömer’in 638 civarında Kudüs’ü barış yoluyla teslim alması, şehrin Müslüman tarihindeki konumunu pekiştirmiştir. Kudüs aynı zamanda Yahudiler ve Hıristiyanlar için de kutsal olduğu için, Miraç olayı üzerine konuşurken şehrin çok dinli yapısına saygı göstermek önemlidir.

Miraç gecesi hakkındaki eserler Osmanlı döneminde de yazıldı; Miraciyye adıyla anılan manzum metinler, Türk edebiyatında Miraç anlatılarının zenginliğini gösterir. Bu eserler halk arasında hem eğitici hem coşku verici bir işlev gördü.

Namazın hayata yansıması

Miraç’ın hediyesi olarak kabul edilen namaz, günlük yaşamın ritmini belirler. Beş vakit, sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı vakitlerinde kılınır. Camiye gitmek, cemaatle kılmak ve namazı vaktinde edâ etmek tavsiye edilir. Miraç Kandili, namaza yeniden niyet etme ve ihmallerden tövbe etme fırsatı olarak değerlendirilir. Namaz kılamayan veya ihmal eden kişi için, kandil, geri dönüş için bir başlangıç olabilir. Gün boyu kılınacak vakit namazları dışında, gecenin kendisi için fazladan yük belirlenmemiştir.

Miraç’tan alınacak dersler

Miraç hadisesi, namazın önemini, Peygamberimizin Allah katındaki yerini ve Kudüs’ün kutsallığını hatırlatır. Namaz, müminin Allah ile buluşma anıdır ve gününün merkezinde olmalıdır. Mescid-i Aksâ’ya yapılan yolculuk, Kudüs’ün İslam tarihindeki yerini gösterir. Âlimler ayrıca, olayın yalnızca olağanüstü yönüne değil, getirdiği ahlâkî ve ibadî mesajlara odaklanılmasını tavsiye eder.

Farklı görüşler

Miraç’ın ruhla mı bedenle mi gerçekleştiği, uyanıkken mi rüyada mı olduğu da âlimler arasında tartışılmıştır. Ehl-i sünnet çoğunluğu, Miraç’ın hem ruh hem beden ile ve uyanıkken gerçekleştiğini kabul eder. Bazı rivayetler, Hz. Âişe ve Muâviye’nin ruhla gerçekleştiğini söylediğini aktarır. Bu görüş ayrılıkları, olayın mucize boyutu ve iman meselesi olarak ele alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

Miraç Kandili hangi gece kutlanır?

Receb ayının yirmi altıncı gecesi, yirmi yedinci güne bağlanan gece olarak kutlanır.

Miraç’ta ne oldu?

Rivayetlere göre Peygamberimiz Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksâ’ya götürülmüş, oradan semaya yükseltilmiş ve beş vakit namaz farz kılınmıştır.

Miraç gecesinde özel namaz var mı?

Sahih delille sabit özel bir Miraç namazı yoktur; kişi genel nafile namaz, Kur’an ve dua ile geceyi değerlendirebilir.

Miraç ruhla mı bedenle mi olmuştur?

Ehl-i sünnet çoğunluğu hem ruh hem beden ile ve uyanıkken gerçekleştiğini kabul eder; farklı görüşler de nakledilmiştir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Haziran 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, İsrâ Suresi (17/1) ve Necm Suresi (53/1-18); Buhârî, Salât ve Bed'ü'l-halk; Müslim, Îmân; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mi'râc" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Gün ve Geceler

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →