ABD ve İslam: Dinin Bu Topraklara Gelişi ve Tarihi

ABD’de İslam, 16. yüzyıldaki ilk kayıtlı temaslardan köleleştirilmiş Müslüman Afrikalılara, 19. yüzyıl göçmenlerinden 1965 sonrası çok kültürlü göç dalgasına uzanan uzun bir tarihe sahiptir. Bugün ülkedeki Müslümanlar yaklaşık 3,5 milyon kişilik, etnik açıdan çok çeşitli bir topluluk oluşturur.

Erken Temaslar

Bazı tarihçiler, ABD toprakları üzerindeki ilk Müslüman varlığını 16. yüzyıla götürür. Faslı Mustafa Azemmuri (Estevanico), 1528’de Pánfilo de Narváez’in Florida seferine katılan ve sonraki yıllarda güneybatıya yürüyen bir gezgin olarak kayıtlara geçmiştir. Bu isimlerin dinî kimliklerine dair kesin bilgiler sınırlıdır ve tarihçiler “Müslüman kökenli” ifadesini temkinli kullanır.

Köleleştirilmiş Müslümanlar

Atlantik köle ticareti sırasında Senegambiya, Gine ve Mali bölgelerinden getirilen insanlar arasında Müslümanlar vardı. Ayuba Süleyman Diallo (Job ben Solomon), Abdurrahman İbrahim Sori ve Omar b. Said gibi adlar, yazılı belgeler bırakmaları nedeniyle bilinir. Omar b. Said 19. yüzyılda Arapça bir otobiyografi yazmıştır. Bu kişilerin sayısı konusunda kesin rakam yoktur; ancak Müslüman kimliğin köleleştirme koşullarında büyük ölçüde silindiği, yine de bazı kişilerin ibadet ve Arapça yazı geleneğini koruduğu kabul edilir.

19. Yüzyıl Göçleri ve İlk Cemaatler

Osmanlı topraklarından, özellikle Suriye ve Lübnan’dan ve Balkanlar’dan gelen göçmenler 1880’lerden itibaren Amerika’ya yöneldi; bunların bir kısmı Müslümandı. Arap, Arnavut ve Doğu Avrupa kökenli Müslümanlar, Michigan, Ohio, Pennsylvania, Iowa ve Kuzey Dakota’da yerleşti. 1893 Chicago Dünya Fuarı’ndaki Dinler Parlamentosu’nda Muhammed Alexander Russell Webb gibi Amerikalı Müslüman dönmeler İslam’ı tanıttı. Cedar Rapids’te 1934’te tamamlanan Mother Mosque of America, bu cemaat dönemine ait bugün ayakta olan en eski örnektir.

Afrikalı Amerikalı Hareketler

20. yüzyılda Afrikalı Amerikalılar arasında İslam’ı çağrıştıran birkaç hareket doğdu. 1913’te Noble Drew Ali tarafından kurulan Moorish Science Temple ile 1930’da Detroit’te Wallace Fard Muhammed’e atfedilen, Elijah Muhammed önderliğinde büyüyen Nation of Islam bunların en bilinenidir. Bu gruplar ana akım Sünni öğretiden farklı unsurlar taşıyordu. Malcolm X, 1964’teki hac yolculuğunun ardından Sünni İslam’a yönelerek Nation of Islam’dan ayrıldı ve 1965’te öldürüldü. Elijah Muhammed’in oğlu Warith Deen Mohammed 1975’ten sonra topluluğun büyük bölümünü Sünni çizgiye taşıdı.

1965 Sonrası Göç ve Kurumlaşma

1965 tarihli Göç ve Vatandaşlık Yasası menşe ülke kotalarını kaldırınca Güney Asya, Orta Doğu, Afrika ve Balkanlar’dan çok sayıda eğitimli göçmen ABD’ye geldi. 1963’te kurulan Müslüman Öğrenciler Birliği (MSA), daha sonra Kuzey Amerika İslam Toplumu (ISNA) ve ICNA gibi kuruluşların doğmasına zemin hazırladı. 1957’de açılan Washington İslam Merkezi ise başkentteki simge ibadethanedir. Zamanla ülke genelinde iki bin üç yüzü aşkın cami ve mescit kuruldu; Dearborn, Chicago, Houston, New York ve Los Angeles gibi şehirlerde yoğun topluluklar oluştu.

11 Eylül Sonrası

2001 saldırılarından sonra Müslüman topluluk hem güvenlik uygulamalarının hem de toplumsal önyargıların etkisini yaşadı. Bu dönemde topluluk sivil toplum örgütlerini, hukuki yardım kuruluşlarını ve dinlerarası diyalog çabalarını güçlendirdi. Seçimlerde Müslüman adayların görünürlüğü arttı. Aynı zamanda mezhepsel çeşitlilik, Sünni, Şiî ve Ahmediyye topluluklar ve Sufi çevreler Amerikan İslam’ının çok katmanlı yapısını gösterir.

Bugünkü Tablo

ABD’deki Müslümanların yaklaşık üçte biri ülke dışında doğmuş, üçte biri Afrikalı Amerikalıdır ve geri kalanı Güney Asya, Arap ve diğer kökenlerden oluşur. Eğitim ve gelir düzeyleri geniş bir yelpazededir. Hastane, üniversite ve ordu gibi kurumlarda Müslüman din görevlileri çalışır. Komşu ülkedeki durumu Kanada’da İslam tarihi, Güney Amerika’daki yansımasını Brezilya ve Arjantin yazılarında okuyabilirsiniz. Avrupa’daki göç temelli örnekler için İspanya ve İtalya yazıları karşılaştırma sağlar.

Topluluk İçi Çeşitlilik ve Sivil Hayat

Amerikan Müslümanları arasında Sünni çoğunluğun yanında Şiî, Ahmediyye ve Sufi çevreler yer alır. Güney Asya kökenliler özellikle New York, New Jersey ve Teksas’ta, Araplar Michigan ve Illinois’te, Somalililer Minnesota’da yoğunlaşır. Türkiye kökenli topluluk New Jersey, New York ve Maryland civarında dernekler ve camiler kurmuştur. Cuma namazları, Ramazan iftarları ve bayram buluşmaları cami çevresindeki toplumsal hayatın ana unsurlarıdır.

Amerikan Müslümanları dinî bayramların okul takvimine yansıması, kampüslerde ibadet odaları, hastane ve cezaevi imamlığı gibi konularda hukuki mücadeleler vermiştir. Askerlikte görevli Müslümanlar için askerî imamlık 1990’larda resmîleşti. Eğitimde ise tam gün İslami okullar ve hafta sonu okulları yaygındır. Helal gıda, İslami bankacılık ve finans ürünleri de ülkede belirli bir pazar bulmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

ABD’ye ilk Müslümanlar ne zaman geldi?

Kayıtlara geçen ilk örneklerden biri, 1528’deki Narváez seferine katılan Faslı Mustafa Azemmuri’dir (Estevanico). Daha geniş çaplı varlık, 17. ve 19. yüzyıllar arasında köleleştirilerek getirilen Batı Afrikalı Müslümanlarla başlar.

ABD’nin ilk camisi hangisidir?

Cedar Rapids, Iowa’daki “Mother Mosque of America” 1934’te açılan ve hâlâ ayakta olan en eski amaca yönelik cami olarak bilinir. Daha önce küçük mescit ve toplanma yerleri vardı.

Nation of Islam ile Sünni İslam aynı mıdır?

Hayır. 1930’da kurulan Nation of Islam kendine özgü inançlara sahip bir harekettir. Warith Deen Mohammed 1975’ten sonra bu cemaatin büyük bölümünü Sünni İslam çizgisine yönlendirmiştir.

ABD’de kaç Müslüman yaşıyor?

Pew Research gibi kuruluşların tahminlerine göre 2017’de yaklaşık 3,5 milyon kişi Müslüman olarak yaşıyor; bu sayı nüfusun yüzde birinden biraz fazlasıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Haziran 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Amerika Birleşik Devletleri" maddesi; Pew Research Center, U.S. Muslims araştırmaları; Sylviane A. Diouf, Servants of Allah: African Muslims Enslaved in the Americas; Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →