Yeni Zelanda’da İslam Tarihi: Yayılışı ve Önemli Dönemleri

Yeni Zelanda’da İslam, 19. yüzyılın sonlarındaki küçük göçlerden 20. yüzyılın ikinci yarısındaki Fiji, Güney Asya ve mülteci toplulukların gelişine, 2019’daki Christchurch saldırısına ve ülkenin buna verdiği ortak tepkiye uzanan bir tarihe sahiptir. Müslümanlar nüfusun yaklaşık yüzde birini oluşturur.

İlk Yerleşimciler

Yeni Zelanda’ya 19. yüzyılın ikinci yarısında altın arayıcıları ve kolonici göçmenlerle birlikte Çinli ve Hintli işçiler geldi. Bu gruplar arasında Müslümanların bulunduğu rivayet edilir, ancak kayıtlar azdır. 1900’lerin başında Gujarat’tan gelen Müslüman ve Hindu tüccarlar Auckland ve Wellington’da küçük dükkânlar açtı. Dalmaçya, Lübnan ve Balkanlar’dan gelen az sayıdaki göçmen ile Yeni Zelanda’da 1950’lerde yaklaşık birkaç yüz Müslüman yaşadığı tahmin edilir. Yeni Zelanda’nın uzak coğrafyası ve sıkı göç politikaları topluluğun büyümesini yavaşlattı.

Savaş Sonrası Göçler

1950’lerden sonra Avrupa’dan gelen göçmenler arasında az sayıda Müslüman da vardı. 1970’lerde Yeni Zelanda göç yasalarını gevşetti ve 1987’de ırk esaslı kısıtlamaları tamamen kaldırdı. Fiji’de 1987 darbelerinin ardından Hint kökenli Fijililer, bunların arasında Müslümanlar, Yeni Zelanda’ya yerleşti. 1990’larda Bosna, Somali, Irak ve Afganistan’dan mülteci kotası kapsamında gelenler topluluğu büyüttü. Yeni Zelanda mülteci kotası düzenli olarak yılda yaklaşık bin beş yüz kişidir.

Camiler ve Kurumlar

Yeni Zelanda İslam Dernekleri Federasyonu (FIANZ) 1979’da kuruldu. Auckland’daki Ponsonby bölgesinde 1970’lerin sonunda açılan cami ülkenin ilk camilerindendir. Christchurch’teki Al Noor Camii ise 1985’te, Linwood İslam Merkezi sonraki yıllarda hizmete girdi. Auckland, Wellington, Hamilton ve Dunedin’de de camiler ve İslam merkezleri bulunur. Müslüman okulları, özellikle Auckland’daki Zayed College for Girls ve diğer okullar kamu desteğiyle hizmet verir. Helal et sanayisi Yeni Zelanda’nın dış ticaretinde büyük bir paya sahiptir; ülke, koyun eti ve sığır eti ihracatında helal sertifikalı üretimle dikkat çeker.

15 Mart 2019 Saldırısı

15 Mart 2019 cuma günü Christchurch’te Al Noor Camii ve Linwood İslam Merkezi’ne yönelik silahlı bir saldırıda 51 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Saldırgan, Avustralya vatandaşı aşırı sağ görüşlü bir kişiydi; yargılanarak Yeni Zelanda’da ilk kez verilen şartlı tahliyesiz ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Başbakan Jacinda Ardern olaydan sonra Müslüman cemaatle dayanışmayı vurguladı, başını örterek ailelerle bir araya geldi. Hükümet silah mevzuatını hızla değiştirdi ve yarı otomatik silahları yasakladı. Ülke genelinde cuma günü ezanın radyo ve televizyonlarda yayımlandığı kamusal anma gerçekleştirildi.

Soruşturma ve Sonrası

2020’de yayımlanan Kraliyet Soruşturma Komisyonu raporu, güvenlik kurumlarının aşırı sağ tehdidi yeterince izlemediğini ve Müslüman toplulukların endişelerinin ciddiye alınmadığını belirtti. Rapor, toplumsal uyum ve ayrımcılıkla mücadele için kapsamlı öneriler sundu. Hükümet bu önerilerin çoğunu kabul etti. Yeni Zelanda’da bu olaydan sonra dinlerarası diyalog ve nefret söylemiyle mücadele programları yaygınlaştı.

Güncel Durum

Yeni Zelanda Müslümanları eğitim, sağlık ve iş dünyasında yer alır. Ülkede Müslüman sağlık çalışanlarının oranı yüksektir. Maori Müslümanlar ve Pasifik adalarından gelen küçük gruplar topluluğun parçasıdır. Her yıl Ramazan ve bayram etkinlikleri yerel belediyelerce de desteklenir.

Okyanusya bölgesi için Avustralya, Asya bağlantıları için Myanmar ve Sri Lanka, yine göç ülkeleri açısından Kanada yazılarına bakılabilir. Latin Amerika’daki benzer küçük topluluklar için Küba ve Meksika yazıları da yararlıdır.

Maori Toplumu ve Müslümanlar

Maori kökenli bazı Yeni Zelandalılar İslam’ı seçmiştir. Müslüman olan Maoriler, kültürel kimliklerini ve İslami inançlarını birleştirmeye çalışır; marae (Maori toplanma yeri) etkinliklerine katılırken helal gıda ve namaz zamanları için düzenlemeler yapılır. Christchurch saldırısının ardından Maori toplulukları Müslüman cemaatle dayanışma göstermiş, geleneksel hakâ (haka) ile saldırıda ölenleri anmıştır. Bu ortak tavır, Yeni Zelanda’nın çok kültürlü toplumunda dayanışmanın bir örneği olarak dikkat çekmiştir.

Eğitim alanında Auckland ve Canterbury üniversitelerinde Müslüman öğrenci dernekleri aktiftir. Kurumlar Ramazan ve bayram dönemlerinde yeme-içme ve namaz imkânları sunar. Saldırının yıldönümlerinde Christchurch’te düzenlenen anma törenleri ülke genelinde dayanışma ve barış mesajlarıyla yaşanır, yerel okullarda hoşgörü eğitimi programları yürütülür.

Yeni Zelanda’da Müslümanlar bugün güvenlik, eğitim ve toplumsal katılım konularında hükümetle düzenli görüşmeler yürütmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni Zelanda’ya ilk Müslümanlar ne zaman geldi?

19. yüzyılın ikinci yarısında Altın Çağı döneminde gelen küçük Hint ve Çinli gruplar arasında Müslümanlar vardı. 1900’lerin başında Gujaratlı tüccarlar ve Dalmaçya ile Balkanlardan gelen göçmenler de eklendi.

Christchurch saldırısı nedir?

15 Mart 2019’da Christchurch şehrindeki Al Noor Camii ve Linwood İslam Merkezi’ne yönelik silahlı saldırıda 51 kişi hayatını kaybetti. Olay Yeni Zelanda tarihinin en ölümcül terör saldırısı oldu.

Yeni Zelanda’da kaç Müslüman yaşıyor?

2018 sayımında yaklaşık 61 bin kişi Müslüman olduğunu belirtti (nüfusun yaklaşık yüzde 1,3’ü). 2023 sayımında bu sayı yaklaşık 75 bin civarında olmuştur.

Yeni Zelanda’daki Müslümanlar hangi kökenden?

Fiji Hintlileri, Güney Asya, Orta Doğu, Somali, Malezya, Endonezya, Türkiye ve Afganistan kökenli topluluklar vardır. Maori Müslüman sayısı küçük ama artmaktadır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 4 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Yeni Zelanda" maddesi; Yeni Zelanda İstatistik Kurumu (stats.govt.nz) 2018 ve 2023 sayımları; Christchurch Camii Saldırıları Kraliyet Soruşturma Komisyonu raporu (2020); Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →