Aşure Orucu Nasıl Tutulur? 9-10 veya 10-11 Muharrem Rehberi
Aşure orucu kaç gün tutulur, neden 9 veya 11 Muharrem eklenir, fazileti nedir? Sahih hadislerle Aşure orucunun tarihçesini, niyetini ve tutuluş şeklini açıklıyoruz.
- Aşure Orucunun Tarihçesi
- Aşure Orucunun Fazileti
- Neden İki Gün Tutulur?
Aşure orucu, Muharrem ayının onuncu günü tutulan ve sahih hadislere göre geçmiş bir yılın günahlarına kefaret olacağı umulan faziletli bir nafile oruçtur (Müslim). Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Yahudilerden farklı olmak için gelecek yıl dokuzuncu günü de tutacağını bildirdiği için Aşure orucunun 9 ve 10 Muharrem olarak iki gün tutulması sünnettir. Dokuzuncu günü tutamayanlar 10 ve 11 Muharrem’i birlikte tutabilir. Bir önceki yılın küçük günahlarının affı umulan bu oruç, büyük günahlar için tövbenin yerini tutmaz.
Aşure Orucunun Tarihçesi
Aşure orucu, İslam’dan önce de bilinen bir oruçtu. Hz. Âişe’nin anlattığına göre Kureyş kabilesi cahiliye döneminde Aşure günü oruç tutar, Peygamberimiz de Mekke’de bu orucu tutardı. Medine’ye hicret edince bu orucu tutmuş ve tutulmasını emretmiştir. Ramazan orucu farz kılınınca, dileyenin tutup dileyenin tutmayabileceğini bildirmiştir (Buhârî; Müslim).
İbn Abbâs’ın naklettiğine göre Peygamberimiz Medine’ye geldiğinde Yahudilerin Aşure günü oruç tuttuğunu görmüş, sebebini sorduğunda bunun Allah’ın Hz. Mûsâ’yı ve İsrailoğullarını Firavun’dan kurtardığı gün olduğunu, Hz. Mûsâ’nın da şükür için oruç tuttuğunu öğrenmiştir. Bunun üzerine “Biz Mûsâ’ya sizden daha yakınız” buyurmuş, oruç tutmuş ve tutulmasını emretmiştir (Buhârî; Müslim).
Aşure Orucunun Fazileti
Ebû Katâde’den nakledilen hadiste Peygamberimize Aşure orucu sorulmuş, o da bu orucun geçmiş bir yılın günahlarına kefaret olmasını Allah’tan umduğunu söylemiştir (Müslim). Aynı hadiste arefe orucunun ise geçmiş ve gelecek birer yılın günahlarına kefaret olacağı bildirilmiştir.
Âlimler, bu tür kefaret müjdelerinin küçük günahlarla ilgili olduğunu, büyük günahların ise ancak samimi tövbe ile affedileceğini belirtmişlerdir. Kul hakları da ancak hak sahibiyle helalleşerek veya hakkı iade ederek düşer. Bu yüzden Aşure orucunu tutarken tövbe ve helalleşmeyi de ihmal etmemek gerekir.
Neden İki Gün Tutulur?
İbn Abbâs’ın naklettiği sahih hadise göre Peygamberimiz Aşure orucunu tutup tutulmasını emrettiğinde sahabe, bu günün Yahudi ve Hristiyanların da tazim ettiği bir gün olduğunu söylemiştir. Bunun üzerine Peygamberimiz, gelecek yıl inşallah dokuzuncu günü de oruç tutacaklarını bildirmiştir. Ancak gelecek yıl gelmeden Resûlullah vefat etmiştir (Müslim).
Bu hadisten hareketle âlimler, Aşure orucunun şu şekillerde tutulabileceğini belirtmiştir:
- En faziletli şekil: 9, 10 ve 11 Muharrem olmak üzere üç gün tutmak.
- Sünnete en uygun şekil: 9 ve 10 Muharrem olmak üzere iki gün tutmak.
- Alternatif şekil: 10 ve 11 Muharrem olmak üzere iki gün tutmak.
- Tek gün: Sadece 10 Muharrem’i tutmak. Hanefi âlimlerin bir kısmı bunu tenzihen mekruh saymış, diğerleri ise sakınca görmemiştir.
Aşure Orucu İçin Niyet
Aşure orucu nafile bir oruç olduğu için niyet, geceden başlayarak ertesi gün öğleden önceki bir vakte kadar yapılabilir; ancak imsaktan itibaren orucu bozan bir şey yapılmamış olmalıdır. Niyet kalple yapılır ve dille ifade etmek güzeldir: “Allah rızası için yarın Aşure orucunu tutmaya niyet ettim.” Sahura kalkmak hem sünnettir hem de oruç boyunca kişiye güç verir.
Aşure Tarihini Doğru Belirlemek
Hicri ayların başlangıcı hilale göre belirlendiğinden Aşure’nin hangi miladî tarihe denk geldiği her yıl değişir. Doğru tarihi öğrenmek için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı dinî günler takvimine bakmak en güvenilir yoldur. Farklı ülkelerde hilal gözlemi nedeniyle bir günlük farklar olabileceği için, Aşure’yi dokuzuncu veya on birinci gün ile birlikte tutmak bu tür belirsizliklere karşı da bir ihtiyat sağlar.
Aşure Gününde Yapılabilecek Diğer Ameller
Aşure gününe özel sahih hadislerle sabit olan amel, oruçtur. Bunun dışında bu günde yapılan tövbe, dua, sadaka ve akraba ziyareti genel olarak güzel amellerdir. Ancak Aşure gününe özel namaz, sürme çekmek, gusletmek veya belirli sayıda sure okumak gibi uygulamalar hakkında nakledilen rivayetler, hadis âlimlerine göre uydurma veya çok zayıftır. Bu uygulamaları sünnet olarak kabul etmemek gerekir.
Aşure Orucunun Taşıdığı Mesaj
Aşure orucu, tarih boyunca peygamberlerin ortak mücadelesini hatırlatan bir ibadettir. Hz. Mûsâ’nın Firavun’a karşı verdiği tevhid mücadelesi, Peygamber Efendimizin Mekke müşriklerine karşı gösterdiği sabır ve nihayetinde gelen ilahi yardım, aynı hakikatin farklı zamanlardaki tecellileridir. Peygamberimizin “Biz Mûsâ’ya daha yakınız” sözü, Müslümanların bütün peygamberleri sahiplenen bir ümmet olduğunu gösterir. Aşure orucu tutan mümin, bu kurtuluşa şükretmenin yanında kendi hayatındaki zorluklardan da Allah’ın yardımıyla kurtulacağına dair ümidini tazeler.
Bu açıdan Aşure orucu, açlık ve susuzluğun ötesinde bir şükür, tevekkül ve ümit ibadetidir. Orucu bu bilinçle tutmak, onun manevi etkisini derinleştirir.
Sık Sorulan Sorular
Aşure orucu farz mı?
Hayır. Aşure orucu, Ramazan orucu farz kılınmadan önce vacip veya farz kabul ediliyordu. Ramazan orucunun farz kılınmasından sonra nafile, yani sünnet oruç hükmüne dönüşmüştür.
Aşure orucu cumartesi veya cumaya denk gelirse tutulur mu?
Evet. Aşure orucu belirli bir güne bağlı olduğu için cuma veya cumartesiye denk gelmesi sakınca oluşturmaz. Yine de öncesine veya sonrasına bir gün eklemek daha uygundur.
Aşure orucunun sevabı büyük günahları da siler mi?
Âlimlere göre bu kefaret müjdesi küçük günahlar içindir. Büyük günahlar ancak samimi tövbe ile, kul hakları ise hak sahibiyle helalleşmekle affedilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Savm
- Müslim, Sıyâm
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İlgili Yazılar
Mübarek ZamanlarMuharrem Orucu Nasıl Tutulur? Kaç Gün ve Hangi Günler Faziletli?
Muharrem orucu kaç gün tutulur, hangi günler daha faziletlidir, niyet nasıl yapılır? Ramazan'dan sonra en faziletli oruç sayılan…
Mübarek ZamanlarEyyâm-ı Biyz Orucu Nedir? Her Ay Üç Gün Oruç Tutmanın Fazileti
Hicrî ayların 13, 14 ve 15. günlerinde tutulan eyyâm-ı biyz orucu nedir, fazileti hangi hadislere dayanır, günleri nasıl…
Mübarek ZamanlarRecep Ayı Orucu Kaç Gün Tutulur? Hükmü ve Sahih Rivayetler
Recep ayında oruç tutmanın belirli bir gün sayısı var mıdır? Sahih rivayetleri, zayıf nakilleri ve Recep orucunda dengeli…
Mübarek ZamanlarŞevval Orucu Nedir? Altı Gün Orucu Ne Zaman ve Nasıl Tutulur?
Şevval ayında tutulan altı günlük orucun fazileti, ne zaman başladığı, peş peşe tutulup tutulmayacağı ve kaza orucuyla birlikte…
Mübarek ZamanlarArefe Günü Orucu: Fazileti, Hükmü ve Kimler Tutmalı?
Arefe orucu hangi günahlara kefarettir, hacılar tutar mı, kaza orucu ile birleştirilir mi? Arefe günü orucunun hükmü ve…
Mübarek ZamanlarŞaban Yarılanınca Oruç Tutulmaz mı? Hadis ve Mezheplerin Görüşü
Şaban'ın ikinci yarısında oruç tutmak yasak mı? "Şaban yarılanınca oruç tutmayın" hadisini, Ramazan'dan önceki şek gününü ve mezhep…