📖 Dinî Terim · ⚖️ Fıkıh
Beytülmâl
بيت المال
Okunuşu: beytü’l-mâl
Kısaca
İslam devletinde kamu gelirlerinin toplandığı ve harcandığı hazine.
Açıklama
Beytülmâl, “mal evi” demektir; İslam devletinde kamu mâliyesini ifade eder. Zekât, uşür, ganimet, cizye ve haraç gibi gelirler burada toplanır; askerî hizmetler, kamu görevlilerinin maaşları, yoksullara yardım ve altyapı harcamaları buradan karşılanırdı. Hz. Ömer döneminde divan teşkilatıyla kayıt düzeni kurulmuştur. Beytülmâl anlayışının temel ilkesi, kamu malının yöneticinin şahsî malı olmadığı ve emanet olarak görülmesidir; halifelerin bu konudaki titizliğine dair pek çok rivayet nakledilir. Kavram bugün kamu bütçesi ve devlet hazinesi kavramlarının tarihî karşılığı olarak incelenir. Kamu malına karşı sorumluluk bilinci bu mirasın en önemli dersidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel İslam tarihi ve fıkıh el kitapları
Kaynak: Genel İslam tarihi ve fıkıh el kitapları
İlgili Terimler
- ZekâtBelirli bir zenginliğe ulaşan Müslümanın malından, belirlenen oranda ihtiyaç sahiplerine vermesi gereken pay.
- Âmil (Zekât Görevlisi)Zekâtın toplanması ve dağıtılmasıyla görevlendirilen kişi.
- GanimetSavaş sonucunda ele geçirilen mallar.
- UşürToprak ürünlerinden verilen zekât; onda bir ya da yirmide bir oranında.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.