İngiltere’de Ramazan ve Bayram Gelenekleri Nasıldır?
İngiltere'de Ramazan; uzun yaz günlerinde oruç, açık iftarlar, Londra Ramazan ışıkları, samosa ve biryani gibi yemekler, bayram namazı ve okul-iş hayatı uygulamaları.
- Ramazan'ın başlangıcı
- İftar sofrası
- Camilerde ve açık iftarlarda Ramazan
İngiltere’de Ramazan, farklı kökenlerden Müslüman toplulukların camilerde teravih, evlerde ve camilerde toplu iftarlar ve herkese açık iftar etkinlikleriyle yaşadığı bir dönemdir. Ramazan ve bayramlar resmî tatil değildir; yaz mevsimine denk geldiğinde oruç süresi 18 saati aşabilir.
Ramazan’ın başlangıcı
Britanya’da Ramazan’ın başlangıcı konusunda farklı yaklaşımlar vardır. Bazı camiler yerel ay gözlemini, bazıları Suudi Arabistan’ın duyurusunu, Pakistan ve Bangladeş kökenli cemaatler ise kendi ülkelerinin takvimini esas alır. Türk topluluğu ise Diyanet takvimine uyar. Bu yüzden komşu mahallelerde bile Ramazan’ın başlangıç ve bayram günü farklı olabilir. Muslim Council of Britain, birlik sağlamak için ortak bir takvim çağrısında bulunmaktadır. Müslüman nüfusun yapısı için İngiltere’de Müslüman nüfusu ve dinî yapı yazısına bakılabilir.
İftar sofrası
Britanya’daki Müslümanların iftar sofraları, kökenlerine göre çeşitlidir:
- Güney Asya mutfağı: Samosa, pakora, chana chaat, biryani, haleem, jalebi ve “rooh afza” şerbeti.
- Arap ve Kuzey Afrika mutfağı: Harira, humus, kebap, kunafa.
- Türk mutfağı: Çorba, pide, etli yemekler, baklava.
- Somali mutfağı: Sambusa, pilav ve bariis.
Hurma ve su ile iftar açıldıktan sonra yemeğe geçilir. Londra’nın Whitechapel ve Southall gibi semtlerinde Ramazan akşamları sokaklar iftar öncesinde yoğunlaşır. Büyük market zincirleri Ramazan için özel reyonlar ve kampanyalar hazırlar.
Camilerde ve açık iftarlarda Ramazan
Camilerde teravih namazı kılınır. Doğu Londra Camii, Londra Merkez Camii ve Birmingham Merkez Camii Ramazan akşamlarında dolar. Camilerin tarihi ve özellikleri için İngiltere’nin camileri ve tarihî İslami eserleri yazısına bakılabilir. Londra’da Ramazan Çadırı Projesi gibi gönüllü girişimler, Müslüman olmayanları da iftar sofralarına davet eder. Kiliseler, belediyeler ve parlamento da iftar yemeklerine ev sahipliği yapar. Bu etkinlikler toplumlar arası diyalog açısından önemli kabul edilir.
Londra’da Ramazan ışıkları
Son yıllarda Londra’nın West End bölgesinde Piccadilly Circus çevresinde Ramazan ışıkları kurulmuş, böylece Ramazan ayı şehrin kamusal alanında görünür kılınmıştır. Bu uygulama Britanya’nın çok kültürlü yapısının bir göstergesi olarak yorumlanır. Benzer uygulamalar Almanya’da da dikkat çekmiştir; ayrıntı için Almanya’da Ramazan ve bayram gelenekleri yazısına bakılabilir.
Eid günü
Eid sabahı camilerde veya parklarda bayram namazı kılınır; büyük şehirlerde bayram namazı farklı saatlerde birden fazla seans halinde yapılır. Ardından aileler birbirini ziyaret eder. Güney Asya kökenli ailelerde kadınlar el boyamak için “henna” (kına) geleneğini sürdürür. Çocuklara “Eidi” adı verilen harçlık verilir. Kurban Bayramı’nda kurban kesimi Birleşik Krallık mevzuatına göre yalnızca ruhsatlı mezbahalarda yapılabilir; çoğu aile bağışını yurt dışına yönlendirir.
Okul ve iş hayatında Ramazan
Okullarda oruç tutan öğrenciler için öğle yemeği saatlerinde namaz odası veya sakin alan sağlanır. Yaz Ramazan’larında beden eğitimi ve sınavlar konusunda okulların esnek davranması beklenir. İşyerlerinde Müslüman çalışanlar için erken çıkış veya esnek mesai talep edilebilir. Eşitlik Yasası kapsamında dinî ihtiyaçlar makul düzenleme konusudur. Sağlık Servisi (NHS) hastanelerinde oruçlu hastalar için ilaç saatleri konusunda bilgilendirme yapılır.
Dayanışma ve hayır
Britanya, Müslüman yardım kuruluşlarının dünya çapında faaliyet gösterdiği bir ülkedir. Ramazan’da zekât ve sadaka bağışları rekor seviyelere ulaşır. Islamic Relief, Muslim Aid ve Human Appeal gibi kuruluşlar Ramazan boyunca küresel yardım kampanyaları düzenler. Yerel yoksulluğa karşı gıda bankalarına bağış ve iftar paketleri dağıtımı da yaygındır. Hollanda’daki benzer dayanışma uygulamaları için Hollanda’da Ramazan ve bayram gelenekleri yazısına bakılabilir.
Gençler ve sosyal medya
Britanya’daki Müslüman gençler Ramazan’ı çevrim içi etkinliklerle de yaşar. Instagram ve TikTok üzerinde iftar tarifleri, Kur’an okuma yarışmaları ve motivasyon içerikleri geniş kitlelere ulaşır. Üniversitelerde Müslüman öğrenci cemiyetleri “Fast-a-thon” etkinlikleri düzenleyerek Müslüman olmayan öğrencileri bir günlük orucu denemeye davet eder. Bu etkinlikler empati ve diyalog kurma açısından değerli görülür. Fast-a-thon bağışları genellikle hayır kuruluşlarına yönlendirilir.
Hastane ve cezaevlerinde Ramazan
Britanya’daki hastanelerde dinî görevliler (chaplain) Müslüman hastalara Ramazan boyunca destek verir. Doktorlar orucun kronik hastalıklar üzerindeki etkisi konusunda danışmanlık yapar. Cezaevlerinde Müslüman mahkûmlar için iftar ve sahur yemekleri sağlanır. Bu uygulamalar, Birleşik Krallık’taki dinî özgürlük anlayışının günlük hayattaki yansımalarındandır.
Ramazan ve komşuluk
Britanya’da komşuların birbirine tabak göndermesi, Ramazan’ın en sevilen âdetlerinden biridir. Müslüman olmayan komşular da iftar sofralarına davet edilir; bu davetler çoğu kez uzun soluklu dostlukların başlangıcı olur. Londra’daki bazı kiliselerin Ramazan’da cemaatine camilerde iftar etme önerisi, dinler arası diyalog örnekleri arasındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İngiltere’de Ramazan’da oruç süresi ne kadardır?
Yaz aylarında oruç süresi 17-19 saate çıkabilir; kış aylarında ise yaklaşık 8-10 saattir. Süre Ramazan’ın hangi mevsime denk geldiğine bağlıdır.
Eid bayramları resmî tatil mi?
Hayır, ancak birçok okul ve iş yeri bayram günleri için izin vermektedir. Bazı yerel yönetimler bayram günlerinde sınav yapmamaya özen gösterir.
İngiltere’de “açık iftar” nedir?
Camilerin, kiliselerin ve sivil toplum kuruluşlarının herkese açık olarak düzenlediği iftar yemekleridir. Londra’da Trafalgar Meydanı’nda “Ramazan Çadırı” gibi büyük etkinlikler yapılmıştır.
Ay görme tartışması nedir?
Britanya’da bazı camiler ayın yerel gözlemini, bazıları ise Suudi Arabistan veya Pakistan’ın duyurusunu esas alır. Bu nedenle Ramazan ve bayram bir-iki gün farklı günlerde başlayabilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Muslim Council of Britain Ramazan rehberleri; TDV İslâm Ansiklopedisi, "İngiltere" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Muslim Council of Britain Ramazan rehberleri
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "İngiltere" md.
- Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.