Doğum Sonrası Sünnetler: Ezan, Tahnik ve İsim

Yeni doğan bebek için sünnette bildirilen uygulamalar şunlardır: kulağa ezan okumak, tahnik (damağa hurma sürmek), güzel bir isim koymak, yedinci günde akika kesmek ve saç tıraşı sonrası saç ağırlığınca sadaka vermek. Bu uygulamaların bir kısmı sahih hadislere dayanır, bir kısmı ise zayıf rivayetler üzerinden müstehap görülmüştür.

Kulağa ezan ve kamet okumak

Ebû Râfi’den rivayet edilen bir hadise göre Peygamberimiz, Hasan doğduğunda onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okumuştur (Ebû Dâvûd, Edeb 111; Tirmizî, Edâhî 16). Muhaddisler bu rivayetin senedi hakkında farklı değerlendirmeler yapmıştır; bazıları zayıf bulmuş, bazıları hasen demiştir. Buna rağmen Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî fakihlerinin çoğu, sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet okunmasını müstehap görmüştür. Hikmeti, bebeğin ilk duyacağı sözlerin tevhid ve ibadete çağrı olması şeklinde açıklanır. Bu uygulama bir farz veya vacip olmayıp güzel bir âdettir; yapılmaması günah değildir.

Tahnik

Tahnik, hurma çiğneyip bebeğin damağına sürmektir. Buhârî’de Ebû Mûsâ’dan rivayet edildiğine göre bir oğlu doğunca Peygamberimizin yanına götürmüş, Peygamberimiz ona İbrahim ismini vermiş, hurma ile tahnik yapmış ve bereket duası etmiştir (Buhârî, Akîka 1). Hz. Âişe’den ise Abdullah b. Zübeyr’in doğumunda aynı şekilde tahnik yapıldığı rivayet edilir. Tahnikin salih ve sünnete uygun bir kişi tarafından yapılması tercih edilir. Günümüzde tıbbi hijyen şartlarına dikkat edilmeli, bebeğin sağlığı gözetilmelidir; bu nedenle çiğneyip sürmek yerine hurma ezmesi ya da tatlı bir şeyin parmakla damağa sürülmesi gibi uygulamalar da tercih edilebilir. Hekimin uyarıları göz önünde bulundurulmalıdır.

İsim koymak

Peygamberimiz, “Allah katında en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman’dır” buyurmuştur (Müslim, Âdâb 2). Çocuğa güzel ve anlamlı bir isim koymak, babanın çocuk üzerindeki haklarındandır. Hadiste “Kıyamet günü isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağırılacaksınız; öyleyse isimlerinizi güzel koyun” buyrulur (Ebû Dâvûd, Edeb 69; senedi tartışmalıdır). Kötü anlamlı, Allah’a ait olan özel isimleri (örneğin “Allah” ya da “Rahman”) doğrudan taşıyan ya da kibri çağrıştıran isimlerden kaçınılır. Peygamber ve sahabe adları, Kur’an’da geçen güzel isimler ve anlamı doğru Türkçe isimler tercih edilebilir. İsim, anne ve babanın birlikte karar vereceği bir konudur.

Akika ve yedinci gün

Semûre b. Cündeb’den rivayet edilen hadise göre “Her çocuk akikasına bağlıdır; yedinci gün onun için kurban kesilir, ismi konur ve başı tıraş edilir” (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 21; Tirmizî, Edâhî 23; sahih/hasen). Akika, çocuğun doğumuna şükür olarak kesilen kurbandır. Fıkıhçılar arasındaki görüşler şöyledir:

• Hanefî: Akika vacip ya da sünnet değil, mübah veya müstehaptır; isteyen keser.
• Şâfiî ve Hanbelî: Sünnet-i müekkededir.
• Mâlikî: Sünnet kabul eder.

Akika için erkek çocuğa iki, kıza bir koyun ya da küçükbaş hayvan kesilmesi tavsiye edilir; et pişirilip akraba, komşu ve yoksullara dağıtılır. Kurbandan farklı olarak akika, büyükbaş hayvan hissesi konusunda mezhepler arasında ayrıntı farkları taşır. Yedinci gün yapılamazsa sonra da yapılabilir.

Saç tıraşı ve sadaka

Yedinci günde bebeğin saçının tıraş edilmesi ve ağırlığınca (gümüş) sadaka verilmesi sünnet kabul edilir. Fâtıma’nın Hasan ve Hüseyin’in saçlarının ağırlığınca gümüş sadaka verdiğine dair rivayet Tirmizî’de geçer ve senedi tartışmalıdır. Bu sadaka günümüzde para olarak verilebilir.

Diğer uygulamalar

Erkek çocukların sünnet edilmesi (hıtan), İslam’ın fıtrat sünnetlerindendir ve zaman olarak esneklik vardır. Anne için doğum sonrası gusül, lohusalık hükümleri ve bakım ilkeleri ayrıca önemlidir; bu konuda lohusalık süresi yazısı okunabilir. Emzirme ve anne sütünün önemi için anne sütünün önemi ve emzirme süresi, süt akrabalığı için süt anneliği ve süt bankası, çocuk isteyen aileler için çocuk isteyen eşler için dualar yazıları, hamilelikteki manevi hazırlık için hamilelikte okunacak sureler ve dualar yazısı, çocuğun spor ve sosyal gelişimi için ise kadınların spor yapması yazısı incelenebilir.

Aile ve toplum olarak karşılama

Yeni doğan bebeğin ailesi, tebrik ve ziyaretlerle karşılanır; bebeğe hayır dualar edilir. “Bârakallâhu leke fi’l-mevhûbi leke ve şekertel vâhib ve belağa eşuddehû ve ruzikte birrahû” gibi tebrik duaları, Hasan-ı Basrî’ye nispet edilen güzel bir tebrik şeklidir. Ziyaretlerin anneyi yormayacak ve bebeği hastalıklara maruz bırakmayacak biçimde ölçülü olması gerekir. Lohusa annenin ve bebeğin ihtiyaçları, ziyaretçilerin davranışlarını belirlemelidir.

Bu sünnetlerin her biri, çocuğun hayata iman, güzel isim ve şükürle başlamasını hedefler.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni doğan bebeğin kulağına ezan okunur mu?

Rivayet edilen hadislerin senedi konusunda tartışma olsa da Hanefî ve Şâfiî fakihleri bu uygulamayı müstehap görmüştür; sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet okunması yaygındır.

Tahnik nedir?

Hurma gibi tatlı bir şeyin ağızda yumuşatılıp bebeğin damağına sürülmesidir; Peygamberimizin bu uygulamayı yaptığı sahih hadislerle bildirilmiştir.

Akika ne zaman kesilir?

Hadise göre yedinci gün tercih edilir; bu günde isim konur ve saç tıraş edilir. Hükmü Hanefîde mübah/müstehap, Şâfiî ve Hanbelîde sünnet-i müekkede olarak görülür.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Eylül 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Dahâyâ 21 ve Tirmizî, Edâhî 23 (akika, isim ve tıraş); Buhârî, Akîka 1 (tahnik); Müslim, Âdâb 2 (Abdullah ve Abdurrahman isimleri); Ebû Dâvûd, Edeb 111 ve Tirmizî, Edâhî 16 (kulağa ezan okuma rivayeti)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →