Evlilikte Sabır ve Anlaşmazlıklar: Eşle İyi Geçinmenin İlkeleri
Evlilikte kırgınlık, tartışma ve iletişim sorunlarını İslam ahlakı perspektifiyle ele alan, uzman desteğini ve şiddete sıfır toleransı vurgulayan rehber.
Rûm Suresi 21. ayet, eşlerin arasında sevgi ve merhamet yaratılmasını Allah’ın bir ayeti olarak anar. Tirmizî’de ise en hayırlı insanların ailesine en hayırlı olanlar olduğu bildirilir. Evlilikte anlaşmazlık normaldir; önemli olan, bunları saygı, sabır ve doğru iletişimle çözebilmektir.
Nisâ 19’un mesajı
Nisâ Suresi 19. ayet, eşlerle güzel geçinmeyi emreder ve hoşlanılmayan bir yönü olsa bile Allah’ın o içinde çok hayır kılabileceğini hatırlatır. Bu, kusurlara karşı anlayışlı olmayı ve iyi yönleri görmeyi öğütler. Elbette bu anlayış, şiddet ve istismara göz yummayı içermez.
Sık anlaşmazlık konuları
- Para yönetimi ve harcama farkları
- Aile büyükleriyle ilişkiler
- Ev işleri ve çocuk bakımı paylaşımı
- Zaman ve ilgi eksikliği
- Telefon ve sosyal medya kullanımı
Sağlıklı tartışma kuralları
Sakin zamanı seçin; öfkeliyken konuşmayın. Konuyu tek tek ele alın, geçmişi gündeme getirmeyin. “Sen hep…” yerine “Ben … hissediyorum” dilini kullanın. Eşinizi dinleyin ve anlamaya çalışın. Mola vermek gerektiğinde bunu önceden anlaşın. Öfke yönetimi için sabır yazısı ile öfke ilkeleri yardımcı olabilir.
Doğruluk ve güven
Evlilikte yalan, saklı borç ve gizli harcama güveni kemirir. Sözünde durmak, sırları korumak ve açık iletişim kurmak sağlam bir temel oluşturur; doğruluk ve emanet ilkesi evlilikte de geçerlidir.
Şiddet ve istismar
Önemli: Kendinize zarar verme düşünceniz varsa ya da acil bir tehlike görüyorsanız beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. ALO 183 Sosyal Destek Hattı da yönlendirme ve destek için kullanılabilir.
Fiziksel, duygusal ya da ekonomik şiddet gören kişi, “sabır” adına bunu sürdürmek zorunda değildir. Güvenli bir yer bulmak, hukuki ve sosyal destek almak meşrudur. Kurumlar ve STK’lar bu konuda yardım sunar. Hiçbir din, şiddeti meşrulaştırmaz.
Uzman desteği ve dua
Aile danışmanlığı, evlilik terapisi veya Diyanet aile rehberliği, çatışma çözümünde değerli kaynaklardır. Dua ve sabır ise bu çabaları tamamlar. Peygamberimizin eşlerine yaklaşımı ahlakı yazısında okunabilir; genel çerçeve için İslam ahlakının temelleri yazısına başvurulabilir.
Küçük jestlerin gücü
Evlilikte sevgi, büyük hediyelerden çok günlük küçük jestlerle beslenir: teşekkür etmek, hâl hatır sormak, işleri paylaşmak, güzel söz söylemek. Peygamberimizin eşlerine karşı nazik, yardımsever ve esprili tavrı rivayet edilir. Bu davranışlar tartışmaların sertliğini azaltır.
Aile büyüklerinin rolü
Eşler arasında çözülmeyen sorunlarda güvenilir bir aile büyüğü arabulucu olabilir. Önemli olan, kişileri taraf tutmadan dinleyen, sırları saklayan ve barışı amaçlayan birini seçmektir. Ayrıca sorunları geniş çevreye anlatmak yerine, çözümle ilgili kişilerle konuşmak mahremiyeti korur.
Kişisel gelişim ve eşe saygı
Evlilikte iki kişi de değişir. Eşin yeni ilgi alanlarını, mesleki hedeflerini ve ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak, ilişkiyi canlı tutar. Eşi sürekli eleştirmek ya da değiştirmeye çalışmak yerine, onun iyi yönlerini görmek ve takdir etmek gerekir.
Beklentileri açık konuşmak, “nasıl olsa anlar” varsayımından kaçınmak, kırgınlıkları büyümeden çözer.
Boşanma konusunda
İslam, boşanmayı mümkün kılar ama en az sevilen helal olarak anar; son çare olmalıdır. Barışmak için arabulucu aramak ve aile danışmanlığı denemek önerilir (Nisâ 4/35). Ayrılık kaçınılmazsa, haklar ve çocukların menfaati gözetilerek, saygıyla yapılmalıdır.
Merhamet ve sevgi bağı
Rûm 21. ayet eşler arasında sevgi ve merhamet konulduğunu bildirir. Tirmizî’deki (Radâ’) hadise göre mü’minlerin imanca en olgunu ahlakı en güzel olan ve ailesine karşı en yumuşak davranandır. Anlaşmazlıkta bu iki ölçü hatırlanmalıdır.
Hoşlanılmayan yönler
Nisâ 19. ayet, eşlerden birinden hoşlanılmasa bile Allah’ın onda çok hayır yaratmış olabileceğini hatırlatır. Müslim’deki (Radâ’) hadiste de mümin erkeğin mümin kadına buğz etmemesi, bir huyundan hoşlanmazsa başka bir huyundan hoşlanacağı bildirilir. Bu yaklaşım, anlaşmazlıkta tek bir kusura odaklanmak yerine bütün resmi görmeyi öğütler.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilikte sabır ne demektir?
Eşin kusurlarına katlanmak, öfkeyle karşılık vermemek ve çözüm için çaba göstermektir; şiddet ve istismara katlanmak değil.
Tartışmalar sık ise ne yapılır?
Konuşma saatleri belirlemek, suçlayıcı dili azaltmak, gerekirse aile danışmanından destek almak faydalıdır.
Şiddet varsa?
Şiddet kabul edilemez. 112 ve 155 gibi acil hatlara, ayrıca ŞÖNİM ve ALO 183 gibi destek kanallarına başvurulabilir.
Evlilik danışmanlığı dinen uygun mu?
Evet. Hem Diyanet’in aile hizmetleri hem de uzman psikologlar bu konuda destek verir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm: Rûm 30/21; Nisâ 4/19; Tirmizî (en hayırlınız ailesine en hayırlı olandır hadisi); Diyanet Aile ve Dini Rehberlik Bürosu bilgilendirmeleri (diyanet.gov.tr)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Kur'an-ı Kerîm: Rûm 30/21; Nisâ 4/19
- Tirmizî (en hayırlınız ailesine en hayırlı olandır hadisi)
- Diyanet Aile ve Dini Rehberlik Bürosu bilgilendirmeleri (diyanet.gov.tr)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.